
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana (The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth)
இந்த அதிகாரத்தில் சத்கதையின் புகழ்ச்சியிலிருந்து காரணவிசாரம் எழுகிறது—பக்தி மையமான ஞானமும் கருணையும் எவ்வாறு தோன்றுகின்றன, மேலும் இரு உயிர்கள் ஏன் திர்யக் (விலங்கு) பிறவியை அடைந்தன. பார்கவச் செயல்களை கேட்ட பின் அரசன் சகரன், நாராயணகதையில் கடந்த-நிகழ்-எதிர்காலத்தை இணைத்து விரிவாகச் சொல்லுமாறு வசிஷ்டரை வேண்டுகிறான். வசிஷ்டர் மான் (ம்ருக) மையமான ‘மஹாக்யானம்’ கூற ஒப்புக்கொள்கிறார். உட்கதையில் மான்பெண் (ம்ருகீ) மானின் விழித்த, அதீந்திரிய ஞானத்தைப் போற்றி, இருவருக்கும் விலங்கு உடல் வந்த கர்மக் காரணத்தை கேட்கிறாள். மான் முன்பிறவியை நினைவுகூர்ந்து—திராவிடதேசத்தில் கௌசிக கோத்திரப் பிராமணனாக, சிவதத்தனின் மகனாகப் பிறந்தேன்; ராம, தம, ப்ருது என்ற மூன்று சகோதரர்கள், நான் ‘சூரி’ எனப் பெயர். தந்தை உபநயனம் செய்து வேதங்களை அங்கோபாங்கங்களுடனும் ரகசியப் பகுதிகளுடனும் கற்பித்தார்; சகோதரர்கள் சுவாத்யாயமும் குருசேவையும் செய்து தினமும் காட்டிலிருந்து சமித்து முதலியவற்றை சேகரித்தனர். கர்மம்→உடல்பிறப்பு என்ற சம்சார நியமம் இங்கு நுண்மையாக விளக்கப்படுகிறது.
Verse 1
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३४// सगर उवाच मुने परमतत्त्वज्ञध्यानज्ञानार्थकोविद / भगवद्भक्तिसंलीनमानसानुग्रहः कुतः
சகரர் கூறினார்: ஓ முனிவரே, பரம தத்துவத்தை அறிந்தவரே, தியானம் மற்றும் ஞானத்தில் வல்லவரே, இறை பக்தியில் லയിத்த மனதிற்கு அருள் எங்கிருந்து கிடைக்கிறது?
Verse 2
त्वयापि हि महाभाग यतः शंससि सत्कथाः / श्रुत्वा मृगमुखात्सर्वं भार्गवस्य विचेष्टितम्
ஓ மகாபாகனே! நீ சத்கதைகளைப் புகழ்ந்து உரைக்கிறாய்; மிருகமுகனிடமிருந்து பார்கவனின் எல்லாச் செயல்களையும் சரிதத்தையும் கேட்டறிந்ததால்.
Verse 3
भूतं भवद्भविष्यं च नारायणकथान्वितम् / पुनः प्रपच्छ किं नाथ तन्मे वद सविस्तरम्
கடந்தது, நிகழ்வது, வருவது—நாராயணக் கதையுடன் இணைந்ததைப் பற்றி, ஓ நாதா! மீண்டும் கேட்கிறேன்; அதை எனக்கு விரிவாகச் சொல்லுங்கள்.
Verse 4
वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि मृगस्य चरितं महत् / यथा पृष्टं तया सो ऽस्यै वर्णयामास तत्त्ववित्
வசிஷ்டர் கூறினார்—ஓ அரசனே, கேள்; மிருகனின் மகத்தான சரிதத்தை நான் உரைப்பேன். அவள் கேட்டபடியே, தத்துவஞானி அவளுக்கு விளக்கமாகச் சொன்னான்.
Verse 5
श्रुत्वा तु चरितं तस्य भार्गवस्य महात्मनः / भूयः प्रपच्छ तं कान्तं ज्ञानतत्त्वार्थमादरात्
அந்த மகாத்மா பார்கவனின் சரிதத்தை கேட்டபின், அவள் மரியாதையுடன் மீண்டும் அந்த அன்பரிடம் ஞானத் தத்துவத்தின் பொருளை கேட்டாள்.
