Shloka 172
कल्माषपाद-शाप-कारणम्
Cause of Kalmāṣapāda’s Niyoga under a Curse
(कुरूद्धवा यतो यूयं कौरवा: कुरवस्तथा । पौरवा आजमीढाक्ष भारता भरतर्षभ || तापत्यमखिल प्रोक्तं वृत्तान्तं तव पूर्वकम् । पुरोहितमुखा यूय॑ भुड्ग्ध्वं वै पृथिवीमिमाम् ।।
gandharva uvāca |
kurūddhavā yato yūyaṃ kauravāḥ kuravas tathā |
pauravā ājamīḍhākṣa bhāratā bharatarṣabha ||
tāpatyam akhilaṃ proktaṃ vṛttāntaṃ tava pūrvakam |
purohitamukhā yūyaṃ bhuṅkdhvaṃ vai pṛthivīm imām ||
கந்தர்வன் கூறினான்—குருவிலிருந்து தோன்றியதால் நீங்கள் ‘கௌரவர்கள்’ என்றும் ‘குருவம்சத்தினர்’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறீர்கள். புருவின் வழியால் ‘பௌரவர்கள்’; அஜமீடனின் குலத்தில் பிறந்ததால் ‘ஆஜமீடர்கள்’; மேலும், பாரதகுலத்தில் பிறந்ததால், ஓ பாரதர்களில் சிறந்தவனே, ‘பாரதர்கள்’ எனப் பெயர் பெற்றீர்கள். இவ்வாறு உங்கள் முன்னோடி தாயான தபதியின் பழம்பெரும் வரலாற்றை முழுமையாக நான் கூறினேன். இனி குடும்பப் புரோகிதனை முன்னிறுத்தி இந்தப் பூமியைப் பாதுகாத்து, தர்மப்படி அதை அனுபவியுங்கள்।
गन्धर्व उवाच
Educational Q&A
Dynastic power is framed as legitimate only when exercised under dharma: the king should place the purohita (custodian of ritual and counsel) in front and then protect and ‘enjoy’ the earth—i.e., rule responsibly, not merely possess.
A Gandharva concludes the Tapatī episode by explaining the various lineage-based names of the Kuru descendants (Kaurava, Paurava, Ājamīḍha, Bhārata) and then exhorts them to govern the realm with the guidance of their priest.