काम्येष्टिपशुविधान-प्रपाठकः (देवतारूप-नियोजनम्)
TS 2.1 functions as a modular catalogue of kāmya applications, mapping desired outcomes (bhūti, grāma, prajā, anna, brahmavarcasa, victory, release from constraints) to devatā-alignment and offering-typology. The text repeatedly encodes a ritual-logic: the sacrificer ‘approaches’ (upadhāvati) the devatā with its ‘own share’ (svena bhāgadheyena), thereby transferring the devatā’s cosmic capacity into the sacrificer’s social and bodily sphere. Several anuvākas organize offerings by color/form as semiotic carriers of tejas/ruci (solar brilliance), prāṇa/apāna (vital polarity), and ahorātra (day-night generativity). The prapāṭhaka also embeds expiatory and restorative patterns (prāyaścitti motifs) and competitive/agonistic frames (spardhā, saṃgrāma), indicating its calendrical role as a decision-tree for selecting rite-variants across seasons and life-situations. In Shrauta geometry, it reads as a ‘routing layer’ connecting altar-space actions to macrocosmic correspondences.
Mantra 1
बार्हस्पत्यं सितिपृष्ठम् आ लभेत ग्रामकामो यः ग्लोस्कामयेत । पृष्ठं समानानां स्याम् इति । बृहस्पतिम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवैनं पृष्ठं समानानां करोति । ग्राम्य एव भवति । सितिपृष्ठो भवति । बार्हस्पत्यो ह्य् एष देवतया समृद्ध्यै । पौष्णं स्यामम् आ लभेतान्नकामः । अन्नं वै पूषा । पूषणम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मै …
கிராமத்தை (சமூக/கூட்டத்தை) விரும்புபவன் பார்ஹஸ்பத்யமான ‘சிதிப்ருஷ்ட’ (வெள்ளை முதுகுடைய) பசுவை/பசுவகையை ஆலம்பனம் செய்ய வேண்டும். சமமானவர்களிடையே ‘ப்ருஷ்ட’ (முன்னணி/மேன்மை) ஆக விரும்புபவன்—‘நான் சமமானவர்களிடையே முன்னணியாக இருப்பேன்’ என்று—தன் நியத பங்கு (பாகதேயம்) மூலம் ப்ருஹஸ்பதியையே அணுகுகிறான்; அவரே அவனை சமமானவர்களிடையே முன்னணியாக ஆக்குகிறார். அவன் கிராம்யன் (கிராம/சமூகத்தில் நிலைபெற்றவன்) ஆகிறான்; ‘சிதிப்ருஷ்ட’ ஆகிறான்; ஏனெனில் இது தேவதையாக பார்ஹஸ்பத்யம்—செழிப்பிற்காக. அன்னத்தை விரும்புபவன் பௌஷ்ணமான ‘ஷ்யாம’ (கருநிற) விலங்கை ஆலம்பனம் செய்ய வேண்டும். அன்னமே பூஷா (பூஷண்); தன் பாகதேயம் மூலம் பூஷணையே அணுகுகிறான்; அவரே அவனுக்கு (அன்னத்தை) அளிக்கிறார்.
Mantra 2
अनं प्र यच्छति । अन्नाद एव भवति । स्यामो भवति । एतद् वा अन्नस्य रूपम् । समृद्ध्यै मारुतं पृष्णिम् आ लभेत । अन्नकामस् । अन्नं वै मरुतः । मरुत एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । त एवास्मा अन्नं प्र यच्छन्ति । अन्नाद एव भवति । पृष्णिर्भवति । एतद् वा अन्नस्य रूपम् । समृद्ध्यै ऐन्द्रम् अरुणम् आ लभेत । ऐन्द्रियकामस् । इन्द्रम् एव …
அவன் அன்னத்தை அளிக்கிறான்; அன்னத்தினாலேயே அன்னபோகி (அன்னாத) ஆகிறான். அவன் ச்யாம நிறமுடையவனாகிறான்—இதுவே அன்னத்தின் ரூபம். செழிப்பிற்காக, அன்னம் வேண்டுபவன் மாருத (மருதர்-சார்ந்த) ‘ப்ருஷ்ணி’யை அர்ப்பணிக்க/கட்டிக்கொடுக்க வேண்டும். மருதர்களே அன்னம்; அவன் தன் பாகதேய (நியத பங்கு) வழியாக மருதர்களை அணைகிறான்; அவர்களே அவனுக்கு அன்னத்தை அளிக்கிறார்கள்; அவன் அன்னத்தினாலேயே அன்னாத ஆகிறான். அவன் ப்ருஷ்ணி நிறமுடையவனாகிறான்—இதுவே அன்னத்தின் ரூபம். செழிப்பிற்காக, இந்திரிய-வலிமை வேண்டுபவன் ஐந்திர (இந்திரன்-சார்ந்த) ‘அருண’னை அர்ப்பணிக்க/கட்டிக்கொடுக்க வேண்டும்; (அவன்) இந்திரனையே (அடைகிறான்).
