Shloka 11
देवा ऊचु: ऋणिनो मानवा ब्रह्मन् जायन्ते येन तच्छूणु । क्रियाभिन्रह्मचर्येण प्रजया च न संशय:
devā ūcuḥ—ṛṇino mānavā brahman jāyante yena tac chṛṇu | kriyābhir brahmacaryeṇa prajayā ca na saṃśayaḥ |
தேவர்கள் கூறினர்—பிராமணரே! மனிதர்கள் எந்தக் கடனால் கடனாளிகளாய் பிறக்கிறார்கள் என்பதை கேளுங்கள். யாகக் கடமை, பிரம்மச்சரிய ஒழுக்கம், மற்றும் சந்ததியைப் பெறுதல்—இம்மூன்றிலும் எல்லா மனிதருக்கும் கடன் உண்டு; இதில் ஐயமில்லை.
मन्दपाल उवाच
Educational Q&A
Humans are born with obligations (ṛṇa) that must be repaid through dharmic life: ritual duty (yajña/karma), disciplined Vedic conduct (brahmacarya and study), and continuation of lineage through offspring (prajā). A complete life is framed as responsibly discharging these debts.
Divine beings instruct a brahmin sage about the inborn human obligations and imply that, although he practices austerity and sacrifice, he remains deficient in the debt connected with progeny because he has no children.