
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
இந்த அத்தியாயம் உரையாடலாகத் தொடங்குகிறது—அமாவாசையில் மாதந்தோறும் அரசன் புரூரவஸ் (ஐல) எவ்வாறு ஸ்வர்க்கம் செல்கிறான், எந்த முறையால் பித்ருக்களைத் திருப்திப்படுத்துகிறான் என்று ரிஷி கேட்கிறார். சூதர், ஆதித்ய‑சோம தொடர்பில் ஐலனுக்குள்ள பிரபாவத்தை விளக்கி, சந்திரக் கலைகளின் வளர்ச்சி‑குறைவு, சுக்ல‑கிருஷ்ண பக்ஷங்களின் இயக்கம், மேலும் சோமனின் சுதா‑அம்ருதத் துளிகள் பித்ருப் போஷணமாகும் என்பதை இணைக்கிறார். அமாவாசை என்பது சூரிய‑சந்திரர் ஒரே நக்ஷத்திரத்தில் சேர்ந்து ஒரே மண்டலமாக இரவு தங்கும் சங்கமக் காலம்; அப்போது பித்ருக் கிரியைகளுக்கான சிறப்பு வாயில் திறக்கிறது. புரூரவஸ் குஹூ‑சினீவாலி போன்ற எல்லைக் கலைகளை கவனித்து, மாதாந்திர ஸ்ராத்தத்திற்காக சோமனை அணுகி, பித்ரு‑விதிப்படி சோமாம்ருதத்தால் தர்ப்பணம் செய்கிறான். பர்ஹிஷத், காவ்ய, அக்னிஷ்வாத்த, சௌம்ய முதலிய பித்ருக் குழுக்கள் வகைப்படுத்தப்பட்டு, ருத‑அக்னி ரூப ஆண்டுத் தத்துவத்தின் வழி சடங்கு பிரபஞ்ச இயந்திரத்தின் நீட்சியாகக் கூறப்படுகிறது।
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपाद दारुवनप्रवेशभस्मस्नानविधिर्नाम सप्तविंशतितमो ऽध्यायः ऋषिरुवाच अगात्कथममावस्यां मासि मासि दिवं नृपः / ऐलः पुरूरवाः सूत कथं वातर्पयत्पितॄन्
இவ்வாறு ஸ்ரீபிரஹ்மாண்ட மகாபுராணத்தில், வாயு உரைத்த பூர்வபாகத்தின் இரண்டாம் பகுதியில் ‘அனுஷங்கபாதம், தாருவனப் பிரவேசம், பஸ்மஸ்நான விதி’ எனும் இருபத்தேழாம் அதிகாரம். ரிஷி கூறினார்—அமாவாசையில் அந்த அரசன் மாதந்தோறும் எவ்வாறு ஸ்வர்க்கம் சென்றான்? சூதரே, ஐல புரூரவா பித்ருக்களை எவ்வாறு திருப்திப்படுத்தினான்?
Verse 2
सूत उवाच तस्य ते ऽहं प्रवक्ष्यामि प्रभावं शांशपायने / ऐलस्यादित्यसंयोगं सोमस्य च महात्मनः
சூதர் கூறினார்—ஓ ஷாஂஷபாயனே, அதன் மகிமையை நான் உனக்குச் சொல்கிறேன்; ஐலனின் ஆதித்யருடன் சேர்ந்ததையும், மகாத்மா சோமனுடையதையும்.
Verse 3
अन्तःसारमयस्येन्दोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / ह्रासवृद्धी पिदृमतः पित्र्यस्य च विनिर्णयम्
உள்ளார்ந்த சாரமுடைய சந்திரனின் சுக்ல–கிருஷ்ண பக்ஷங்களில் நிகழும் குறைவு–வளர்ச்சி, மேலும் பித்ருலோகம் மற்றும் பித்ரிய கர்மத்தின் நிர்ணயம் கூறப்படுகிறது.
Verse 4
सोमाच्चैवामृतप्राप्तिं पितॄणां तर्वणं तथा / काव्याग्निष्वात्तमौम्यानां पितॄणाञ्चैव दर्शनम्
சோமத்தினால் பித்ருக்களுக்கு அமிர்தப் பெறுதல், அவர்களுக்கு தர்ப்பணம், மேலும் காவ்ய, அக்னிஷ்வாத்த, சௌம்ய எனும் பித்ருக்களின் தரிசனமும் கூறப்படுகிறது.
Verse 5
यथा पुरूरवाश्चैव तर्पयामास वै पितॄन् / एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि पर्वाणि च यथाक्रमम्
புரூரவா பித்ருக்களை எவ்வாறு தர்ப்பணம் செய்து திருப்திப்படுத்தினானோ, அவ்வாறே இதையெல்லாம் நான் கூறுவேன்; பண்டிகை நாட்களையும் வரிசையாகச் சொல்வேன்.
Verse 6
यदा तु चन्द्रसूर्यौं वै नक्षत्रेण समागतौ / अमावस्यां निवसत एकरात्रैकमण्डलौ
சந்திரனும் சூரியனும் நட்சத்திரத்துடன் ஒன்றுகூடும் போது, அமாவாசையில் அவர்கள் ஒரே இரவு ஒரே மண்டலத்தில் தங்குகின்றனர்.
Verse 7
स गच्छति तदा द्रष्टुं दिवाकरनिशाकरौ / अमावस्याममावास्यां मातामहपितामहौ
அப்போது அவன் அமாவாசையின் அமாவாசையில் திவாகரன் மற்றும் நிசாகரனைப் பார்க்கச் செல்கிறான்; அங்கே மாதாமஹன், பிதாமஹன் எனும் இரு பித்ருக்களும் உள்ளனர்.
Verse 8
अभिवाद्य स तौ तत्र कालापेक्षः प्रतीक्षते / प्रस्यन्दमानात्सोमात्तु पित्रर्थं तु परिश्रवान्
அவன் அங்கே அவரிருவரையும் வணங்கி, காலத்தை எதிர்நோக்கி காத்திருந்தான். சுரந்தோடும் சோமத்திலிருந்து பித்ருகாரியத்திற்காகப் புனிதப் பரிச்ரவத் தாரை வெளிப்பட்டது.
Verse 9
ऐलः पुरूरवा विद्वान्मासश्राद्धचिकीर्षया / उपास्ते पितृमन्तं तं सोमं दिवि समास्थितः
அறிவுடைய ஐலன் புரூரவன், மாதச் சிராத்தம் செய்ய விரும்பி, விண்ணில் நிலைபெற்ற பித்ருசம்பந்தமான அந்தச் சோமனை வழிபட்டான்.