Mantra 3
स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मिन्न् इन्द्रियं बध्नाति । इन्द्रियाव्य् एव भवति । अरुणो भ्रूमान् भवति । एतद् वा इन्द्रस्य रूपम् । समृद्ध्यै सावित्रम् उपध्वस्तम् आ लभेत । सनिकामः । सविता वै प्रसवानाम् ईशे । सवितारम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवास्मै सनिं प्र सुवति । दानकामा अस्मै प्रजा भवन्ति । उपध्वस्तो भवति । सावित्रो ह्य् एषः ॥
அவன் தன் பாகதேயத்தால் (நியத பங்கு) (தேவதையிடம்) அணைகிறான்; அவரே அவனில் இந்திரியம் (வலிமை/ஆற்றல்) கட்டி நிலைநிறுத்துகிறார்; அவன் இந்திரியவான் ஆகிறான். அவன் ‘அருண-ப்ரூமன்’ (சிவந்த புருவமுடையவன்) ஆகிறான்—இது இந்திரனின் ரூபமே—செழிப்பிற்காக. செழிப்பிற்காக, செல்வம் (ஸனி) வேண்டுபவன் சாவித்ர ‘உபத்வஸ்த’ ஐ ஆலம்பனம் செய்ய வேண்டும். சவிதா பிரசவங்களின் (தூண்டுதல்/உற்பத்தி) அதிபதி; அவன் தன் பாகதேயத்தால் சவிதாவை அணைகிறான்; அவரே அவனுக்குச் செல்வத்தை முன்பாகப் பிரசவிக்கிறார்/உண்டாக்குகிறார். தானம் வேண்டுபவர்களுக்கு பிரஜை (சந்ததி/செல்வம்) உண்டாகிறது. அது ‘உபத்வஸ்த’ ஆகும்; ஏனெனில் தேவதையால் இது சாவித்ரம்.
Mantra 4
देवतया समृद्ध्यै वैश्वदेवं बहुरूपम् आ लभेत । अन्नकामो वैश्वदेवं वा अन्नं विश्वान् एव देवान् स्वेन भागधेयेनोप धावति । त एवास्मा अन्नं प्र यच्छन्ति । अन्नाद एव भवति । बहुरूपो भवति । बहुरूपं ह्य् अन्नम् । समृद्ध्यै वैश्वदेवं बहुरूपम् आ लभेत । ग्रामकामो वैश्वदेवा वै सजातास् विश्वान् एव देवान् स्वेन भागधेयेनोप धावति । त एवास्मै …
தேவதையால் செழிப்பிற்காக, அன்னம் வேண்டுபவன் வைஶ்வதேவ (அனைத்து தேவர்கள்-சார்ந்த) ‘பஹுரூப’னை அர்ப்பணிக்க/கட்டிக்கொடுக்க வேண்டும். வைஶ்வதேவமே அன்னம்; அவன் தன் பாகதேய வழியாக எல்லாத் தேவர்களையும் அணைகிறான்; அவர்களே அவனுக்கு அன்னத்தை அளிக்கிறார்கள்; அவன் அன்னத்தினாலேயே அன்னாத ஆகிறான். அவன் பஹுரூபனாகிறான்; ஏனெனில் அன்னம் பஹுரூபம். செழிப்பிற்காக, கிராமம்/சமூகம் வேண்டுபவன் வைஶ்வதேவ ‘பஹுரூப’னை அர்ப்பணிக்க/கட்டிக்கொடுக்க வேண்டும். வைஶ்வதேவர்கள் ஒரேஜாதி/ஒரேகுலத்தவர்; அவன் தன் பாகதேய வழியாக எல்லாத் தேவர்களையும் அணைகிறான்; அவர்களே அவனுக்கு (அளிக்கிறார்கள்)…
Mantra 5
सजातान् प्र यच्छन्ति । ग्राम्य एव भवति । बहुरूपो भवति । बहुदेवत्यो ह्येष एषः । समृद्ध्यै प्राजापत्यं तूपरम् आ लभेत । यस्यानाज्ञातम् इव ज्योग् आमयेत् । प्राजापत्यो वै पुरुषः । प्रजापतिः खलु वै तस्य वेद । यस्यानाज्ञातम् इव ज्योग् आमयति । प्रजापतिम् एव स्वेन भागधेयेनोप धावति । स एवैनं तस्मात् स्रामान् मुञ्चति । तूपरो भवति । प्राजापत्यो ह्येष देवतया । समृद्ध्यै ॥
அவர்கள் ஒரே இனத்தவரை (சஜாதான்) முன்னே செலுத்தி அளிக்கிறார்கள்; அது வீட்டுப்பழக்கமான/கிராம்யமானதே ஆகிறது; அது பல வடிவமுடையதாகிறது; மேலும் பல தேவதைகளுக்குரியதாகிறது—ஏனெனில் இந்த யாகம் செழிப்பிற்காக. செழிப்பிற்காக பிராஜாபத்ய ‘தூபர’ (ஒரு வகை மிருகம்) ஆலம்பனம் செய்ய வேண்டும்—யாருடைய நோய் காரணம் அறியப்படாமலேயே நீண்ட காலம் வாட்டுகிறதோ அவருக்காக. மனிதன் பிராஜாபத்யன்; அவனே பிரஜாபதி. யாரை காரணம் அறியாத நோய் நீண்ட காலம் வாட்டுகிறதோ, அவனை பிரஜாபதியே அறிவார். அவன் தன் பாகதேயத்தால் பிரஜாபதியிடம் அணைகிறான்; அவரே அவனை அந்த நோய்களிலிருந்து விடுவிக்கிறார். அது ‘தூபர’ ஆகும்; ஏனெனில் தேவதையால் இது பிராஜாபத்யம்—செழிப்பிற்காக.
Read Krishna Yajur Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.