Adi Parva Adhyaya 173 Shloka 19 - Mahabharata | Tamil | Vedapath

Vyasa

←Previous VerseNext Verse→

Shloka 19

कल्माषपाद-शाप-कारणम्

Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse

Devanagari script

(वसिष्ठ उवाच अजाय लोकत्रयपावनाय भूतात्मने गोपतये वृषाय । सूर्याय सर्गप्रलयालयाय नमो महाकारुणिकोत्तमाय ।।

Transliteration

vasiṣṭha uvāca |

ajāya lokatrayapāvanāya bhūtātmane gopataye vṛṣāya |

sūryāya sargapralayālayāya namo mahākāruṇikottamāya ||

vivasvate jñānabhṛdantarātmane jagatpradīpāya jagaddhitaiṣiṇe |

swayambhuve dīptasahasracakṣuṣe surottamāyāmitatejase namaḥ ||

namaḥ savitre jagadekacakṣuṣe jagatprasūtisthitināśahetave |

trayīmayāya triguṇātmadhāriṇe viriñcinārāyaṇaśaṅkarātmane ||

tam uvāca mahātejā vivasvān munisattamam |

maharṣe svāgataṃ te 'stu kathayasva yathepsitam ||

Translation

வசிஷ்டர் கூறினார்—“பிறப்பிலாதவன், மூவுலகையும் தூய்மைப்படுத்துபவன், எல்லா உயிர்களின் அந்தராத்மா, கதிர்களின் அதிபதி, தர்மத்தின் வடிவம், படைப்பு-அழிவு ஆகியவற்றின் ஆதாரம், தேவர்களில் பரம கருணையுடைய உத்தமன்—அந்த பகவான் சூரியனுக்கு வணக்கம். ஞானிகளின் அந்தராத்மா, உலகின் விளக்கு, உலக நலன் நாடுபவன், சுயம்பு, ஆயிரம் தீப்த கண்களால் ஒளிர்பவன், தேவர்களில் முதன்மை, அளவற்ற தேஜஸுடைய விவஸ்வானுக்கு வணக்கம். உலகின் ஒரே கண், உலகின் பிறப்பு-நிலை-அழிவு ஆகியவற்றின் காரணம், மூன்று வேதங்களின் சாரம், முக்குண இயல்பைத் தாங்கி பிரம்மா, நாராயணன், சங்கரன் எனப் புகழ்பெற்ற—அந்த சவிதாவுக்கு வணக்கம்.” அப்போது மகாதேஜஸுடைய விவஸ்வான் முனிவருள் சிறந்த வசிஷ்டரிடம்—“மகரிஷே, உமக்கு வரவேற்பு. உமக்கு விருப்பமானதைச் சொல்லும்” என்றார்।

Word by Word

वसिष्ठःVasiṣṭha

उवाचsaid

अजायto the unborn one

लोकत्रयपावनायto the purifier of the three worlds

भूतात्मनेto the inner self of beings

गोपतयेto the lord/protector

वृषायto the bull; (fig.) to Dharma

सूर्यायto Sūrya

सर्गप्रलयालयायto the abode of creation and dissolution

नमःsalutation

महाकारुणिकोत्तमायto the best, greatly compassionate one

विवस्वतेto Vivasvat (the Sun)

ज्ञानभृत्-अन्तरात्मनेto the inner self of the knowledge-bearers (the wise)

जगत्प्रदीपायto the lamp of the world

जगद्धितैषिणेto the seeker of the world's welfare

स्वयम्भुवेto the self-existent one

दीप्तसहस्रचक्षुषेto him whose thousand eyes are blazing

सुरोत्तमायto the best of the gods

अमिततेजसेto the one of immeasurable splendor

नमःsalutation

सवित्रेto Savitṛ (the impeller; Sun)

जगत्-एकचक्षुषेto him who is the single eye of the world

जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतवेto the cause of the world's birth, maintenance, and destruction

त्रयीमयायto him who consists of the three Vedas

त्रिगुणात्मधारिणेto the bearer of a three-guṇa nature

विरिञ्चि-नारायण-शङ्करात्मनेto him whose essence is Virīñci (Brahmā), Nārāyaṇa, and Śaṅkara

Speaker

(वसिष्ठ उवाच

Characters & Entities

Vasiṣṭha

Sūrya

Vivasvān

Savitṛ

Viriñci (Brahmā)

Nārāyaṇa (Viṣṇu)

Śaṅkara (Śiva)

the three worlds (trailokya)

the three Vedas (trayī)

the three guṇas (triguṇa)

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes

Educational Q&A

What is the core teaching?

The passage teaches reverence for the cosmic order embodied by the Sun: as purifier, witness, and sustainer of life, and as the underlying unity behind diverse divine functions (creation, preservation, dissolution). Ethically, it frames dharma as aligned with the world’s sustaining light—clarity, welfare of beings, and compassionate governance.

What is happening in the narrative?

Vasiṣṭha approaches the Sun-god and offers a formal hymn of praise, identifying him with Vedic and triadic divine principles. Pleased, Vivasvān welcomes the sage and invites him to state his request, setting up the ensuing dialogue.