Adhyaya 43
Dīkṣā-bhedaḥ (Types of Initiation) — Lalitopākhyāna: Hayagrīva–Agastya Dialogue
இந்த அதிகாரத்தில் லலிதோபாக்யானத்தில் குருவை மையமாகக் கொண்ட தொழில்நுட்ப விளக்கம் வருகிறது. ஸ்ரீதேவி தரிசனத்திற்கு வேண்டிய தீக்ஷை எது என்று அகஸ்தியர் கேட்க, ஹயக்ரீவர் தீக்ஷை வகைகளைப் பிரித்து, குருவின் அருளால் சுத்தி மற்றும் உடனடி ஞானம் பெறுதல் முக்கியம் என்கிறார். ஸ்பர்ஷ-தீக்ஷை, த்ருக்-தீக்ஷை, சாம்பவீ-தீக்ஷை (பார்வை/வாக்கு/தொடுதல் மட்டுமே உடனடி ஞானம்), நீண்ட சேவைக்குப் பின் மௌன சங்கல்பத்தால் மானஸீ-தீக்ஷை கூறப்படுகிறது. பின்னர் கிரியா-தீக்ஷையின் முறை—சுக்லபக்ஷம், சுப தினம், உடல்-வாக்கு சுத்தி, சந்த்யா அனுஷ்டானம், தனிமை, கட்டுப்பட்ட உணவு-மௌனம், உபசாரங்களுடன் பூஜை—விளக்கப்படுகிறது. இறுதியில் ஸஹஸ்ராக்ஷரீ வித்யையுடன் புஷ்பாஞ்சலி அவசியம்; அது இல்லையெனில் பூஜை பலனற்றது என வலியுறுத்தப்படுகிறது।
Shlokas
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे ललितोपाख्याने हयग्रीवागस्त्यसम्वादे द्वाचत्वारिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच अश्वानन महाप्राज्ञ करुणामृतवारिधे / श्रीदेवीदर्शने दीक्षा यादृशी तां निवेदय
இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மகாபுராணத்தின் உத்தரபாகத்தில் லலிதோபாக்யானத்தில் ஹயக்ரீவ–அகஸ்த்ய உரையாடலில் நாற்பத்திரண்டாம் அதிகாரம். அகஸ்த்யர் கூறினார்— குதிரைமுகனே, மஹாப்ராஜ்ஞனே, கருணாமிருதக் கடலே! ஸ்ரீதேவியின் தரிசனத்திற்கான தீட்சை எவ்வகையதோ அதை எனக்கு உரைத்தருள்வாய்.
Verse 2
हयग्रीव उवाच यदि ते देवताभावो यया कल्मषकर्दमाः / क्षाल्यन्ते च तथा पुसां दीक्षामाचक्ष्महे ऽत्र ताम्
ஹயக்ரீவன் கூறினான்—மனிதரின் பாவமெனும் சேறு கழுவப்படும் அந்த தெய்வநிலை உனக்கு வேண்டுமெனில், இங்கே அந்த தீட்சையை நாம் உரைக்கிறோம்।
Verse 3
हस्ते शिवपुरन्ध्यात्वा जपेन्मूलाङ्गमालिनीम् / गुरुः स्पृशेच्छिष्यतनुं स्पर्शदीक्षेयमीरिता
கையில் சிவபுரந்த்ரியைத் தியானித்து மூலாங்கமாலினியை ஜபிக்க வேண்டும். குரு சீடனின் உடலைத் தொடுதல்—இதுவே ‘ஸ்பர்ஶ தீட்சை’ என உரைக்கப்படுகிறது।
Verse 4
निमील्य नयने ध्यात्वा श्रीकामाक्षीं प्रसन्नधीः / सम्यक्पश्येद्गुरुः शिष्यं दृग्दीक्षा सेयमुच्यते
கண்களை மூடி ஸ்ரீகாமாக்ஷியைத் தியானித்து, மனம் தெளிந்த குரு சீடனைச் சரிவர நோக்குதல்—இதுவே ‘த்ருக் தீட்சை’ எனப்படுகிறது।
Verse 5
गुरोरालोकमात्रेण भाषणात्स्पर्शनादपि / सद्यः सञ्जायते ज्ञानं सा दीक्षा शाम्भवी मता
குருவின் ஒரே தரிசனத்தாலும், சொல்லாலும், தொடுதலாலும் உடனே ஞானம் பிறக்கிறது—அத்தீட்சை ‘சாம்பவீ’ என மதிக்கப்படுகிறது।
Verse 6
देव्या देहो यथा प्रोक्तो गुरुदेहस्तथैव च / तत्प्रसादेन शिष्यो ऽपि तद्रूपः सम्प्रकाशते
தேவியின் திருமேனி எவ்வாறு கூறப்பட்டதோ, அதுபோலவே குருவின் திருமேனியும். அவரின் அருளால் சீடனும் அதே ரூபமாகப் பிரகாசிக்கிறான்।
Verse 7
चिरं शुश्रूषया सम्यक्तोषितो देशिकेश्वरः / तूष्णीं संकल्पयेच्छिष्यं सा दीक्षा मानसी मता
நீண்ட காலம் பணிவிடையால் முற்றிலும் திருப்தியடைந்த தேசிகேஸ்வர குரு, மௌனமாகச் சீடனை ஏற்கச் சங்கல்பம் செய்கிறார்—அதுவே ‘மானஸீ தீக்ஷை’ எனக் கூறப்படுகிறது.
Verse 8
दीक्षाणामपि सर्वासामियमेवोत्तमोत्तमा / आदौ कुर्यात्क्रियादीक्षां तत्प्रकारः प्रवक्ष्यते
எல்லா தீக்ஷைகளிலும் இதுவே மிகச் சிறந்தது; முதலில் கிரியா-தீக்ஷை செய்ய வேண்டும்—அதன் முறையைப் பின்பு கூறுவோம்.
Verse 9
शुक्लपक्षे शुभदिने विधाय शुचिमानसम् / जिह्वास्यमलशुद्धिं च कृत्वा स्नात्वा यथाविधि
சுக்லபக்ஷத்தின் நன்னாளில் மனத்தைத் தூய்மையாக்கி, நாவும் வாயும் மலம் நீங்கி சுத்தம் செய்து, விதிப்படி நீராட வேண்டும்.