Verse 6
मृग्युवाच साधुसाधु महाभाग कृतार्थस्त्वं न संशयः / यदस्य दर्शनात्ते ऽद्य जातं ज्ञानमतीद्रियम्
மிருகி கூறினாள்—சாது, சாது! ஓ மகாபாகனே, நீ கृतார்த்தன்; இதில் ஐயமில்லை. அவனது தரிசனத்தால் இன்று உனக்கு இந்திரியங்களைத் தாண்டிய ஞானம் பிறந்தது.
Verse 7
अथातश्चात्मनः सर्वं ममापि वद कारणम् / कर्मणा येन संप्राप्तावावां तिर्यग्जनिं प्रभो
பிரபோ, இப்போது எனது மற்றும் உமது அனைத்துக் காரணத்தையும் கூறுவீராக—எந்த கர்மத்தால் நாம் இருவரும் திர்யக் (விலங்கு) பிறவியை அடைந்தோம்?
Verse 8
इति वाक्यं समाकर्ण्य प्रियायाः स मृगः स्वयम् / वर्णयामास चरितं मृग्यश्चैवात्मनस्तदा
அன்புடையவளின் சொற்களை கேட்ட அந்த மான், அப்போது தன் கதையையும் மான்மகளின் கதையையும் விவரிக்கத் தொடங்கியது.
Verse 9
मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे यथाऽवां मृगतां गतौ / संसारे ऽस्मिन्नमहाभागे भावो ऽस्य भवकारणम्
மான் கூறியது—மகாபாக்யவதியான பிரியே, கேள்; நாம் இருவரும் எவ்வாறு மான்பிறவியை அடைந்தோம். மகாபாக்யவதியே, இந்தச் சம்சாரத்தில் ‘பாவம்’ (உள்ளநிலை) தான் பிறவிக்குக் காரணம்.
Verse 10
जीवस्य सदसभ्द्यां हि कर्मभ्यामागतः स्मृतिम् / पुरा द्रविडदेशे तु नानाऋद्धिसमाकुले
ஜீவனுக்கு நல்வினை-தீவினை என்ற இரு கர்மங்களாலேயே நினைவு (ஸ்ம்ருதி) உண்டாகிறது. முற்காலத்தில் பல செல்வங்களால் நிறைந்த திராவிட தேசத்தில் (அது எனக்கு வந்தது).
Verse 11
ब्राह्मणानां कुले वाहं जातः कौशिकगोत्रिणाम् / पिता मे शिवदत्तो ऽभून्नाम्ना शास्त्रविशारदः
நான் கௌசிக கோத்திரத்தைச் சேர்ந்த பிராமண குலத்தில் பிறந்தேன். என் தந்தையின் பெயர் சிவதத்தன்; அவர் சாஸ்திரங்களில் தேர்ந்தவர்.
Verse 12
तस्य पुत्रा वयं जाताश्चत्वारो द्विजसत्तमाः / ज्येष्ठो रामो ऽनुजस्तस्य धमस्तस्यानु जः पृथुः
நாங்கள் அந்த மகானின் நான்கு புதல்வர்கள்; சிறந்த த்விஜர்கள். மூத்தவன் ராமன்; அவனுடைய இளையவன் தாமன்; தாமனுடைய இளையவன் ப்ருது.
Verse 13
चतुर्थो ऽहं प्रिये जातो सूरिरित्यभिविश्रुतः / उपनीय क्रमात्सर्वाञ्छिवदत्तो महायशाः
நான்காவதாக நான், பிரியே, ‘சூரி’ எனப் புகழ்பெற்று பிறந்தேன். பெரும் புகழுடைய சிவதத்தன் வரிசையாக எங்களையெல்லாம் உபநயனம் செய்தான்.
Verse 14
वेदानध्यापयामास सांगांश्च सरहस्यकान् / चत्वारो ऽपि वयं तत्र वेदाध्ययनतत्पराः
அவர் வேதங்களை அங்கங்களுடனும் மறைபொருள்களுடனும் எங்களுக்கு கற்பித்தார். அங்கே நாங்கள் நால்வரும் வேதப் பயில்வில் முழுமையாக ஈடுபட்டிருந்தோம்.