Verse 10
द्विलवां कुहूमात्रां च ते उभे तु विचार्य सः / सिनीवालीप्रमाणेभ्यः सिनीवालीमुपास्य सः
அவன் த்விலவம், குஹூமாத்ரம் ஆகிய இரண்டையும் ஆராய்ந்து, சினீவாலியின் அளவுகளின்படி சினீவாலியை வழிபட்டான்.
Verse 11
कुहूमात्रः कलां चैव ज्ञात्वोपास्ते कुहूं तथा / स तदा तामुपासीनः कालापेक्षः प्रपश्यति
குஹூமாத்ரமும் கலையும் அறிந்து, அவன் அதன்படி குஹூவை வழிபட்டான். அப்போது அவன் அவள் வழிபாட்டில் அமர்ந்து, காலத்தை எதிர்நோக்கி நோக்கினான்.
Verse 12
सुधामृतं तु तत्सोमात्स्रवद्वै मासतृप्तये / दशभिः पञ्चभिश्चैव सुधामृतपरिस्रवैः
அந்தச் சோமத்திலிருந்து மாதத் திருப்திக்காகச் சுதாமிருதம் சுரக்கிறது; பத்து மற்றும் ஐந்து எனச் சுதாமிருதப் பெருக்குகளாக அது ஓடுகிறது.
Verse 13
कृष्णपक्षे भुजां प्रीत्या दह्यमानां तथांशुभिः / सद्यः प्रक्षरता तेन सौम्येन मधुना तु सः
கிருஷ்ணபக்ஷத்தில் அவன் புஜங்கள் கதிர்களால் எரிந்தன; அப்போது அவன் அந்த சௌம்யமான தேனினால் உடனே தாரைகளைச் சிந்தினான்.
Verse 14
निर्वातेष्त्रथ पक्षेषु पित्र्येण विधिना दिवि / सुधामृतेन राजैन्द्रस्तर्प यामास वै पितॄन्
நிர்வாதப் பக்ஷங்களில், விண்ணில் பித்ரு விதிப்படி, ராஜேந்திரன் சுதாமிருதத்தால் பித்ருக்களைத் திருப்திப்படுத்தினான்.
Verse 15
सौम्यान्बर्हिषदः काव्यानग्निष्वात्तांस्तथैव च / ऋतमग्निस्तु यः प्रोक्तः स तु संवत्सरो मतः
சௌம்யர், பர்ஹிஷதர், காவ்யர், அக்னிஷ்வாத்தர்—இவர்கள் பித்ருக்கள்; ‘ருதமக்னி’ எனப் புகழப்படுபவன் ஆண்டாகிய ஸம்வத்ஸரன் எனக் கருதப்படுகிறான்.
Verse 16
जज्ञिरे ह्यृतवस्तस्माद्ध्यृतुभ्यश्चार्त्तवास्तथा / आर्तवा ह्यर्द्धमासाख्याः पितरो ह्यृतुसूनवः
அவனிடமிருந்து ருதுக்கள் பிறந்தன; ருதுக்களிலிருந்து ஆர்த்தவங்களும் தோன்றின. ஆர்த்தவங்கள் ‘அர்த்தமாசம்’ என அழைக்கப்படுகின்றன; அந்தப் பித்ருக்கள் ருது-புத்ரர்கள்.
Verse 17
ऋतवः पितामहा मासा अयनाह्यब्दसूनवः / प्रपितामहास्तु वै देवाः पञ्चाब्दा ब्रह्मणः सुताः
ருதுக்கள் பிதாமகர்கள்; மாதங்களும் அயனங்களும் ஆண்டின் புதல்வர்கள்; மேலும் ப்ரபிதாமக தேவர்கள் ‘பஞ்சாப்த’ என அழைக்கப்படுவர்—அவர்கள் பிரம்மாவின் புதல்வர்கள்.
Verse 18
सौम्यास्तु सोमजा ज्ञेयाः काव्या ज्ञेयाः कवेः सुताः / उपहूताः स्मृता देवाः सोमजाः सोमपाः स्मृताः
‘சௌம்ய’ எனப்படுவோர் சோமஜ பித்ருக்கள்; ‘காவ்ய’ பித்ருக்கள் கவியின் புதல்வர்கள் என ஸ்மிருதி கூறும். ‘உபஹூத’ தேவர்கள் என நினைக்கப்படுவர்; சோமஜர்களே ‘சோமப’ என்றும் அழைக்கப்படுவர்.
Verse 19
आज्यपास्तु स्मृताः काव्यास्तिस्रस्ताः पितृजातयः / काव्या बर्हिषद श्चैव अग्निष्वात्ताश्च तास्त्रिधा
காவ்ய பித்ருக்கள் ‘ஆஜ்யப’ என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகின்றனர்; பித்ரர்களின் மூன்று வகைகள்—காவ்ய, பர்ஹிஷத, அக்னிஷ்வாத்த—என இவ்வாறு திரிவிதம்.
Verse 20
गृहस्था ये च यज्वान ऋतुर्बर्हिषदो ध्रुवम् / गृहस्थाश्चाप्ययज्वान अग्निष्वात्तास्तथार्त्तवाः
யாகம் செய்கின்ற கிருஹஸ்தர்கள் நிச்சயமாக ‘ருது’ மற்றும் ‘பர்ஹிஷத’ என அழைக்கப்படுவர். யாகம் செய்யாத கிருஹஸ்தர்கள் ‘அக்னிஷ்வாத்த’ மற்றும் ‘ஆர்த்தவ’ எனக் கூறப்படுவர்.
Verse 21
अष्टकापतयः काव्याः पञ्चाब्दास्तान्निबोधत / तेषां संवत्सरो ह्यग्निः सूयस्तु परिवत्सरः
காவ்ய பித்ருக்கள் ‘அஷ்டகாபதி’ எனப்படுவர்; அவர்கள் ஐந்து ‘அப்த’ங்கள்—இதை அறிக. அவர்களில் ‘ஸம்வத்ஸர’ம் அக்னி; ‘பரிவத்ஸர’ம் சூரியன்.
Verse 22
सोम इड्वत्सरः प्रोक्तो वायुश्चैवानुवत्सरः / रुद्रस्तु वत्सरस्तेषां पञ्चाब्दास्ते युगात्मकाः
சோமன் ‘இட்வத்ஸர’ என உரைக்கப்படுகிறான்; வாயு ‘அனுவத்ஸர’. அவர்களில் ருத்ரன் ‘வத்ஸர’; இந்த ஐந்து ‘அப்த’ங்களும் யுக-சொரூபம்.