Verse 10
संध्याकर्म समाप्याथ गुरुदेहं परं स्मरन् / एकान्ते निवसञ्छ्रीमान्मौनी च नियताशनः
சந்த்யாகர்மத்தை நிறைவு செய்து, பரம குரு-ஸ்வரூபத்தை நினைந்து, தனிமையில் தங்க வேண்டும்; மௌனம் காத்து, அளவான உணவு கொள்ள வேண்டும்.
Verse 11
गुरुश्च तादृशोभूत्वा पूजामन्दिरमाविशेत् / देवीसूक्तेन संयुक्तं विद्यान्यासं समातृकम्
குருவும் அவ்வாறே ஆய்ந்து பூஜாமந்திரத்தில் நுழைந்து, தேவீஸூக்தத்துடன் கூடிய, மாத்ருகையுடன் சேர்த்த வித்யா-ந்யாசத்தைச் செய்ய வேண்டும்.
Verse 12
कृत्वा पुरुषसूक्तेन षोडशैरुपचारकैः / आवाहना सने पाद्यमर्ध्यमाचमनं तथा
புருஷஸூக்தத்துடன் பதினாறு உபசாரங்களை முறையாகச் செய்து—ஆவாஹனம், ஆசனம், பாத்யம், அர்க்யம், ஆச்சமனம் முதலியவற்றை அர்ப்பணிக்க வேண்டும்।
Verse 13
स्नानं वस्त्रं च भूषा च गन्धः पुष्पं तथैव च / धूपदीपौ च नैवेद्यं ताम्बूलं च प्रदक्षिणा
ஸ்நானம், வஸ்திரம், ஆபரணம், சந்தனம், மலர்; தூபம்-தீபம், நைவேத்யம், தாம்பூலம் மற்றும் பிரதக்ஷிணையும் அர்ப்பணிக்க வேண்டும்।
Verse 14
प्रणामश्चेति विख्यातैः प्रीणयेत्त्रिपुरांबिकाम् / अथ पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्यया
பிரணாமம் முதலிய புகழ்பெற்ற உபசாரங்களால் திரிபுராம்பிகையை மகிழ்வித்து, பின்னர் ஸஹஸ்ராக்ஷர வித்யையால் புஷ்பாஞ்சலியை அளிக்க வேண்டும்।
Verse 15
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ऐं क्लीं सौः ॐ नमस्त्रिपुरसुन्दरि हृदये देवि शिरोदेवि शिखादेवि कवचदेवि नेत्रदेवि आस्यदेवि कामेश्वरि भगमालिनि नित्यक्लिन्नें भैरुण्डे वह्निवासिनि महावज्रेश्वरि विद्येश्वरि परशिवदूति त्वरिते कुलसुंदरि नित्ये नीलपताके विजये सर्वमङ्गले ज्वालामालिनि चित्रे महानित्ये परमेश्वरि मन्त्रेशमयि षष्ठीशमय्युद्यानमयि लोपामुद्रामय्यगस्त्यमयि कालतापनमयि धर्माचारमयि मुक्तके शीश्वरमयि दीपकलानाथमयि विष्णुदेवमयि प्रभाकरदेवमयि तेजोदेवमयि मनोजदेवमयि अणिमसिद्धे महिमसिद्धे गरिम सिद्धे लघिमसिद्धे ईशित्वसिद्धे वशित्वसिद्धे प्राप्तिसिद्धे प्राकाम्यसिद्धे रससिद्धे मोक्षसिद्धे ब्राह्मि माहेश्वरी कौमारि वैष्णवि वाराहि इन्द्राणि चामुण्डे महालक्ष्मि सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्ववशङ्करि सर्वोन्मादिनि सर्वमहाङ्कुशे सर्वखेचरि सर्वबीजे सर्वयोने सर्वास्त्रखण्डिनि त्रैलोक्यमोहिनि चक्रस्वामिनि प्राटयोगिनि बौद्धदर्शनाङ्गि कामाकर्षिणि बुद्ध्याकर्षिणि अहङ्काराकर्षिणि शब्दाकर्षिणि स्पर्शाकर्षिणि रूपाकर्षिणि रसाकर्षिणि गन्धाकर्षिणि चित्ताकर्षिणि धैर्याकर्षिणि स्मृत्याकर्षिणि नामाकर्षिणि बीजाकर्षिणात्माकिर्षिणि अमृताकर्षिणि शरीराकर्षिणि गुप्तयोगिनि सर्वाशापरिपूरकचक्रस्वामिनि अनङ्गकुसुमे अनङ्गमेखले अनङ्गमादिनि अनङ्गमदनातुरे ऽनङ्गरेखे ऽनङ्गवेगिन्यनङ्गाङ्कुशे ऽनङ्गमालिनि गुप्ततरयोगिनि वैदिकदर्शनाङ्गि सर्वसंक्षोभकारक चक्रस्वामिनि पूर्वाम्नायाधिदेवते सृष्टिरूपे सर्वसंक्षोभिणि सर्वविद्राविणि सर्वाकर्षिणि सर्वाह्लादिनि सर्वसंमोहिनि सर्वस्तंभिणि सर्वजृंभिणि सर्ववशङ्करि सर्वरञ्जिनि सर्वोन्मादिनि सर्वार्थसाधिके सर्वसंपत्प्रपूरिणि सर्वमन्त्रमयि सर्वद्वन्द्वक्षयकरि सम्प्रदाययोगिनि सौरदर्शनाङ्गि सर्वसौभाग्यदायकचक्रे सर्वसिद्धिप्रदे सर्वसम्पत्प्रदे सर्वप्रियङ्करि सर्वमङ्गलकारिणि सर्वकामप्रदे सर्वदुःखविमोचिनि सर्वमृत्युप्रशमिनि सर्वविघ्ननिवारिणि सर्वाङ्गसुन्दरि सर्वसौभाग्यदायिनि कुलोत्तीर्णयोगिनि सर्वार्थसाधकचक्रेशि सर्वज्ञे सर्वशक्ते सर्वैश्वर्यफलप्रदे सर्वज्ञानमयि