Verse 15
गुरुशुश्रूषणे युक्ता जाता ज्ञानपरायणाः / गत्वारण्यं फलान्यंबुसमित्कुशमृदो ऽन्वहम्
குருவின் சேவையில் ஈடுபட்டு, நாங்கள் ஞானத்தில் நிலைத்தோம். தினந்தோறும் காட்டிற்குச் சென்று பழங்கள், நீர், சமித்து, குசை, மண்ணை கொண்டு வந்தோம்.
Verse 16
आनीय पित्रे दत्त्वाथ कुर्मो ऽध्ययनमेव हि / एकदा तु वयं सर्वे संप्राप्ता पर्वते वने
அவற்றை கொண்டு வந்து தந்தைக்கு அளித்து, நாங்கள் படிப்பிலேயே ஈடுபட்டிருந்தோம். ஒருநாள் நாங்கள் அனைவரும் மலைவனத்திற்குச் சென்றடைந்தோம்.
Verse 17
औद्भिदं नाम लोलक्षि कृतमालातटे स्थितम् / सर्वे स्नात्वा महानद्यामुषसि प्रीतमानसाः
ஓ லோலாக்ஷி! க்ருதமாலா நதிக்கரையில் ‘ஔத்பித’ எனும் தீர்த்தம் அமைந்துள்ளது. விடியற்காலையில் அந்த மகாநதியில் நீராடி அனைவரும் மகிழ்ந்த மனத்தராயினர்.
Verse 18
दत्तार्घाः कृतजप्याश्च समारूढा नागोत्तमम् / शालस्तमालैः प्रियकैः पनसैः कोविदारकैः
அர்க்யம் அளித்து ஜபம் செய்து, அவர்கள் அனைவரும் சிறந்த நாகம்—யானையின் மேல் ஏறினர். அது சால, தமால, பிரியக, பலா, கோவிதார மரங்களால் சூழப்பட்டது.
Verse 19
सरलार्जुनपूगैश्च खर्जूरैर्नारिकेलकैः / जंबूभिः सहकारैश्च कट्फलैर्बृहतीद्रुमैः
அங்கே சரள, அர்ஜுன, பாக்கு, பேரீச்சை, தென்னை மரங்கள்; மேலும் நாவல், மா (சஹகார), கட்பல போன்ற பெரிய மரங்களும் இருந்தன.
Verse 20
अन्यैर्नानाविधैर्वृक्षैः परार्थप्रतिपादकैः / स्निग्धच्छायैः समाहृष्टनानापक्षिनिनादितैः
மேலும் பலவகை, பிறர்க்குப் பயன் தரும் மரங்களும் இருந்தன. அவற்றின் மென்மையான குளிர்ந்த நிழலில் பலவிதப் பறவைகளின் குரல்கள் மகிழ்ச்சியுடன் ஒலித்தன.
Verse 21
शार्दूल हरिभिर्भल्लैर्गण्डकैर्मृगनाभिभिः / गचैन्द्रैः शारभाद्यैश्च सेवितं कन्दरागतैः
அந்த இடம் குகைகளில் வாழும் சார்தூல (புலி), ஹரி (சிங்கம்), பல்ல (கரடி), கண்டக (காண்டாமிருகம்), மிருகநாபி (கஸ்தூரி மான்), கஜேந்திரர் மற்றும் சாரப முதலியவற்றால் நிறைந்திருந்தது.