Verse 23
काव्याश्चैवोष्मपाश्चैव दिवाकीर्त्याश्च ते स्मृताः / ये ते पिबन्त्यमावस्यां मासिमासि सुधां दिवि
காவ்யர், உஷ்மபர், திவாகீர்த்தியர் என அவர்கள் கூறப்படுகின்றனர்; அவர்கள் விண்ணில் மாதந்தோறும் அமாவாசையில் சுதாவை அருந்துகின்றனர்.
Verse 24
तांस्तेन तर्पयामास यावदासीत्पुरूरवाः / यस्मात्प्रस्रवते सोमान्मासि मासि धिनोति च
புரூரவா இருந்த காலமெல்லாம் அதனால் அவர்களைத் திருப்திப்படுத்தினான்; ஏனெனில் அந்த சோமத்திலிருந்து மாதந்தோறும் ரசம் சுரந்து, அது வளர்கிறது.
Verse 25
तस्मात्सुधामृतं तद्वै पितॄणां सोमपायिनाम् / एवं तदमृतं सौम्यं सुधा च मदु चैव ह
ஆகவே அந்த சுதாமிருதம் சோமம் அருந்தும் பித்ருக்களுக்கே உரியது; அந்த மென்மையான அமிருதமே ‘சுதா’ என்றும் ‘மது’ என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
Verse 26
कृष्णपक्षे यथा वेन्दोः कलाः पञ्चदश क्रमात् / पिबन्त्यंबुमयं देवास्त्रयस्त्रिंशत्तु छन्दनाः
கிருஷ்ணபட்சத்தில் சந்திரனின் பதினைந்து கலைகள் வரிசையாக குறைவதுபோல், ‘சந்தன’ எனப்படும் முப்பத்துமூன்று தேவர்கள் நீர்மயப் பகுதியை அருந்துகின்றனர்.
Verse 27
पीत्वार्द्धमासं गच्छन्ति चतुर्दश्यां सुधामृतम् / इत्येवं पीयमानैस्तु देवैः सर्वैर्निशाकरः
சதுர்தசியன்று சுதாமிருதம் அருந்தி அவர்கள் அரைமாதம் வரை செல்கின்றனர்; இவ்வாறு எல்லாத் தேவர்களும் அருந்துவதால் நிசாகரன் (சந்திரன்) தேய்கிறான்.
Verse 28
समागच्छत्यमावस्यां भागे पञ्चदशे स्थितः / सुषुम्णाप्यायितं चैव ह्यमावस्यां यथा क्रमम्
அமாவாசையின் பதினைந்தாம் பகுதியிலே நிலைத்து அந்த சோமன் வந்து சேர்கிறான்; சுஷும்ணா நாடியால் அமாவாசையில் முறையே யதாவிதமாகப் போஷிக்கப்படுகிறான்।
Verse 29
पिबन्ति द्विलवं कालं पितरस्ते सुधामृतम् / पीतक्षयं ततः सोमं सूर्यो ऽसावेकरश्मिना
அந்த பித்ருக்கள் இரண்டு லவ காலம் சுதாமிருதத்தை அருந்துகின்றனர்; பின்னர் அருந்தி சுருங்கிய சோமனை சூரியன் தன் ஒரே கதிரால் மீண்டும் எடுத்துக்கொள்கிறான்।
Verse 30
आप्याययत्सुषुम्णातः पुनस्तान्सोमपायिनः / निः शेषायां कलायां तु सोममाप्याययत्पुनः
சுஷும்ணாவிலிருந்து அவர் மீண்டும் அந்த சோமபானிகளைத் திருப்திப்படுத்துகிறார்; கலை முழுதும் தீர்ந்தபோது சோமனையும் மீண்டும் வளர்த்துப் போஷிக்கிறார்।
Verse 31
सुषुम्णाप्यायमानस्य भागं भागमहः क्रमात् / कलाः क्षीयन्ति ताः कृष्णाः शुक्ला चाप्याययन्ति तम्
சுஷும்ணாவால் போஷிக்கப்படும்போது, நாள்நாளாகப் பகுதி பகுதியாகக் கலைகள் குறைகின்றன—அவை கிருஷ்ணக் கலைகள்; சுக்லக் கலைகள் அவனை வளர்க்கின்றன।
Verse 32
एवं सूर्यस्य वीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः / दृश्यते पौर्णमास्यां वै शुक्लः संपूर्णमण्डलः
இவ்வாறு சூரியனின் வீரியத்தால் சந்திரனின் உடல் போஷிக்கப்படுகிறது; பௌர்ணமியில் அவன் வெண்மையாக முழுமையான வட்டமாகத் தெளிவாகத் தோன்றுகிறான்।
Verse 33
संसिद्धिरेवं सोमस्य पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः / इत्येवं पितृमान्सोमः स्मृत इड्वत्सरात्मकः
இவ்வாறு சோமனின் சுக்ல‑கிருஷ்ண பக்ஷங்களின் நிறைவு அமைகிறது; பித்ருக்களுடன் இணைந்த சோமன் ‘இட்வத்ஸர‑சுவரூபன்’ என நினைக்கப்படுகிறான்।
Verse 34
क्रान्तः पञ्चदशैः सार्द्धं सुधामृतपरिस्रवैः / अतः पर्वाणि वक्ष्यामि वर्वणां संधयश्च ये
பதினைந்து கலைகளுடன், சுதா‑அமிர்தப் பெருக்குகளால் நிறைந்த சோமன் நகர்ந்தான்; ஆகவே வर्वங்களின் பர்வங்களையும் அவற்றின் சந்திகளையும் நான் உரைப்பேன்।
Verse 35
ग्रन्थिमन्ति यथा पर्वाणीक्षुवे ण्वोर्भवन्त्युत / तथार्द्धमासि पर्वाणि शुक्लकृष्णानि चैव हि
கரும்பில் முடிச்சுகள் (பர்வங்கள்) இருப்பதுபோல், அரைமாதத்தின் பர்வங்கள் சுக்லமும் கிருஷ்ணமும் ஆகிய பக்ஷங்களே.