सर्वव्याधिनिवारिणि सर्वाधारस्वरूपे सर्वपापहरे सर्वानन्दमयि सर्वरक्षास्वरूपिणि सर्वेप्सित फलप्रदे नियोगिनि वैष्णवदर्शनाङ्गि सर्वरक्षाकरचक्रस्थे दक्षिणाम्नायेशि स्थितिरूपे वशिनि कामेशि मोदिनि विमले अरुणे जयिनि सर्वेश्वरि कौलिनि रहस्ययोगिनि रहस्यभोगिनि रहस्यगोपिनि शाक्तदर्शनाङ्गि सर्वरोगहरचक्रेशि पश्चिमाम्नाये धनुर्बाणपाशाङ्कुशदेवते कामेशि वज्रेशि फगमालिनि अतिरहस्ययोगिनि शैवदर्शनाङ्गि सर्वसिद्धिप्रदचक्रगे उत्तराम्नायेशि संहाररूपे शुद्धपरे विन्दुपीठगते महारात्रिपुरसुन्दरि परापरातिरहस्ययोगिनि शांभवदर्शनाङ्गि सर्वानन्दमयचक्रेशि त्रिपुरसुंदरि त्रिपुरवासिनि त्रिपुरश्रीः त्रिपुरमालिनि त्रिपुरसिद्धे त्रिपुरांब सर्वचक्रस्थे अनुत्तराम्नायाख्यस्वरूपे महात्रिपुरभैरवि चतुर्विधगुणरूपे कुले अकुले कुलाकुले महाकौलिनि सर्वोत्तरे सर्वदर्शनाङ्गि नवासनस्थिते नवाक्षरि नवमिथुनाकृते महेशमाधवविधातृमन्मथस्कन्दनन्दीन्द्रमनुचन्द्रकुबेरागस्त्यदुर्वासःक्रोधभट्टारकविद्यात्मिके कल्याणतत्त्वत्रयरूपे शिवशिवात्मिके पूर्मब्रह्मशक्ते महापरमेश्वरि महात्रिपुरसुन्दरि तव श्रीपादुकां पूजयामि नमः / क एं ईल ह्रीं हस कहल ह्रीं ऐं क्लीं सौः सौः क्लीं ऐं श्रीं / देव्याः पुष्पाञ्जलिं दद्यात्सहस्राक्षरविद्याया / नोचेत्तत्पूजनं व्यर्थमित्याहुर्वेदवादिनः
ॐ ஐம் ஹ்ரீம் ஸ்ரீம்… எனத் தொடங்கும் ஸஹஸ்ராக்ஷர வித்யையை விரிவாக ஜபித்து திரிபுரசுந்தரி தேவியை வணங்க வேண்டும்; அதே மந்திரத்தால் புஷ்பாஞ்சலி அளிக்க வேண்டும்—இல்லையெனில் பூஜை வீணென்று வேதவாதிகள் கூறுகின்றனர்।
Verse 16
ततो गोमयसंलिप्ते भूतले द्रोणशालिभिः / तावद्भिस्तण्डुलैः शुद्धैः शस्तार्णैस्तत्र नूतनम्
பின்னர் கோமயத்தால் பூசப்பட்ட தரையில் த்ரோண அளவு சாலி நெல் மற்றும் அதே அளவு தூய, சிறந்த அரிசியைப் பரப்பி அங்கே புதிய (மண்டலம்/வேதி) அமைக்க வேண்டும்।
Verse 17
द्रोणोदपूरितं कुंभं पञ्चरत्नैर्नवैर्युतम् / न्यग्रोधाश्वत्थमाकन्दजंबूदुम्बरशाखिनाम्
த்ரோண நீரால் நிரம்பிய கும்பம், புதிய பஞ்சரத்தினங்களால் இணைக்கப்பட்டதாக இருக்கட்டும்; ஆல, அரச, மா, நாவல், அத்தி கிளைகளால் அலங்கரிக்கப்படுக।
Verse 18
त्वग्भिश्च पल्लवैश्चैव प्रक्षिप्तैरधिवासिनम् / कुम्भाग्रे निक्षिपेत्पक्वं नारिकेलफलं शुभम्
மரப்பட்டை மற்றும் இளந்தளிர்களை இடித்து அதனை அதிவாசம் செய்ய; பின்னர் கும்பத்தின் முன்புறத்தில் பழுத்த, மங்களமான தேங்காய் கனியை வைக்க வேண்டும்।
Verse 19
अभ्यर्च्य गन्धपुष्पाद्यैर्धूपदीपादि दर्शयेत् / श्रीचिन्तामणिमन्त्रं तु हृदि मातृकमाजपेत्
நறுமணம், மலர் முதலியவற்றால் அர்ச்சித்து தூபம்-தீபம் முதலியவற்றை காட்டுக; மேலும் இதயத்தில் மாத்ரிகையுடன் ஸ்ரீசிந்தாமணி மந்திரத்தை ஜபிக்குக।
Verse 20
कुम्भ स्पृशञ्छ्रीकामाप्तिरूपीकृतकलेवरम् / अष्टोत्तरशते जाते पुनर्दीपं प्रदर्शयेत्
கும்பத்தைத் தொடும் போது சாதகன் ஸ்ரீ-செல்வமும் வேண்டிய பலனும் பெறும் வடிவான உடலைத் தாங்கியதாக எண்ணுக; நூற்றெட்டு ஜபம் நிறைவுற்றதும் மீண்டும் தீபம் காட்டுக।
Verse 21
शिष्यमाहूय रहसि वाससा बद्धलोचनम् / कारयित्वा प्रणामानां साष्टाङ्गानां त्रयं गुरुः
குரு சீடனை தனிமையில் அழைத்து, துணியால் அவன் கண்களை கட்டி; அவனிடம் சாஷ்டாங்க நமஸ்காரம் மூன்று முறை செய்யச் செய்வார்।
Verse 22
पुष्पाणि तत्करे दत्त्वा कारये त्कुसुमाञ्जलिम् / श्रीनाथकरुणाराशे परञ्ज्योतिर्मयेश्वरि
அவரது கரத்தில் மலர்களை அளித்து மலராஞ்சலியைச் செலுத்தச் செய்ய வேண்டும்— ஓ ஸ்ரீநாதா! கருணைக் களஞ்சியமே! பரஞ்ஜ்யோதிர்மய ஈஸ்வரியே!