Verse 22
मल्लिकापाटलाकुन्दकर्णिकारकदंबकैः / सुगन्धिभिर्वृतं चान्यैर्वातोद्धूतपरगिभिः
அவ்விடம் மல்லிகை, பாதலா, குந்தம், கர்ணிகாரம், கடம்பம் ஆகிய மணமிகு மலர்களாலும், காற்றால் பறந்த பராகம் நிறைந்த பிற மலர்களாலும் சூழப்பட்டிருந்தது।
Verse 23
नानामणिगणाकीर्णैर्नीलपीतसितारुणैः / शृङ्गैः समुल्लिखन्तं च व्योम कौतुकसं युतम्
நீலம், மஞ்சள், வெள்ளை, செம்மை நிறங்களான பல ரத்தினங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அதன் கொம்புகள் வானத்தைச் சுரண்டுவது போல உயர்ந்தன; அந்தக் காட்சி பேர்வியப்பைத் தருவதாக இருந்தது।
Verse 24
अत्युच्चपातध्वनिभिर्निर्झरैः कन्दरोद्गतैः / गर्ज्जतमिव संसक्तं व्यालाद्यैर्मृगपक्षिभिः
குகைகளிலிருந்து வெளிவரும் அருவிகள் மிக உயரத்திலிருந்து விழும் ஓசையால் அவ்விடம் முழங்கியது; பாம்புகள் முதலியன, மிருகங்கள், பறவைகள் நிறைந்ததால் அது கர்ஜிப்பது போலத் தோன்றியது।
Verse 25
तत्रातिकौतुकाहृष्टदृष्टयोभ्रातरो वयम् / नास्मार्ष्म चात्मनात्मानं वियुक्ताश्च परस्परम्
அங்கே நாங்கள் சகோதரர்கள் பேர்கௌதுகத்தில் மகிழ்ந்து கண்கள் மயங்கினோம்; நம்மை நாமே நினைக்கவில்லை, ஒருவரை ஒருவர் பிரிந்தும் போனோம்।
Verse 26
एतस्मिन्नन्तरे चैका मृगी ह्यगात्पिपासिता / निर्झरापात शिरसि पातुकामा जलं प्रिये
அந்த இடைவெளியில், அன்பே, தாகத்தால் வாடிய ஒரு மான்பெண், அருவி விழும் இடத்தின் உச்சியில் நீர் அருந்த விரும்பி வந்தடைந்தாள்।
Verse 27
तस्याः पिबन्त्यास्तु जलं शार्दूलो ऽतिभयङ्करः / तत्र प्राप्तो यदृच्छातो जगृहे तां भयर्दिताम्
அவள் நீர் குடித்துக் கொண்டிருந்த வேளையில், மிகப் பயங்கரமான புலி தற்செயலாக அங்கே வந்து, அச்சத்தால் நடுங்கிய அவளைப் பிடித்தது।
Verse 28
अहं तद्ग्रहणं पश्यन्भयेन प्रपलायितः / अत्युच्चवत्त्वात्पतितो मृतश्चैणीमनुस्मरन्
அவளைப் பிடிப்பதைப் பார்த்த நான் அச்சத்தால் ஓடினேன்; மிக உயரத்திலிருந்து விழுந்து, அந்த மானைப் நினைத்தபடியே இறந்தேன்।
Verse 29
सा मृता त्वं मृगी जाता मृग स्त्वाहमनुस्मरन् / जातो भद्रे न जाने वै क्व गाता भ्रातरो ऽग्रजाः
அவள் இறந்தாள்; நீ மானாகப் பிறந்தாய்; நான் உன்னை நினைத்தபடியே மான் ஆகப் பிறந்தேன். பத்திரே, மூத்த சகோதரர்கள் எங்கே சென்றார்கள் என எனக்குத் தெரியாது.
Verse 30
एतन्मे स्मृतिमापन्नं चरितं तव चात्मतः / भूतं भविष्यं च तथा शृणु भद्रे वदाम्यहम्
உன்னதும் என்னதும் ஆன இந்த வரலாறு எனக்கு நினைவுக்கு வந்தது; பத்திரே, கடந்ததும் வருங்காலமும் அதுபோலக் கேள், நான் சொல்கிறேன்।
Verse 31
यो ऽयं वा वृष्ठसंलग्नो व्याधो दूरस्थितो ऽभवत् / रामस्यास्य भयात्सो ऽपि भक्षितो हरिणा धुना
மழையில் நனைந்து தூரத்தில் நின்ற அந்த வேட்டைக்காரனும், இவ்விராமனின் அச்சத்தால் இப்போது ஒரு மானால் உண்டுபோனான்।
Verse 32
प्राणांस्त्यक्त्वा विधानेन स्वर्गलोकं गमिष्यति / अवाभ्यां तु जलं पीतं मध्यमे पुष्करे त्विह
விதிமுறையுடன் உயிரைத் துறந்தால் அவன் ஸ்வர்கலோகத்திற்குச் செல்வான். இங்கே நடுப் புஷ்கரத்தில் நாங்கள் இருவரும் நீரைப் பருகினோம்.
Verse 33
संदृष्टो भार्गवश्चायं साक्षाद्विष्णुस्वरूपधृक् / तेनानेकभवोत्पन्नं पातकं नाशमागतम्
இந்த பார்கவர் நேரடியாக விஷ்ணு-ஸ்வரூபம் தாங்கியவராகக் காணப்பட்டார். அவரின் தரிசனத்தால் பல பிறவிகளில் உண்டான பாவம் அழிந்தது.