Verse 36
पूर्णामावस्ययोर्भेदौ ग्रन्थयः संधयश्च वै / अर्द्धमासं तु पर्वाणि द्वितीयाप्रभृतीनि तु
பௌர்ணமி‑அமாவாசையின் வேறுபாடே முடிச்சும் சந்தியும்; அரைமாதத்தின் பர்வங்கள் த்விதீயா முதலான திதிகளாகும்.
Verse 37
अन्वाधानक्रिया यस्मात्क्रियते पर्वसंधिषु / तस्मात्तु पर्वणामादौ प्रतिपत्सर्वसंधिषु
பர்வ‑சந்திகளில் அன்வாதானக் கிரியை செய்யப்படுவதால், எல்லாச் சந்திகளிலும் பர்வத்தின் தொடக்கத்தில் பிரதிபதையே முதன்மை எனக் கொள்ளப்படுகிறது।
Verse 38
सायाह्ने ऽह्यनुमत्यादौ कालो द्विलव उच्यते / लवौ द्वावेव राकायां कालो ज्ञेयो ऽपराह्णकः
சாயாஹ்னத்தில், அனுமதி முதலிய திதியின் தொடக்கத்தில் காலம் இரண்டு ‘லவ’ எனக் கூறப்படுகிறது. ராகா (பௌர்ணமி) நாளில் இரண்டு லவையே அபராஹ்ண காலம் என அறிய வேண்டும்.
Verse 39
प्रतिपत्कृष्णपक्षस्य काले ऽतीते ऽपराह्णके / सायाह्ने प्रतिपन्ने च स कालः पौर्णमासिकः
கிருஷ்ணபட்ச பிரதிபதியில் அபராஹ்ண காலம் கடந்தபின் சாயாஹ்னம் தொடங்கும்போது, அந்த நேரமே ‘பௌர்ணமாசிக’ காலம் எனப்படும்.
Verse 40
व्यतीपाते स्थिते सूर्ये लेखार्द्धे तु युगान्तरे / युगान्तरोदिते चैव लेशार्द्धे शशिनः क्रमात्
வ்யதீபாதத்தில் சூரியன் ‘லேகார்த்த’ நிலையில் நிலைத்திருக்கும்போது யுகாந்தரம் நிகழ்கிறது; யுகாந்தரம் உதயமானபோது வரிசையாக சந்திரனும் ‘லேசார்த்த’ நிலையில் அமைகிறான்.
Verse 41
पौर्णमासी व्यतीपाते यदीक्षेतां परस्परम् / यस्मिन्काले समौ स्यातां तौ व्यतीपात एव सः
வ்யதீபாதத்தில் பௌர்ணமி நாளில் சூரியனும் சந்திரனும் ஒருவரையொருவர் நோக்கினால், அவர்கள் இருவரும் சமமாகும் அந்த நேரமே வ்யதீபாதம் ஆகும்.
Verse 42
तं कालं सूर्यनिर्द्देश्यं दृष्ट्वा संख्यां तु सर्पति / स वै वषटाक्रियाकालः सद्यः कालं विधीयते
சூரியன் காட்டும் குறியீட்டால் அந்த நேரத்தை நோக்கி கணக்கு முன்னே செல்கிறது. அதுவே ‘வஷட்’ செய்கைக்குரிய காலம்; உடனே விதிப்படி காலம் நிர்ணயிக்கப்படுகிறது.
Verse 43
पूर्णन्दोः पूर्णपक्षे तु रात्रिसंधिश्च पूर्णिमा / ततो विरज्यते नक्तं पौर्णमास्यां निशाकरः
பூர்ணப் பக்ஷத்தில் இரவின் சந்திக்காலமே பூர்ணிமை; அந்தப் பௌர்ணமாசி இரவில் நிசாகரன் சந்திரன் மிகுந்த ஒளியுடன் விளங்குகிறான்।
Verse 44
यदीक्षेते व्यतीपाते दिवा पूर्णे परस्परम् / चन्द्रार्कावपराह्णे तु पूर्णात्मानौ तु पूर्णिमा
வ்யதீபாதத்தில், முழு பகலில் சந்திரனும் சூரியனும் ஒருவரை ஒருவர் எதிர்நோக்கி தோன்ற, பிற்பகலில் இருவரும் பூர்ணத் தன்மையுடன் விளங்கினால்—அதுவே பூர்ணிமை।
Verse 45
यस्मात्तामनुमन्यन्ते पितरो दैवतैः सह / तस्मादनुमतिर्नाम पूर्णिमा प्रथमा स्मृता
பித்ருக்கள் தேவர்களுடன் சேர்ந்து அந்தத் திதியை அனுமதிப்பதனால், அது ‘அனுமதி’ எனப் பெயர்பெற்றது; பூர்ணிமைகளில் அது முதலாவதாகக் கூறப்படுகிறது।
Verse 46
अत्यर्थं भ्राजते यस्माद्व्योम्न्यस्यां वै निशाकरः / रञ्जनाच्चैव चन्द्रस्य राकेति कवयो ऽब्रुवन्
இந்தத் திதியில் வானில் நிசாகரன் சந்திரன் மிகுந்த ஒளியுடன் பிரகாசிப்பதால், சந்திரனின் மனம்கவரும் அழகினால் கவிஞர்கள் இதை ‘ராகா’ என்று கூறினர்।
Verse 47
अमावसेतामृक्षे तु यदा चन्द्रदिवाकरौ / राका पञ्चदशी रात्रिरमावास्या ततः स्मृता
அமாவாசை நக்ஷத்திரத்தில் சந்திரனும் சூரியனும் ஒன்றாகச் சேர்ந்திருக்கும் போது, ராகா எனப்படும் பதினைந்தாம் இரவுக்குப் பின் நினைக்கப்படுவது அமாவாசை ஆகும்।
Verse 48
व्युच्छिद्य तममावस्यां पश्यतस्तौ समागतौ / अन्योन्यं चन्द्रसूर्यौं तौ यदा तद्वर्श उच्यते
அமாவாசையின் அடர்ந்த இருளை வெட்டி, பார்த்துக் கொண்டிருக்கையில் அவ்விருவரும் சேர்ந்தனர்; சந்திரனும் சூரியனும் ஒருவரையொருவர் இணையும் போது அதையே ‘வர்ஷம்’ எனக் கூறுவர்.
Verse 49
द्वौ द्वौ लवावमावास्या स कालः पर्वसंधिषु / द्व्यक्षर कुहुमात्रश्च पर्वकालास्त्रयः स्मृताः
அமாவாசையில் இரண்டு இரண்டு ‘லவ’ அளவான காலம் பர்வ-சந்திகளில் உண்டு; ‘த்வ்யக்ஷர’மும் ‘குஹூ-மாத்திர’மும் சேர்ந்து, பர்வகாலங்கள் மூன்று என ஸ்மிருதி கூறுகிறது.