Verse 23
प्रसूनाञ्जलिरेषा ते निक्षिप्ता चरणांबुजे / परं धाम परं ब्रह्म मम त्वं परदेवता
இந்த மலராஞ்சலி உமது திருவடித் தாமரையில் வைக்கப்பட்டது; நீரே பரம தாமம், பரம்பிரம்மம், எனது பரதேவதை.
Verse 24
अद्यप्रभृति मे पुत्रान्रक्ष मां शारणागतम् / इत्युक्त्वा गुरुपादाव्जे शिष्यो मूर्ध्नि विधारयेत्
இன்றுமுதல் என் புதல்வர்களைக் காத்தருளும்; சரணடைந்த என்னைக் காப்பாற்றும்— என்று கூறி சீடன் குருவின் திருப்பாதத் தாமரையைத் தலைமேல் தாங்க வேண்டும்.
Verse 25
जन्मान्तर सुकृतत्वं स्यान्न्यस्ते शिरसि पादुके / गुरुणा कमलासनमुरशासनपुरशासनसेवया लब्धे
தலையில் பாதுகை வைக்கப்பட்டால் பிறவிப் பிறவிகளின் நற்புண்ணியப் பயன் உண்டாகும்; அது குருவுக்கு கமலாசனன், முரசாசனன், புரசாசனன் ஆகியோரின் சேவையால் கிடைத்தது.
Verse 26
इत्युक्त्वा भक्तिभरितः पुनरुत्थाय शान्तिमान् / वामपार्श्वे गुरोस्तिष्ठेदमानी विनयान्वितः
இவ்வாறு கூறி பக்தியால் நிறைந்து மீண்டும் எழுந்து அமைதியுடன், அகந்தையின்றி பணிவுடன் குருவின் இடப்புறத்தில் நின்றிருக்க வேண்டும்.
Verse 27
ततस्तुंबीजलैः प्रोक्ष्य वामभागे निवेदयेत् / विमुच्य नेत्रबन्धं तु दर्शयेदर्चनक्रमम्
பின்பு தும்பி-நீரால் ப்ரோக்ஷணம் செய்து இடப்புறத்தில் நைவேத்யம் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். பின்னர் கண்கட்டு அவிழ்த்து அர்ச்சனை முறையை காட்ட வேண்டும்.
Verse 28
सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम् / महात्रिपुरसुन्दर्या नैवेद्यमिति चादिशेत्
சர்க்கரை, தேன், நெய், வாழைப்பழம், பாயசம் முதலியவை—இவை ‘மகாத்ரிபுரசுந்தரிக்கு நைவேத்யம்’ என அறிவிக்க வேண்டும்.
Verse 29
षोडशर्णमनुं तस्य वदेद्वामश्रुतौ शनैः / ततो बहिर्विनिर्गत्य स्थाप्य दार्वासने शुचिम्
அவனுக்குரிய ஷோடசாக்ஷரி மந்திரத்தை மெதுவாக இடது காதில் சொல்ல வேண்டும். பின்னர் வெளியே சென்று தூய சீடனை மர ஆசனத்தில் அமர்த்த வேண்டும்.
Verse 30
निवेश्य प्राङ्मुखं तत्र पट्टवस्त्रसमास्तृते / शिष्यं श्रीकुम्भसलिलैरभिषिञ्चेत्समन्त्रकम्
அங்கே பட்டுவஸ்திரம் விரித்து சீடனை கிழக்குமுகமாக அமர்த்த வேண்டும். பின்னர் மந்திரத்துடன் ஸ்ரீகும்ப நீரால் அபிஷேகம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 31
पुनः शुद्धोदकैः स्नात्वा वाससी परिगृह्य च / अष्टोत्तरशतं मन्त्रं जप्त्वा निद्रामथाविशेत्
மீண்டும் தூய நீரால் ஸ்நானம் செய்து ஆடைகளை அணிய வேண்டும். பின்னர் மந்திரத்தை நூற்றெட்டு முறை ஜபித்து அதன் பின் நித்திரையில் புக வேண்டும்.
Verse 32
शुभे दृष्टे सति स्वप्ने पुण्यं योज्यं तदोत्तमम् / दुःस्वप्ने तु जपं कुर्यादष्टोत्तरसहस्रकम्
கனவில் சுப தரிசனம் ஏற்பட்டால், அப்போது உயர்ந்த புண்ணியக் கருமத்தைச் செய்ய வேண்டும். ஆனால் துஃஸ்வப்னம் வந்தால் அஷ்டோத்தர-ஸஹஸ்ரம் (1008) ஜபம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 33
कारयेत्त्रिपुरांबायाः सपर्यां मुक्तमार्गतः / यदा न दृष्टः स्वप्नो ऽपि तदा सिद्धिश्चिराद्भवेत्
முக்தி மார்க்கப்படி திரிபுராம்பையின் சபர்யை (பூஜை-சேவை) நடத்த வேண்டும். கனவும் காணப்படாதபோது, சித்தி தாமதமாக உண்டாகும்.
Verse 34
स्वीकुर्यात्परया भक्त्या देवी शेष कलाधिकम् / सद्य एव स शिष्यः स्यात्पङ्क्तिपावनपावनः
தேவி பரம பக்தியால் ‘சேஷ-கலாதிக’ (அதீத அருள்) ஏற்றுக் கொள்கிறாள். உடனே அவன் சீடனாகிறான்; பங்க்தியைப் புனிதப்படுத்துவோரையும் புனிதப்படுத்துவான்.
Verse 35
शरीरमर्थं प्राणं च तस्मै श्रीगुरवे दिशेत् / तदधीनश्च रेन्नित्यं तद्वाक्यं नैव लघयेत्
உடல், பொருள் (செல்வம்), உயிர்—இவற்றை ஸ்ரீகுருவுக்கு அர்ப்பணிக்க வேண்டும். எப்போதும் அவரின் ஆணைக்கீழ் நடந்து, அவரின் வாக்கை ஒருபோதும் இகழக் கூடாது.
Verse 36
यः प्रसन्नः क्षणार्धेन मोक्षलक्ष्मीं प्रयच्छति / दुर्लभं तं विजानीयाद्गुरुं संसारतारकम्
மகிழ்ந்து அரைக்கணத்தில் மோட்ச-லக்ஷ்மியை அருள்பவர்—அத்தகைய அரிதான குருவை சம்சாரத்தைத் தாண்டச் செய்பவர் என அறிய வேண்டும்.