Verse 34
अगस्त्यदर्शनं लब्ध्वा श्रुत्वा स्तोत्रं गतिप्रदम् / गमिष्यावः शुभांल्लोकान्येषु गत्वा न शोचति
அகஸ்தியரின் தரிசனம் பெற்று, வழி அளிக்கும் ஸ்தோத்திரத்தை கேட்டு, நாம் நல்வுலகங்களுக்கு செல்வோம்; அங்கு சென்றால் யாரும் துயரப்படார்.
Verse 35
इत्येवमुक्त्वा स मृगः प्रियायै प्रियदर्शनः / विरराम प्रसन्नात्मा पश्यन्राममना तुरः
இவ்வாறு கூறி, இனிய தோற்றமுடைய அந்த மான் தன் பிரியையிடம் உரைத்தது. மகிழ்ந்த மனத்துடன் நின்று, ஆவலுடன் ராமனை நோக்கிக் கொண்டிருந்தது.
Verse 36
भर्गवः श्रुतवांश्चैव मृगोक्तं शिष्यसंयुतः / विस्मितो ऽभूच्च राजेन्द्र गन्तुं कृतमतिस्तथा
அரசேந்திரா! சீடர்களுடன் இருந்த பார்கவர் மான் கூறியதை கேட்டார்; வியப்புற்று, அப்படியே செல்லத் தீர்மானித்தார்.
Verse 37
अकृतव्रमसंयुक्तो ह्यगस्त्यस्याश्रमं प्रति / स्नात्वा नित्यक्रियां कृत्वा प्रतस्थे हर्षितो भृशम्
அவன் விரதநியமங்களுடன் கூடி அகஸ்திய முனிவரின் ஆசிரமத்தை நோக்கிச் சென்றான். நீராடி நித்தியக் கிரியைகளைச் செய்து மிகுந்த மகிழ்ச்சியுடன் புறப்பட்டான்.
Verse 38
रामेण गच्छता मार्गे दृष्टो व्याधो मृतस्तदा / सिंहस्य संप्रहारेम विस्मितेन महात्मना
வழியில் சென்ற ராமன் அப்போது ஒரு வேடன் இறந்து கிடப்பதைக் கண்டான்; சிங்கத்தின் தாக்குதலால் அவன் கொல்லப்பட்டிருந்தான். அதைக் கண்டு மகாத்மா ராமன் வியந்தான்.
Verse 39
अध्यर्द्धयोजनं गत्वा कनिष्ठं पुष्करं प्रति / स्नात्वा माध्याह्निकीं सन्ध्यां चका रातिमुदान्वितः
ஒரு யோஜனமும் அரையும் கடந்து கனிஷ்ட புஷ்கரத்தை அடைந்தான். அங்கு நீராடி மதியச் சந்தியாவந்தனத்தைச் செய்து மகிழ்ச்சியால் நிறைந்தான்.
Verse 40
हितं तदात्मनः प्रोक्तं मृगेण स विचारयन् / तावत्तत्पृष्ठसंलग्नं मृगयुग्ममुपागतम्
மான் தன் நலனுக்கென கூறியதை அவன் சிந்தித்துக் கொண்டிருந்தபோதே, அவன் முதுகில் ஒட்டியபடி ஒரு மான் ஜோடி வந்து சேர்ந்தது.
Verse 41
पुष्करे तु जलं पीत्वाभिषिच्यात्मतनुं जलैः / पश्यतो भार्गवस्यागादगस्त्याश्रमसंमुखम्
புஷ்கரத்தில் நீர் அருந்தி, நீரால் தன் உடலை அபிஷேகம் செய்து, பார்கவனின் கண்முன்னே அகஸ்திய ஆசிரமத்தை நோக்கி சென்றான்.
Verse 42
रामो ऽपि सन्ध्यां निर्वर्त्त्य कुंभजस्याश्रमं ययौ / विपद्गतं पुष्करं तु पश्यमानो महामनाः
ராமனும் சந்த்யாவந்தனத்தை நிறைவேற்றி கும்பஜர் (அகஸ்தியர்) ஆசிரமத்திற்குச் சென்றான். ஆபத்தில் அகப்பட்ட புஷ்கரத்தைப் பார்த்து மகாமனத்துடன் முன்னே சென்றான்.