Verse 50
नष्टचन्द्रा त्वमावस्या या मध्याङ्नात्प्रवर्त्तते / दिवसार्द्धेन रात्र्या च सूर्यं प्राप्य तु चन्द्रमाः
சந்திரன் மறையும் அமாவாசை மதியத்திலிருந்து தொடங்குகிறது; சந்திரன் பகல் அரைபகுதியும் இரவின் ஒரு பகுதியும் கடந்து சூரியனை அணைகிறான்.
Verse 51
सूर्येण सह सामुद्रं गत्वा प्रातस्तनात्स वै / द्वौ कालौ संगमं चैव मध्याह्ने नियतं रविः
அவன் (சந்திரன்) சூரியனுடன் கடல்-பகுதிக்குச் சென்று விடியற்காலம் முதலே அங்கே தங்குகிறான்; இரு காலங்களின் சங்கமமும் அங்கேயே நிகழ்கிறது; மேலும் மதியத்தில் ரவி நியமமாக நிலைபெறுகிறான்.
Verse 52
प्रतिपच्छुक्लपक्षस्य चन्द्रमाः सूर्य मण्डलात् / विमुच्यमानयोर्मध्ये तयोर्मण्डलयोस्तु वै
சுக்லபக்ஷத்தின் பிரதிபதையில் சந்திரன் சூரிய மண்டலத்திலிருந்து விடுபடத் தொடங்குகிறான்; இரு மண்டலங்களும் பிரிந்து செல்லும் போது, அவற்றின் மண்டலங்களுக்கு இடையிலான இடைவெளி வெளிப்படுகிறது.
Verse 53
स तदा ह्याहुतेः कालो दर्शस्य तु वषट्क्रिया / एतदृतुमुखं ज्ञेयममा वास्यास्य पर्वणः
அப்போது ஆஹுதியின் காலம்; தர்ஶ யாகத்தில் ‘வஷட்’ செயல் நிகழும். இதுவே ऋதுமுகம் என அறிக—இது அமாவாசை பண்டிகைப் பருவம்.
Verse 54
दिवापर्व ह्यमावास्या क्षीणेन्दौ बहुले तु वै / तस्माद्दिवा ह्यमावास्यां गृह्यते ऽसौ दिवाकरः
குறைந்த சந்திரன் உள்ள பஹுலப் பக்கத்தில் அமாவாசை ‘திவா-பர்வம்’ எனக் கூறப்படுகிறது. ஆகவே அமாவாசை நாளில் பகலிலேயே திவாகரன் (சூரியன்) எடுத்துக் கொள்ளப்படுகிறான்.
Verse 55
गृह्यते तु दिवा तस्मादमावास्यां दिवि क्षयाम् / कलानामपि चैतासां वृद्धिहान्या जलात्मनः
ஆகவே அமாவாசையில் விண்ணில் நிகழும் குறைவை எண்ணி பகலிலேயே எடுத்துக் கொள்ளப்படுகிறது. மேலும் நீர்ச் சுவபாவமுடைய சந்திரனின் இக் கலைகளுக்கு வளர்ச்சியும் இழப்பும் உண்டு.
Verse 56
तिथीनां नामधेयानि विद्वद्भिः संज्ञितानि वै / दर्शयेतामथात्मानं सूर्याचन्द्रमसावुभौ
திதிகளின் பெயர்களை அறிஞர்கள் நிர்ணயித்துள்ளனர். பின்னர் சூரியனும் சந்திரனும்—இருவரும்—தம் இயல்பை வெளிப்படுத்துகின்றனர்.
Verse 57
निष्क्रामत्यथ तेनैव क्रमशः सूर्यमण्डलात् / द्विलवोनमहोरात्रं भास्करं स्पृशते शशी
பின்னர் அதே வரிசையில் சந்திரன் சூரியமண்டலத்திலிருந்து படிப்படியாக வெளியேறுகிறான். இரண்டு லவம் குறைந்த ஒரு அஹோராத்திரத்தில் ஶஶி (சந்திரன்) பாஸ்கரனை (சூரியனை)த் தொடுகின்றான்.
Verse 58
स तदा ह्याहुतेः कालोदर्शस्य तु वषट्क्रिया / कुहेति कोकिलेनोक्तो यः स कालः समाप्यते
அப்போது ஆஹுதி நேரத்தில் தர்ஶ யாகத்தில் ‘வஷட்’ செயல் நிகழ்கிறது; குயிலின் ‘குஹே’ என்ற ஒலியால் குறிக்கப்படும் அந்தக் காலமே நிறைவடைகிறது.
Verse 59
तत्कालसंमिता यस्मादमावास्या कुहूः स्मृता / सिनीवालीप्रमाणस्तु क्षीणशेषो निशाकरः
அது அந்தக் கால அளவுடன் ஒத்ததனால் அமாவாசை ‘குஹூ’ என நினைக்கப்படுகிறது; அப்போது நிலா சினீவாலி அளவிற்கு, மிகக் குறைந்த மீதமாய் சுருங்கி நிற்கிறது.
Verse 60
आमावस्यां विशत्यर्कस्सिनी वालीततः स्मृता / अनुमत्याश्चराकायाः सिनीवाल्याः कुहूंविना
அமாவாசையில் சூரியன் புகுவதால் அது ‘சினீவாலி’ என நினைக்கப்படுகிறது; மேலும் விசித்திர வடிவுடைய ‘அனுமதி’ தேவி, குஹூ இன்றி சினீவாலியுடன் தொடர்புடையதாக வேறுபடுத்திக் கூறப்படுகிறது.
Verse 61
एतासां द्विलवः कालः कुहूमात्रङ्कुहूःस्मृताः / चन्द्रसूर्यव्यतीपाते संगते पूर्णिमान्तरे
இவற்றின் இரு லவ காலம் ‘குஹூ-மாத்திரை’ என நினைக்கப்படுகிறது; சந்திர-சூரிய வ்யதீபாதச் சேர்க்கையில், பௌர்ணமி இடைவெளியில் கூடும் போது, அதுவே குஹூ ஆகும்.
