Shloka 16
Adhyāya 123 — Droṇa’s Pedagogy: Arjuna’s Preeminence, Ekalavya’s Self-Training, and the Bhāsa-Lakṣya Trial
यदड्कात् पतितो मातु: शिलां गान्रैव्यचूर्णयत् । (कुन्ती तु सह पुत्रेण यात्वा सुरुचिरं सर: । स्नात्वा तु सुतमादाय दशमे5हनि यादवी ।।
yad aṅkāt patito mātuḥ śilāṃ gāndharva-cūrṇayat |
தாயின் மடியில் இருந்து விழுந்தவுடனே, தன் உடலின் மோதலால் ஒரு பாறையைத் தூளாக்கினான். யாதவ குலமகள் குந்தி, பத்தாம் நாளில் மகனைத் தூக்கிக்கொண்டு அழகிய ஒரு குளத்தருகே சென்று, நீராடி, தேவர்களை வழிபடுவதற்காக ப்ருதா ஆசிரமத்திலிருந்து வெளியே வந்தாள். ஓ பாரதச் சிறந்தவனே! மலைக்கருகே சென்றபோது, அவளை கொல்ல எண்ணி ஒரு பெரும் புலி மலைக் குகையிலிருந்து வெளியே வந்தது. அதை பாய்ந்து வரக் கண்ட, தேவர்களைப் போன்ற வீரமுடைய குரு குலச் சிறந்தவன் பாண்டு வில்லை இழுத்து மூன்று அம்புகளால் அதைத் துளைத்தான்—அது கொடிய கர்ஜனையால் முழுக் குகையையும் அதிர வைத்தது. புலி பயத்தால் கலங்கிய குந்தி திடீரென துள்ளி எழுந்தாள்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse functions as an omen: extraordinary innate power is presented as a sign of divine purpose. It suggests that virtue and destiny are supported by higher forces, and that the future protector of the lineage is marked from birth.
A newborn/infant (identified in the surrounding passage as Bhīma) slips from Kuntī’s lap; upon falling, his body’s impact pulverizes a rock. The narrator uses this marvel to underscore the child’s exceptional strength and foretold greatness.