Verse 43
विष्णोः पदानि नागानां कुण्डं सप्तर्षिसंस्थितम् / गत्वोपस्पृश्य शुच्यंभो जगामागस्त्यसंश्रयम्
விஷ்ணுபதமும் நாகர்களின் குண்டமும்—அங்கு சப்தரிஷிகள் தங்கியிருந்தனர்—அங்கே சென்று தூய நீரால் ஆச்சமனம் செய்து அகஸ்தியரின் அடைக்கலத்தை அடைந்தான்.
Verse 44
यच्च ब्रह्मसुता राजन्समायाता सरस्वती / त्रीन्संपूरयितुं कुण्डानग्निहोत्रस्य वै विधेः
அரசே, பிரம்மாவின் மகளான சரஸ்வதியும் அங்கே வந்தாள்; அக்னிஹோத்திர விதிக்காக மூன்று குண்டங்களையும் நிறைவு செய்யும்படியாக.
Verse 45
तत्र तीरे शुभं पुण्यं नानामुनिनिषेवितम् / ददर्श महदाश्चर्यं भार्गवः कुंभजाश्रमम्
அங்கே கரையில் பல முனிவர்கள் தங்கியிருந்த, மங்களமும் புண்ணியமும் நிறைந்த இடம் இருந்தது. பார்கவர் கும்பஜரின் ஆசிரமம் எனும் பெரும் அதிசயத்தை கண்டார்.
Verse 46
मृगैः सिंहैः सहगतैः सेवितं शान्तमानसैः / कुटरैरर्जुनैर्निंबैः पारिभद्रधवेगुदैः
அந்த ஆசிரமம் அமைதியான மனத்துடன் மான்களும் சிங்கங்களும் ஒன்றாகச் சுற்றியதால் அழகுற்றது; மேலும் குடர, அர்ஜுனம், வேம்பு, பாரிபத்ரம், தவம், கூட (குல்லர்) மரங்களால் சூழப்பட்டது.
Verse 47
खदिरासनखर्जूरैः संकुलं बदरीद्रुमैः / तत्र प्रविश्य वै रामो ह्यकृतव्रणसंयुतः
கதிர், ஆசன, கர்ஜூரம் மற்றும் பதரி மரங்கள் அடர்ந்த அந்த வனத்தில், காயமற்ற ராமன் அங்கே நுழைந்தான்।
Verse 48
ददर्श मुनिमासीनं कुम्भजं शान्तमानसम् / स्तिमितोदसरः प्रख्यं ध्यायन्तं ब्रह्म शाश्वतम्
அங்கே அவர் கும்பஜ முனிவரை ஆசனத்தில் அமர்ந்திருப்பதைக் கண்டார்—அமைந்த மனத்துடன், அசையா ஏரிபோல் ஆழ்ந்தவராய், நித்திய பிரம்மத்தைத் தியானித்துக் கொண்டிருந்தார்।
Verse 49
कौश्यां वृष्यां मार्गकृत्तिं वसानं पल्लवोटजे / ननाम च महाराज स्वाभिधानं समुच्चरन्
பல்லவக் குடிலில் அவர் கௌசேய ஆடை மற்றும் மிருகச்சர்மம் அணிந்திருந்தார்; அப்போது, மஹாராஜா, ராமன் தன் பெயரைச் சொல்லி வணங்கினான்।
Verse 50
रामो ऽस्मि जामदग्न्यो ऽहं भवन्तं द्रष्टुमागतः / ताद्विद्धि प्रणिपातेन नमस्ते लोकभावन
நான் ராமன், ஜமதக்னியின் புதல்வன்; உம்மை தரிசிக்க வந்தேன். இந்தப் பணிவணக்கத்தால் அதை அறியுங்கள்—லோகபாவனரே, வணக்கம்.