Verse 37
गुकारस्यान्धकारोर्ऽथो रुकारस्तन्निरोधकः / अन्धकारनिरोधित्वाद्गुरुरित्यभिधीयते
‘கு’ என்பது இருளைக் குறிக்கும்; ‘ரு’ என்பது அதனைத் தடுப்பது. இருளை நீக்குவதால் அவர் ‘குரு’ என அழைக்கப்படுகிறார்॥
Verse 38
बोधरूपं गुरुं प्राप्य न गुर्वन्तरमादिशेत् / गुरुक्तं परुषं वाक्यमाशिषं परिचिन्तयेत्
ஞானரூபமான குருவை அடைந்த பின் வேறு குருவை நாட வேண்டாம். குரு கூறும் கடுமையான சொற்களையும் ஆசீர்வாதமாக எண்ணி தியானிக்க வேண்டும்॥
Verse 39
लौकिकं वैदिकं वापि तथाध्यात्मिकमेव च / आददीत ततो ज्ञानं पूर्वं तमभिवादयेत्
உலகியல், வைதிக, ஆன்மிகம்—எதிலிருந்தும் ஞானத்தைப் பெறலாம்; ஆனால் முதலில் அவருக்கு வணக்கம் செலுத்த வேண்டும்॥
Verse 40
एवं दीक्षात्रयं कृत्वा विधेयं बौधयेत्पुनः / गुरुभक्तिस्सदाचारस्तद्द्रोहस्तत्र पातकम्
இவ்வாறு மூன்று வகை தீட்சைகளை நிறைவேற்றி மீண்டும் கடமையை உணர்த்த வேண்டும். குருபக்தியும் நல்லொழுக்கமும் தர்மம்; குருவுக்கு துரோகம் பாபம்॥
Verse 41
तत्पदस्मरणं मुक्तिर्यावद्देहमयं क्रमः / यत्पापं समवाप्नोति गुर्वग्रे ऽनृतभाषणत्
அவரது திருவடிகளை நினைதல் மோக்ஷம்; உடல் நிலை நீடிக்கும் வரை. குருவின் முன்னிலையில் பொய் பேசுவதால் ஏற்படும் பாவம்॥
Verse 42
गोब्राह्मणावधं कृत्वा न तत्पापं समाश्रयेत् / ब्रह्मादिस्तंब पर्यतं यस्य मे गुरुसंततिः
என் குரு-பரம்பரை பிரம்மாதி முதல் புல்-தூண் வரை பரவியுள்ளவனுக்கு, கோவதமும் பிராமணவதமும் செய்தாலும் அந்தப் பாபம் பற்றாது।
Verse 43
तस्य मे सर्वपूज्यस्य को न पूज्यो महीतले / इति सर्वानुकूलो यः स शिष्यः परिकीर्तितः
என் அந்தச் சர்வபூஜ்ய (குரு)வனுக்குச் சேர்ந்தவனுக்கு, பூமியில் யார் பூஜிக்கத் தகாதவர்? இவ்வாறு எண்ணி அனைவரிடமும் அனுகூலமாக இருப்பவனே சீடன் எனப் புகழப்படுகிறான்।
Verse 44
शीलादिविमलानेकगुणसंपन्नभावनः / गुरुशासनवर्तित्वाच्छिष्य इत्यभिधीयते
நற்குணம் முதலிய தூய பல குணங்களால் நிறைந்தவனாய், நல்லெண்ணம் கொண்டவனாய், குருவின் ஆணையில் நடப்பவனே ‘சீடன்’ என அழைக்கப்படுகிறான்।
Verse 45
जपाच्छ्रान्तः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रान्तः पुनर्जपेत् / जपध्यानादियुक्तस्य क्षिप्रं मन्त्रः प्रसिध्यति
ஜபத்தில் களைத்தால் மீண்டும் தியானம் செய்ய வேண்டும்; தியானத்தில் களைத்தால் மீண்டும் ஜபம் செய்ய வேண்டும்; ஜப-தியான முதலியவற்றில் இணைந்தவருக்கு மந்திரம் விரைவில் சித்தியாகும்।
Verse 46
यथा ध्यानस्य सामर्थ्यात्कीटो ऽपि भ्रमरायते / तथा समाधिसा मर्थ्याद्ब्रह्मीभूतो भवेन्नरः
தியானத்தின் வல்லமையால் புழுவும் வண்டாக மாறுவது போல, சமாதியின் வல்லமையால் மனிதன் பிரம்ம-பாவம் அடைந்து பிரம்மீபூதனாகிறான்।
Verse 47
यथा निलीयते काले प्रपञ्चो नैव दृश्यते / तथैव मीलयेन्नेत्रे एतद्ध्यानस्य लक्षणम्
காலத்தில் பிரபஞ்சம் லயமடைந்து காணப்படாததுபோல், அதுபோல கண்களை மூடுதல்—இதுவே தியானத்தின் இலக்கணம்.
Verse 48
विदिते तु परे तत्त्वे वर्णातीते ह्यविक्रिये / किङ्करत्वं च गच्छन्ति मन्त्रा मन्त्राधिपैः सह
வர்ணாதீதமான, அவிகாரமான பரதத்துவம் அறியப்பட்டால், மந்திரங்கள் தம் மந்திராதிபதிகளுடன் சேர்ந்து சேவகநிலையை அடையும்.
Verse 49
आत्मैक्यभावनिष्ठस्य या चेष्टा सा तु दर्शनम् / योगस्तपः स तन्मन्त्रस्तद्धनं यन्निरीक्षणम्
ஆத்ம ஐக்கிய உணர்வில் நிலைத்தவனின் செயற்பாடே தரிசனம்; அதுவே யோகம், அதுவே தவம், அதுவே அவன் மந்திரம்; இடையறாத நோக்கமே அவன் செல்வம்.
Verse 50
देहाभिमाने गलिते विज्ञाते परमात्मनि / यत्रयत्र मनो याति तत्रतत्र समाधयः
தேகஅபிமானம் கரைந்து பரமாத்மா அறியப்பட்டபோது, மனம் எங்கே எங்கே சென்றாலும் அங்கே அங்கே சமாதியே நிகழும்.
