Shloka 63

Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi

Devanagari script

प्रयाणं कुरुते तस्माद् वायुः प्राण इति स्मृतः अपानयत्यपानस्तु आहारादीन् क्रमेण च

Transliteration

prayāṇaṃ kurute tasmād vāyuḥ prāṇa iti smṛtaḥ apānayatyapānastu āhārādīn krameṇa ca

Translation

முன்னோக்கி இயக்கத்தை ஏற்படுத்தும் வாயுவே ‘பிராணன்’ எனப்படுகிறது. ‘அபானன்’ முறையாக கீழ்நோக்கி இழுத்து உணவு முதலியவற்றை வெளியேற்றுகிறது; இதனால் பாசத்தில் உள்ள பசு-ஜீவன் பதி—சிவனை நோக்கித் திரும்ப வழி பெறுகிறது.

Word by Word

• प्रयाणम्: forward movement/going forth

• कुरुते: causes/does

• तस्मात्: therefore/for that reason

• वायुः: vital wind

• प्राणः: prāṇa (inward/ascending life-breath)

• इति: thus

• स्मृतः: is remembered/known

• अपानयति: carries downward/expels

• अपानः: apāna (downward life-breath)

• तु: but/indeed

• आहारादीन्: food and related wastes (etc.)

• क्रमेण: in sequence/in due order

• च: and

Speaker

Suta Goswami (narrating the teaching within the Purva-Bhaga context)