Verse 51
इत्युक्तवन्तं रामं तु उन्मील्य नयने शनैः / दृष्ट्वा स्वागतमुच्चार्य तस्मायासनमादिशत्
இவ்வாறு கூறிய ராமனைப் பார்த்து முனிவர் மெதுவாக கண்களைத் திறந்தார்; அவரைக் கண்டு ‘வருக’ என்று சொல்லி, அவருக்காக ஆசனத்தை அளிக்கச் சொன்னார்।
Verse 52
मधुपर्कं समानीय शिष्येण मुनिपुङ्गवः / ददौ पप्रच्छ कुशलं तपसश्च कुलस्य च
சிஷ்யனால் மதுபர்க்கம் கொண்டு வரச் செய்து முனிவரேந்தர் அதை அளித்து, பின்னர் தவமும் குலநலமும் பற்றி விசாரித்தார்।
Verse 53
स पृष्टस्तेन वै रामो घटोद्भवमुवाच ह / भवत्संदर्शनादीश कुशलं मम सर्वतः
அவர் கேட்டபோது ராமன் घटோத்பவனிடம் கூறினான்—ஈசா! உமது தரிசனத்தால் எனக்கு எல்லாத் திசைகளிலும் நலமே.
Verse 54
किं त्वङ्कं संशयं जातं छिन्धि स्ववचनामृतैः / मृगश्चैको मया दृष्टो मध्यमे पुष्करे विभो
உனக்கென்ன சந்தேகம் எழுந்தது? உன் வாக்கமுதத்தால் அதை அறுத்தருள்வாய். விபோ, நடுப் புஷ்கரத்தில் நான் ஒரு மானைக் கண்டேன்.
Verse 55
तेनोक्तमखिलं वृत्तं मम भूतमनागतम् / तच्छूत्वा विस्मयाविष्टो भवच्छरणमागतः
அவன் என் கடந்ததும் வருங்காலமும் ஆகிய அனைத்தையும் கூறினான். அதை கேட்ட நான் வியப்பில் ஆழ்ந்து உமது சரணடைந்தேன்.
Verse 56
पाहि मां कृपया नाथ साधयन्त महामनुम् / शिवेन दत्तं कवच मम साधयतो गुरो
நாதா, கருணையால் என்னைக் காத்தருள்வாய்—நான் மகாமந்திரத்தை சாதிக்கிறேன். குருவே, சிவன் அளித்த கவசம் என் சாதனையில் என்னை ரட்சிக்கட்டும்.
Verse 57
कृष्मस्य समतीत तु साधिकं हि शरच्छतम् / न च सिद्धिमवाप्तो ऽहं तन्मे त्वं कृपया वद
கிருஷ்ம பருவம் கடந்தபின் நூற்றுக்கும் மேற்பட்ட சரத்காலங்கள் சென்றன; ஆயினும் எனக்கு சித்தி கிடைக்கவில்லை. ஆகவே கருணையுடன் காரணத்தைச் சொல்லுங்கள்.
Verse 58
वसिष्ठ उवाच एवं प्रश्नं समाकर्ण्य रामस्य सुमहात्मनः / क्षणं ध्यात्वा महाराज मृगोक्तं ज्ञातवान् हृदा
வசிஷ்டர் கூறினார்—மகாத்மா ராமனின் கேள்வியை கேட்டவுடன், அரசே, அவர் சிறிது நேரம் தியானித்து, மான் கூறியதை உள்ளத்தால் அறிந்தார்.
Verse 59
मृगं चापि समायातं मृग्या सह निजाश्रमे / श्रोतुं कृष्णामृतं स्तोत्रं सर्वं तत्कारण मुनिः / विचार्याश्वासयामास भार्गवः स्ववचोमृतैः
மானும் தன் மானியுடன் தன் ஆசிரமத்திற்கு வந்தது—கிருஷ்ணாமிருத ஸ்தோத்திரத்தை கேட்க. அந்த காரணமெல்லாம் ஆராய்ந்த முனிவர் பார்கவர், தம் வாக்கமிருதத்தால் அவனை ஆறுதல் கூறினார்.
The embedded past-life account supplies gotra and family-line anchors: a brāhmaṇa birth in Kauśika-gotra, son of Śivadatta, with named siblings (Rāma, Dhama, Pṛthu) and the narrator identified as Sūri—serving as micro-genealogy within a karmic explanation.
Karma governs embodiment: the chapter explicitly frames animal birth (tiryag-janma) as a result of prior actions, while also showing how smṛti (memory) and jñāna (knowledge) can arise within saṃsāra through satsanga/satkathā and devotion-oriented disposition.
No. The sampled content is not from Lalitopakhyana; it is a karmic-past-life narrative framed by Sagara and Vasiṣṭha. Any Shākta Vidyā/Yantra discussions belong to later, distinct sections and are not indicated by the speakers, motifs, or entities present here.