Shloka 16
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
कमण्डलुं च सर्वेषां प्रायच्छच्चिरकारणात् । पुत्राय च ददौ कुम्भमविलम्बनकारणात्
vaiśampāyana uvāca |
kamandaluṁ ca sarveṣāṁ prāyacchac cirakāraṇāt |
putrāya ca dadau kumbham avilambanakāraṇāt |
வைசம்பாயனர் கூறினார்— மற்ற மாணவர்கள் தாமதமாக வரும்படி, துரோணர் அவர்களுக்கு கமண்டலு (சிறு நீர்பாத்திரம்) கொடுத்தார்; ஆனால் தன் மகன் தாமதமின்றி திரும்ப வரும்படி, அவனுக்கு பெரிய கும்பம் (பெரும் குடம்) கொடுத்தார். ஆகவே அசுவத்தாமா முதலில் நீர் கொண்டு வந்து சேர்வான்; மற்ற மாணவர்கள் வரும்வரை துரோணர் அவனுக்கு ஆயுதப் பயிற்சியின் சிறந்த முறைகளை மறைவாகக் கற்பித்தார். அர்ஜுனன் இந்த நடத்தையை அறிந்துகொண்டான்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical problem of partiality in teaching: a guru’s favoritism toward his own child creates unequal access to knowledge and undermines fairness (dharma) within a learning community.
The teacher sends students to fetch water; he gives most a small kamandalu so they return late, but gives his son Aśvatthāmā a large kumbha so he returns quickly. In the interval, he teaches his son superior weapon-techniques privately, and Arjuna discovers this.