Verse 62
प्रतिपत्प्रतिपद्येत पर्वकालो द्विमात्रकः / कालः कहूसिनीवाल्योः सामुद्रस्य तु मध्यतः
பிரதிபதை முதல் பிரதிபதை வரை பர்வகாலம் இரு மாத்திரை அளவு; குஹூ மற்றும் சினீவாலியின் காலம் சமுத்திர (கணக்கீடு) நடுப்பகுதியில் இருப்பதாக கூறப்படுகிறது.
Verse 63
अर्काग्नि मण्डले सोमे पर्वकालः कलासमः / एवं स शुक्लपक्षे वै रजन्यां पर्वसंधिषु
சூரிய-அக்னி மண்டலத்தில் உள்ள சோமனுக்குப் பர்வகாலம் ஒரு கலைக்கு ஒப்பானது; அதுபோல சுக்லபக்ஷத்தில் இரவின் பர்வசந்திகளிலும் அவ்வாறே நிகழ்கிறது.
Verse 64
संपूर्ममण्डलः श्रीमांश्चन्द्रमा उपरज्यते / यस्मादा दाप्यायते सोमः पञ्चदश्यां तु पूर्णिमा
முழு வட்டத்துடன் செல்வமிகு சந்திரன் ஒளிர்கிறான்; ஏனெனில் பதினைந்தாம் திதியில் சோமன் முழுமையாகப் பெருகுகிறான்—அதுவே பூர்ணிமா.
Verse 65
दशभिः पञ्चभिश्चैव कलाभिर्दिवसक्रमात् / तस्मात्कलाः पञ्चदश सोमेनास्य तु षोडशी
நாட்களின் வரிசையில் பத்து மற்றும் ஐந்து கலைகளால் (சந்திரன்) வளர்கிறான்; ஆகவே சோமனுக்கு பதினைந்து கலைகள், மேலும் அவனுடைய ‘ஷோடஷி’ எனும் பதினாறாம் கலை (பூரணத் தன்மை) எனக் கூறப்படுகிறது.
Verse 66
तस्मात्सोमस्य भवति पञ्चदश्याप्रपां क्षयः / इत्येते पितरो देवाः सोमपाः सोमवर्द्धनाः
ஆகவே பதினைந்தாம் திதியில் சோமனுக்கு क्षய (குறைவு) உண்டாகிறது. இப்பித்ருக்கள் தேவஸ்வரூபர்—சோமபானம் செய்பவர்கள், சோமனை வளர்ப்பவர்கள்.
Verse 67
आर्तवा ऋतवो ह्यृद्धा देवास्तान्भावयन्ति वै / अतः पितॄन्प्रवक्ष्यामि मासश्राद्धभुजस्तु ये
துச்சக்கரத்தின்படி இவ்வऋதுக்கள் செழுமையுடையவை; தேவர்கள் அவற்றை நிச்சயமாகப் பேணுகின்றனர். ஆகவே இப்போது மாத-ஸ்ராத்தத்தை ஏற்கும் பித்ருக்களை நான் கூறுவேன்.
Verse 68
तेषां गतिं सतत्त्वां च प्राप्तिं श्राद्धस्य चैव हि / न मृतानां गतिः शक्या ज्ञातुं न पुनरागतिः
அவர்களின் நிலை (கதி), உண்மையான தத்துவம், மேலும் சிராத்தத்தின் பலன்—இவை உறுதியாக அறிதல் கடினம்; இறந்தோரின் கதி அறிய இயலாது, மீண்டும் வருதலும் இல்லை।
Verse 69
तपसापि प्रसिद्धेन किंपुनर्मासचक्षुषा / अनुदेवपितॄनेते पितरो लौकिकाः स्मृताः
தவத்தால் புகழ்பெற்றவராலும் (அதை) அறிய இயலாதபோது, மாம்சக் கண்களால் என்ன அறிய முடியும்? தேவர்-பித்ருக்களைப் பின்பற்றும் இப் பித்ருக்கள் ‘லௌகிக’ர் என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகின்றனர்।
Verse 70
देवाः सौम्याश्च काव्याश्च अयज्वानो ह्यचोनिजाः / देवास्ते पितरः सर्वे देवास्तान्वादयन्त्युत
சௌம்யர், காவ்யர் எனப்படும் தேவர்கள்—யாகம் செய்யாதவரும், அசோனிஜரும்—அவர்களே எல்லாப் பித்ருக்களும், தேவரூபமே; தேவர்களும் அவர்களைப் புகழ்ந்து பாடுகின்றனர்।
Verse 71
मनुष्यपितरश्चैव तेभ्यो ऽन्ये लौकिकाः स्मृताः / पिता पितामहश्चापि तथा यः प्रपितामहः
மனிதப் பித்ருக்களும் உள்ளனர்; அவர்களிலிருந்து வேறான ‘லௌகிக’ பித்ருக்கள் என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகின்றனர்—அதாவது தந்தை, பாட்டன், மேலும் பரபாட்டன் (பிரபிதாமஹன்)।
Verse 72
यज्वानो ये तु सामेन सोमवन्तस्तु ते स्मृताः / ये यज्वानो हविर्यज्ञे ते वै बर्हिषदः स्मृताः
சாமகானத்தால் யாகம் செய்பவர்கள் ‘சோமவந்தர்’ என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகின்றனர்; ஹவிர்யாகத்தில் யாகம் செய்பவர்கள் ‘பர்ஹிஷதர்’ எனக் கூறப்படுகின்றனர்।
Verse 73
अग्निष्वात्ताः स्मृतास्तेषां होमिनो ऽयाज्ययाजिनः / तेषां तु धर्मसाधर्म्यात्स्मृताः सायुज्यगा द्विजैः
அவர்கள் ‘அக்னிஷ்வாத்த’ பித்ருக்கள் என நினைக்கப்படுகின்றனர்—ஹோமம் செய்பவர்கள், யாஜ்யமல்லாதவர்க்கும் யாகம் செய்வோர். தர்மச் சமானத்தால் த்விஜர்கள் அவர்களை சாயுஜ்யம் அடைவோர் என கூறினர்.
Verse 74
ये चाप्याश्रमधर्माणां प्रस्थानेषु व्यवस्थिताः / अन्ते तु नावसीदन्ति श्रद्धायुक्तास्तु कर्मसु
ஆச்ரம தர்மங்களின் வழிகளில் நிலைபெற்றவர்களும், இறுதியில் தளர்வதில்லை; அவர்கள் கர்மங்களில் श्रद्धையுடன் இருப்பர்.