Verse 51
यः पश्येत्सर्वगं शांमानन्दात्मानमद्वयम् / न तस्य किञ्चिदाप्तव्यं ज्ञातव्यं वावशिष्यते
எங்கும் நிறைந்த, அமைதியான, ஆனந்தஸ்வரூபமான அத்வைத ஆத்மாவை காண்பவனுக்கு, பெறவேண்டியது அல்லது அறியவேண்டியது எதுவும் மீதமில்லை.
Verse 52
पूजाकोटिसमं स्तोत्रं स्तोत्रकोटिसमोजपः / जपकोटिसमं ध्यानं ध्यानकोटिसमो लयः
கோடி பூஜைக்கு ஒப்பானது ஸ்தோத்திரம்; கோடி ஸ்தோத்திரங்களுக்கு ஒப்பானது ஜபம். கோடி ஜபங்களுக்கு ஒப்பானது தியானம்; கோடி தியானங்களுக்கு ஒப்பானது லயம் (சமாதி).
Verse 53
देहो देवालयः प्रोक्तो जीव एव महेश्वरः / त्यजेदज्ञाननिर्माल्यं सोहंभावेन योजयेत्
உடல் தேவாலயம் எனப் போற்றப்படுகிறது; ஜீவனே மகேஸ்வரன். அறியாமை என்னும் நிர்மால்யத்தைத் துறந்து, ‘ஸோऽஹம்’ பாவத்தால் ஒன்றுபடு.
Verse 54
तुषेण बद्धो व्रीहिः स्यात्तुषाभावे तु तण्डुलः / पाशबद्धः स्मृतो जीवः पाशमुक्तो महेश्वरः
தூசால் கட்டப்பட்டால் அது நெல்; தூசு இல்லையெனில் அதுவே அரிசி. பாசத்தால் கட்டப்பட்டவன் ஜீவன்; பாசமின்றி விடுபட்டவன் மகேஸ்வரன்.
Verse 55
आकाशे पक्षिजातीनां जलेषु जलचारिणाम् / यथा गतिर्न दृश्येत महावृत्तं महात्मनाम्
வானில் பறவைகளின் இயக்கமும், நீரில் நீர்வாழ்வோரின் இயக்கமும் எவ்வாறு தெளிவாகத் தெரியாதோ, அவ்வாறே மகாத்மாக்களின் மகாவிருத்தம் (மகத்தான நடை) அறிதற்கு அரிது.
Verse 56
नित्यार्चनं दिवा कुर्याद्रात्रौ नैमित्तिकार्चनम् / उभयोः काम्यकर्मा स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः
பகலில் நித்ய ஆர்ச்சனை செய்ய வேண்டும்; இரவில் நைமித்திக ஆர்ச்சனை செய்ய வேண்டும். இரண்டிலும் காம்யகர்மம் (வேண்டிய பலனுக்கான செயல்) நிகழலாம் என்பது சாஸ்திரத் தீர்மானம்.
Verse 57
कोटिकोटिमहादानात्कोटिकोटिमहाव्रतात् / कोटिकोटिमहायज्ञात्परा श्रीपादुका स्मृतिः
கோடிக்கோடி மகாதானங்களையும், கோடிக்கோடி மகாவிரதங்களையும், கோடிக்கோடி மகாயாகங்களையும் விட உயர்ந்தது ஸ்ரீபாதுகையின் ஸ்மரணம் ஆகும்.
Verse 58
ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यावद्देहस्य धारणम् / तावद्वर्णाश्रमाचारः कर्तव्यः कर्ममुक्तये
அறிவோடு செய்தாலும் அறியாமையோடு செய்தாலும், உடல் தாங்கும் வரை, கர்மமுக்திக்காக வர்ணாஶ்ரம ஆச்சாரம் கடைப்பிடிக்கப்பட வேண்டும்.
Verse 59
निर्गतं यद्गुरोर्वक्त्रात्सर्वं शास्त्रं तदुच्यते / निषिद्धमपि तत्कुर्याद्गुर्वाज्ञां नैव लङ्घयेत्
குருவின் வாயிலிருந்து வெளிப்படுவது அனைத்தும் சாஸ்திரமே எனப்படும்; தடைசெய்யப்பட்டதாயினும் அதையே செய்ய வேண்டும்—குருவின் ஆணையை ஒருபோதும் மீறக்கூடாது.
Verse 60
जातिविद्याधनाढ्यो वा दूरे दृष्ट्वा गुरुं मुदा / दण्डप्रमाणं कृत्वैकं त्रिः प्रदक्षिणामाचरेत्
ஜாதி, கல்வி, செல்வம் நிறைந்தவராயினும், தூரத்தில் குருவைக் கண்டதும் மகிழ்ந்து, ஒரு தண்ட அளவு இடைவெளி வைத்து மூன்று முறை பிரதட்சிணம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 61
गुरुबुद्ध्या नमेत्सर्वं दैवतं तृणमेव वा / प्रणमेद्देवबुद्ध्या तु प्रतिमां लोहमृन्मयीम्
குரு-புத்தியால் தேவனாக இருந்தாலும் புல்லாக இருந்தாலும் அனைத்திற்கும் வணங்க வேண்டும்; ஆனால் தேவ-புத்தியால் இரும்பு அல்லது மண் பிரதிமைக்கு நமஸ்காரம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 62
गुरुं हुङ्कृत्य तुङ्कृत्य विप्रं वादैर्विजित्य च / विकास्य गुह्यशास्त्राणि भवन्ति ब्रह्मराक्षसाः
குருவை இகழ்ந்து ‘ஹூம்’ எனக் கத்தி, அவமதித்து, வாதத்தால் பிராமணனை வென்று, இரகசிய சாஸ்திரங்களை வெளிப்படுத்தி தவறாகப் பயன்படுத்துவோர் பிரம்மராக்ஷசராக ஆகிறார்கள்.
Verse 63
अद्वैतं भाव येन्नित्यं नाद्वैतं गुरुणा सह / न निन्देदन्यसमयान्वेदशास्त्रागमादिकान्
எப்போதும் அத்வைதப் பாவத்தைத் தியானிக்க வேண்டும்; ஆனால் குருவுடன் அத்வைதம் என்ற பெயரில் முரண்படக் கூடாது; வேதம், சாஸ்திரம், ஆகமம் முதலிய பிற சமயங்களை நிந்திக்கக் கூடாது.