Verse 75
तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञेन प्रजया च वै / श्राद्धेन विद्यया चैव प्रदानेन च सप्तधा
தபஸ், பிரம்மச்சரியம், யாகம், சந்ததி, ஸ்ராத்தம், வித்யை, தானம்—இவ்வாறு ஏழு வகைகளால்.
Verse 76
कर्मस्वेतेषु ये युक्ता भवन्त्यादेहपातनात् / दैवैस्तैः पितृभिः सार्द्धं सूक्ष्मजैः सोमयाजनैः
உடல் வீழ்ச்சி வரை இக்கர்மங்களில் ஈடுபடுவோர், அந்த தெய்வீக பித்ருக்களுடன்—நுண்ணுடல் உடைய, சோம யாகம் செய்பவர்களுடன்—இணைந்து இருப்பர்.
Verse 77
स्वर्गता दिवि मोदन्ते पितृवत्त उपासते / तेषां निवापे दत्ते तु तत्कुलीनैश्च बन्धुभिः
ஸ்வர்க்கம் அடைந்தோர் விண்ணில் மகிழ்வர்; பித்ருக்கள் போல வழிபடப்படுவர். அவர்களுக்காக அதே குலத்தார் உறவினர்கள் நிவாபம் (பிண்டதானம்) அளிக்கும்போது.
Verse 78
मासश्राद्धभुजस्तृप्तिं लभन्ते सोमलौकिकाः / एते मनुष्यपितरो मासश्राद्धभुजस्तु ये
மாதச் சிராத்த அன்னத்தை உண்ணும் சோமலோக வாசிகள் திருப்தி அடைகின்றனர். மாதச் சிராத்தம் பெறுவோர் மனிதப் பித்ருக்கள் எனக் கூறப்படுகின்றனர்.
Verse 79
तेभ्यो ऽपरे तु ये ऽप्यन्ये संकीर्णाः कर्मयोनिषु / भ्रष्टाश्चाश्रमधर्मेभ्यः स्वधास्वाहाविवर्जिताः
அவர்களிலிருந்து வேறான, கர்மயோனிகளில் கலந்துபோன பிறர் ஆசிரம தர்மங்களில் இருந்து வீழ்ந்தவர்கள்; ‘ஸ்வதா’ ‘ஸ்வாஹா’ எனும் அர்ப்பணிப்புகளும் இன்றி உள்ளனர்.
Verse 80
भिन्नदेहा दुरात्मानः प्रेतभूता यमक्षये / स्वकर्माण्य नुशोचन्तो यातनास्थानमागताः
அந்த துராத்மாக்கள் உடலிலிருந்து பிரிந்து யமன் உலகில் பேயுருவாகி, தம் கர்மங்களை நினைந்து புலம்பிக்கொண்டே தண்டனை இடத்திற்குச் செல்கின்றனர்.
Verse 81
दीर्घायुषो ऽतिशुष्काश्च श्मश्रुलाश्च विवाससः / क्षुत्पिपासापरीताश्च विद्रवन्तस्ततस्ततः
அவர்கள் நீண்ட ஆயுளுடையவர்களாயினும் மிக வறண்டவர்களாய், தாடியுடன், ஆடையின்றி; பசி தாகத்தால் சூழப்பட்டு அங்கும் இங்கும் அலைகின்றனர்.
Verse 82
सरित्सरस्तडागानि वापीश्चाप्युपलिप्सवः / परान्नानि च लिप्संतः काल्यमानास्ततस्ततः
அவர்கள் ஆறுகள், ஏரிகள், குளங்கள், கிணறுகளை அடைய விரும்புகின்றனர்; பிறரின் அன்னத்தை நாடி, விரட்டப்பட்டு அங்கும் இங்கும் அலைகின்றனர்.
Verse 83
स्थानेषु पात्यमानाश्च यातनाश्च पुनः पुनः / शाल्मले वैतरण्यां च कुंभीपाके तथैव च
அவர்கள் மீண்டும் மீண்டும் பல இடங்களில் வீழ்த்தப்பட்டு வேதனைகளை அனுபவிக்கிறார்கள்—சால்மலி, வைதரணி, கும்பீபாகம் ஆகிய நரகங்களிலும்।
Verse 84
करंभवालुकायां च असिपत्रवने तथा / शिला संपेषणे चैव पात्यमानाः स्वकर्मभिः
அவர்கள் கரம்ப-வாலுகா, அசிபத்ரவனம், சிலா-சம்பேஷணம் ஆகிய இடங்களிலும் தம் கர்மத்தினால் வீழ்த்தப்படுகிறார்கள்।
Verse 85
तत्रस्थानां हि तेषां वै दुः खितानामनाशिनाम् / तेषां लोकान्तरस्थानां बान्धवैर्नाम गोत्रतः
அங்கே உள்ள அந்தத் துயருற்றவர்கள் அழிவதில்லை; வேறு லோகத்தில் இருப்பவர்களை அவர்களின் உறவினர் பெயரும் கோத்திரமும் கொண்டு நினைவு கூறுகின்றனர்।
Verse 86
भूमावसव्यं दर्भेषु दत्ताः पिण्डास्त्रयस्तु वै / यान्ति तास्तर्पयन्ते च प्रेतस्थानेष्वधिष्ठितान्
பூமியில் தர்பைகளின் மீது அபசவ்யமாக அளிக்கப்பட்ட மூன்று பிண்டங்கள், பிரேதஸ்தானங்களில் இருப்பவர்களிடம் சென்று அவர்களைத் திருப்திப்படுத்துகின்றன।
Verse 87
अप्राप्ता यातनास्थानं प्रभ्रष्टा य च पञ्चधा / पश्चाद्ये स्थावरान्ते वै जाता नीचैः स्वकर्मभिः
யாதனா-ஸ்தானத்திற்கும் அடையாதவர்கள் ஐந்து வகையாக வீழ்ந்து, பின்னர் தம் தாழ்ந்த கர்மங்களால் நிலைபெற்ற (ஸ்தாவர) யோனியில் பிறக்கின்றனர்।
Verse 88
नानारूपासु जायन्ते तिर्यग्योनिष्वयोनिषु / यदाहारा भवन्त्येते तासु तास्विह योनिषु
அவர்கள் பல்வேறு வடிவங்களில், திர்யக் யோனிகளிலும் பிற யோனிகளிலும் பிறக்கின்றனர். எந்த யோனியில் எத்தகைய உணவு இருக்கிறதோ, அந்த அந்த யோனிகளில் இவர்கள் அதே உணவையே உண்பவர்களாகின்றனர்.
Verse 89
तस्मिंस्तस्मिंस्तदाहारे श्राद्धं दत्तं प्रतिष्ठते / काले न्यायागतं पात्रे विधिना प्रतिपादितम्
அந்தந்த உணவுருவில் அளிக்கப்படும் ஸ்ராத்தம் நிலைபெற்று பலன் தரும்; காலத்திற்கேற்றபடி, நியாயமாகத் தகுதி பெற்ற பாத்திரத்திற்கு விதிப்படி அர்ப்பணிக்கப்பட்டால் அது உறுதியாகும்.
Verse 90
प्राप्नोत्यन्नं यथादत्तं जन्तुर्यत्रावतिष्ठते / यथा गोषु प्रनष्टामु वत्सो विन्दति मातरम्
ஜீவன் எங்கு தங்கியிருக்கிறதோ அங்கே, அளிக்கப்பட்ட அன்னம் அதேபடி அதற்கு கிடைக்கிறது; மாடுகளிடையே தொலைந்த கன்றும் தன் தாயை கண்டடைவதுபோல்.
Verse 91
तथा श्राद्धेषु दत्तान्नं मन्त्रः प्रापयते पितॄन् / एवं ह्यविफलं श्राद्धं श्रद्धादत्तं तु मन्त्रतः
அவ்வாறே ஸ்ராத்தத்தில் அளிக்கப்பட்ட அன்னத்தை மந்திரம் பித்ருக்களிடம் சேர்க்கிறது. ஆகவே மந்திரங்களுடன், श्रद्धையுடன் அளிக்கப்படும் ஸ்ராத்தம் வீணாகாது.
Verse 92
तत्तत्कुमारः प्रोवाच पश्यन्दिव्येन चक्षुषा / गतागतज्ञः प्रेतानां प्राप्तिं श्राद्धस्य तैः सह
அந்தக் குமாரன் தெய்வக் கண்களால் பார்த்தவாறே உரைத்தான்; அவன் பிரேதர்களின் வரவு-போக்கை அறிந்தவன், அவர்களுடன் ஸ்ராத்தம் சேரும் முறையையும் அறிந்தவன்.
Verse 93
बाह्लीकाश्चोष्मपाश्चैव दिवाकीर्त्याश्च ते स्मृताः / कृष्णपक्षस्त्वहस्तेषां शुक्लः स्वप्नाय शर्वरी
அவர்கள் பாஹ்லீகர்கள், ஊஷ்மபர்கள், திவாகீர்த்தியர்கள் என நினைக்கப்படுகின்றனர். அவர்களுக்குத் தினம் கிருஷ்ணபக்ஷம்; இரவு சுக்லபக்ஷம்—கனவிற்கென கூறப்படுகிறது.
Verse 94
इत्येते पितरो देवा देवाश्च पितरश्च वै / ऋत्वर्तवार्द्धमासास्तु अन्योन्यं पितरः स्मृताः
இவ்வாறு பித்ருக்கள் தேவர்களே; தேவர்களும் பித்ருக்களே. ருது, அர்தவம், அரைமாதங்கள்—ஒருவரையொருவர் பித்ருரூபமாக நினைக்கப்படுகின்றன.
Verse 95
इत्येत पितरो देवा मनुष्यपितरश्च ये / प्रीतेषु तेषु प्रीयन्ते श्राद्धयुक्तेषु कर्मसु
இவ்வாறு பித்ரு-தேவர்கள் மற்றும் மனிதப் பித்ருக்கள்—அவர்கள் திருப்தியடைந்தால், சிராத்தம் இணைந்த கர்மங்களில் மகிழ்வடைகின்றனர்.
Verse 96
इत्येष विचयः प्रोक्तः पितॄणां सोमपायिनाम् / एवं पितृसतत्त्वं हि पुराणे निश्चयं गतम्
இது சோமம் அருந்தும் பித்ருக்களின் விவரமாகக் கூறப்பட்டது. இவ்வாறு பித்ருத் தத்துவம் புராணத்தில் உறுதியாக நிலைபெற்றது.
Verse 97
इत्यर्कपितृसोमानामैलस्य च समागमः / सुधामृतस्य च प्राप्तिः पितॄणां चैव तर्प्पणम्
இவ்வாறு அர்க, பித்ரு, சோமர் ஆகியோரின், மேலும் ஐலன் (புரூரவா) உடனான சங்கமம்; சுதாமிருதப் பெறுதல்; பித்ருக்களுக்கு தர்ப்பணம்—என்று கூறப்பட்டது.
Verse 98
पूर्णा मावास्ययोः कालो यातनास्थानमेव च / समासात्कीर्तितस्तुभ्यमेष सर्गः मनातनः
பௌர்ணமி, அமாவாசை காலமும், யாதனை நிலையமும்—இவற்றை உனக்குச் சுருக்கமாகக் கூறினேன். இது ஆதியற்ற பழமையான ஸர்கம்.
Verse 99
वैश्वरूप्यं तु सर्गस्य कथितं ह्येकदैशिकम् / न शक्यं परिसंख्यातुं श्रद्धेयं भूतिमिच्छता
ஸர்கத்தின் விசுவரூபத்தை நான் ஒரு பகுதியளவே கூறினேன். இதை முழுதும் கணக்கிட இயலாது; நன்மை விரும்புவோர் இதை பக்தியுடன் ஏற்க வேண்டும்.
Verse 100
स्वायंभुवस्य हि ह्येष सर्गः क्रान्तो मया तु वै / विस्तरेणानुपूर्व्या च भूयः किं वर्णयाम्यहम्
ஸ்வாயம்புவ மனுவின் இந்த ஸர்கத்தை நான் கூறிவிட்டேன். விரிவாகவும் வரிசையாகவும் மீண்டும் நான் இன்னும் என்ன சொல்லப் போகிறேன்?
He is identified as Aila (of the Ilā lineage), signaling a dynastic anchor (vaṃśa-marker) while the chapter uses his practice as an exemplar for monthly ancestral rites rather than narrating a full genealogy.
Amāvasyā is described as the Sun and Moon meeting in the same nakṣatra and residing as a single sphere for one night; this junction is treated as the optimal temporal gateway for pitṛ-oriented offerings and tarpaṇa.
No. Its focus is śrāddha/pitṛ-tarpaṇa theology grounded in lunar cosmology—Soma’s amṛta, pakṣa dynamics, and Pitṛ classifications—rather than Śākta vidyā/yantra narratives of Lalitopākhyāna.