Verse 64
एकग्रामस्थितः शिष्यस्त्रिसंध्यं प्रणमेद्गुरुम् / क्रोश मात्रस्थितो भक्त्या गुरुं प्रतिदिनं नमेत्
ஒரே கிராமத்தில் இருக்கும் சீடன் மூன்று சந்தியைகளிலும் குருவை வணங்க வேண்டும்; ஒரு குரோசம் தூரத்தில் இருப்பவன் பக்தியுடன் தினமும் குருவுக்கு நமஸ்காரம் செய்ய வேண்டும்.
Verse 65
अर्थयोजनगः शिष्यः प्रणमेत्पञ्चपर्वसु / एकयोजनमारभ्य योजनद्वादशावधि
ஒரு யோஜனை முதல் பன்னிரண்டு யோஜனை வரை தூரத்தில் இருப்பவன், ஐந்து பர்வ நாட்களில் (புனிதப் பண்டிகை/பருவங்களில்) குருவை வணங்க வேண்டும்.
Verse 66
तत्तद्योजनसंख्यातमासेषु प्रणमेद्गुरुम् / अतिदूरस्थितः शिष्यो यदेच्छा स्यात्तदा व्रजेत्
எத்தனை யோஜனை தூரமோ, அந்த எண்ணிக்கையிலான மாத இடைவெளியில் குருவை வணங்க வேண்டும்; மிகத் தொலைவில் இருப்பவன் வாய்ப்பும் விருப்பமும் ஏற்பட்டால் அப்போது குருவிடம் செல்ல வேண்டும்.
Verse 67
रिक्तपाणिस्तु नोपेयाद्राजानं देवतां गुरुम् / फलपुष्पांबरादीनि यथाशक्ति समर्पयेत्
காலிக்கையுடன் அரசன், தேவன், குருவை அணுகக் கூடாது. இயன்ற அளவு கனிகள், மலர்கள், ஆடைகள் முதலியவற்றை அர்ப்பணிக்க வேண்டும்.
Verse 68
मनुष्यचर्मणा बद्धः साक्षात्परशिवः स्वयम् / सच्छिष्यानुग्रहार्थाय गूढं पर्यटति क्षितौ
மனிதத் தோலால் கட்டப்பட்டவராய் அவர் தாமே சாட்சாத் பரசிவன். நல்ல சீடர்களுக்கு அருள் செய்ய பூமியில் மறைமுகமாகச் சுற்றித் திரிகிறார்.
Verse 70
सद्भक्तरक्षणायैव निराकारो ऽपि साकृतिः / शिवः कृपानिधिर्लोके संसारीव हि चेष्टते // ब्न्द्प्३,४३।६९ / अत्रिनेत्रः शिवः साक्षादचतुर्बाहुरच्युतः / अचतुर्वदनो ब्रह्मा श्रीगुरुः परिकीर्तितः
நல்ல பக்தர்களைக் காக்க, நிராகாரனாயினும் சிவன் சாகார ரூபம் எடுக்கிறார்; கருணைநிதியான சிவன் உலகில் சம்சாரியைப் போலவே நடக்கிறார். மும்முகக் கண்களுடைய சிவன், நான்கு கரமற்ற அச்யுதன், நான்கு முகமற்ற பிரம்மா—இவ்வாறே ஸ்ரீகுரு எனப் போற்றப்படுகிறார்.
Verse 71
श्रीगुरुं परतत्त्वाख्यं तिष्ठन्तं चक्षुरग्रतः / भाग्यहीना न पश्यन्ति सूर्यमन्धा इवोदितम्
பரதத்துவமாகிய ஸ்ரீகுரு கண்முன்னே நிற்பினும், பாக்கியமற்றோர் அவரைக் காணார்; உதித்த சூரியனை குருடர் காணாததுபோல்.
Verse 72
उत्तमा तत्त्वचिन्ता स्याज्जपचिन्ता तु मध्यमा / अधमा शास्त्रचिन्ता स्याल्लोकचिन्ताधमाधमा
தத்துவச் சிந்தனை உயர்ந்தது; ஜபச் சிந்தனை நடுத்தரம். வெறும் சாஸ்திரச் சிந்தனை தாழ்ந்தது; உலகச் சிந்தனை மிகத் தாழ்ந்தது.
Verse 73
नास्थि गुर्वधिकं तत्त्वं नास्ति ज्ञानाधिकं सुखम् / नास्ति भक्त्यधिका पूजा न हि मोक्षाधिकं फलम्
குருவை விட உயர்ந்த தத்துவம் இல்லை; ஞானத்தை விட உயர்ந்த இன்பம் இல்லை. பக்தியை விட உயர்ந்த பூஜை இல்லை; மோட்சத்தை விட உயர்ந்த பலனும் இல்லை.
Verse 74
सर्ववेदेषु शास्त्रेषु ब्रह्मविष्णुशिवादिषु / तत्र तत्रोच्यते शब्दैः श्रीकामाक्षी परात्परा
அனைத்து வேதங்களிலும் சாஸ்திரங்களிலும், பிரம்மா-விஷ்ணு-சிவன் முதலியோரிடத்திலும், எங்கெங்கும் சொற்களால் ஸ்ரீகாமாட்சி பராத்பரையாகப் போற்றப்படுகிறாள்.
Verse 75
शचीन्द्रौ स्वाहाग्नी च प्रभारवी / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ
சசி-இந்திரன், ஸ்வாஹா-அக்னி, பிரபா-ரவி; லக்ஷ்மி-நாராயணன், வாணி-தாதா, கிரிஜா-சிவன்—இவை அனைத்தும் இணைத் தெய்வரூபங்கள்.
Verse 76
अग्नीषोमौ बिन्दुनादौ तथा प्रकृतिपूरुषौ / आधाराधेयनामानौ भोगमोक्षौ तथैव च
அக்னி-சோமம், பிந்து-நாதம், மேலும் பிரகృతి-புருஷன்; ‘ஆதார-ஆதேயம்’ என்ற பெயர்களால், அதுபோல போக-மோட்சமும் (இணையாக) கூறப்படுகிறது.
Verse 77
प्राणापनौ च शब्दार्थौं तथा विधिनिषेधकौ / सुखदुःखादि यद्द्वन्द्वं दृश्यते श्रूयते ऽपि वा
பிராண-அபானம், சொல்-பொருள், விதி-நிஷேதம்; மேலும் சுக-துக்கம் முதலிய எத்தகைய இருமையும் காணப்படுகிறதோ அல்லது கேட்கப்படுகிறதோ.
Verse 78
सर्वलोकेषु तत्सर्वं परं ब्रह्म न संशयः / उत्तीर्ममपरं ज्योतिः कामाक्षीनामकं विदुः
எல்லா உலகங்களிலும் நிறைந்திருக்கும் பரம்பிரம்மமே அது; இதில் ஐயமில்லை. அதையே எல்லையைத் தாண்டிய ஒப்பற்ற ஜோதி என்று ‘காமாட்சி’ என்ற நாமத்தால் அறிஞர் அறிகின்றனர்.
Verse 79
यदेव नित्यं ध्यायन्ति ब्रह्मविष्णुशिवादयः / इत्थं हि शक्तिमार्गे ऽस्मिन्यः पुमानिह वर्तते
பிரம்மா, விஷ்ணு, சிவன் முதலியோர் எதனை நித்தமும் தியானிக்கிறார்களோ—அவ்வாறே இந்த சக்தி மார்க்கத்தில் இங்கு நடப்பவன் யாவனோ அவன்.
Verse 80
प्रसादभूमिः श्रीदेव्या भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् / अमन्त्रं वा समत्रं वा कामाक्षीमर्चयन्ति ये
ஸ்ரீதேவியின் அருள் நிலம் அவனே; போகமும் மோட்சமும் பெறத் தகுதியான பாத்திரமும் அவனே—மந்திரமின்றியோ மந்திரத்தோடோ காமாட்சியை அர்ச்சிப்போர்.
Verse 81
स्त्रियो वैश्याश्च शूद्राश्च ते यान्ति परमां गतिम् / किं पुनः क्षत्त्रिया विप्रा मन्त्रपूर्वं यजन्ति ये
பெண்கள், வைசியர், சூத்ரர் ஆகியோரும் பரமகதியை அடைகின்றனர்; அப்படியிருக்க மந்திரபூர்வமாக யஜனம் செய்கின்ற க்ஷத்திரியரும் விப்ரரும் பற்றி என்ன சொல்ல வேண்டும்?
Verse 82
संसारिणो ऽपि ते नूनं विमुक्ता नात्र संशयः / सितामध्वाज्यकदलीफलपायसरूपकम्
அவர்கள் இல்லறத்தில் இருந்தாலும் நிச்சயமாக விடுதலை பெற்றவர்களே; இதில் ஐயமில்லை. (நைவேத்யமாக) சர்க்கரை, தேன், நெய், வாழைப்பழம், பாயசம் முதலிய வடிவில்.
Verse 83
पञ्चपर्वसु नैवेद्यं सर्वदैव निवेदयेत् / योनार्चयति शक्तो ऽपि स देवीशापमाप्नुयात्
ஐந்து பர்வங்களில் எப்போதும் தேவர்களுக்கு நைவேத்யம் சமர்ப்பிக்க வேண்டும். ஆற்றல் இருந்தும் யோனி-அர்ச்சனை செய்பவன் தேவியின் சாபத்தை அடைவான்.
Verse 84
अशक्तौ भावनाद्रव्यैरर्चयेन्नित्यमंबिकाम् / गृहस्थस्तु महादेवीं मङ्गलाचारसंयुतः
இயலாமை ஏற்பட்டால் மனப்பாவனையெனும் திரவியங்களால் தினமும் அம்பிகையை அர்ச்சிக்க வேண்டும். இல்லறத்தார் மங்களாசாரத்துடன் மகாதேவியை வழிபட வேண்டும்.
Verse 85
अर्चयेत महालक्ष्मीमनुकूलाङ्गनासखः / गुरुस्त्रिवारमाचारं कथयेत्कलशोद्भव
அனுகூலமான மனைவியின் நண்பனாய் இருந்து மகாலக்ஷ்மியை அர்ச்சிக்க வேண்டும். ஓ கலசோத்பவா! குரு ஆச்சாரத்தை மூன்று முறை உரைக்க வேண்டும்.
Verse 86
शिष्यो यदि न गृह्णीया च्छिष्ये पापं गुरोर्न हि / लक्ष्मीनारायणौ वाणीधातारौ गिरिजाशिवौ
சிஷ்யன் ஏற்காவிட்டால் பாபம் சிஷ்யனுக்கே; குருவுக்கல்ல. சாட்சிகள்: லக்ஷ்மீ-நாராயணர், வாணி-தாதா, கிரிஜா-சிவன்.
Verse 87
श्रीगुरुं गुरुपत्नीं च पितरौ चिन्तयेद्धिया / इति सर्वं मया प्रोक्तं समासेन घटोद्भव
மனத்தால் ஸ்ரீகுரு, குருபத்னி, தாய்-தந்தையரை நினைக்க வேண்டும். ஓ घटோத்பவா! இதனை எல்லாம் நான் சுருக்கமாக உரைத்தேன்.
Verse 88
एतावदवधानेन सर्वज्ञो मतिमान्भवेत्
இவ்வளவு கவனத்தினாலே மனிதன் அனைத்தறிவும் உடைய ஞானியும் அறிவாளியும் ஆவான்.
Frequently Asked Questions
It differentiates sparśa-dīkṣā (guru’s touch with mantra-japa), dṛg-dīkṣā (guru’s sanctified gaze after meditation), śāmbhavī-dīkṣā (instant knowledge via glance/speech/touch), and mānasī-dīkṣā (silent mental conferment after sustained service), then outlines kriyā-dīkṣā as a formal ritual procedure.
Auspicious timing in śukla-pakṣa, purification of mind and speech, prescribed bathing and sandhyā, seclusion with regulated diet/silence, guru-led entry into the worship space, nyāsa with Vedic sūktas, ṣoḍaśopacāra pūjā, and puṣpāñjali offered with the sahasrākṣarī-vidyā.
It functions as a comprehensive Śākta liturgical address to Tripurasundarī and her cakra-deities, serving both as consecratory speech and as a doctrinal map of Śrīvidyā; the text explicitly stresses that puṣpāñjali without this vidyā makes the worship ineffective.