Adhyaya 240: Sāṃkhya-Yoga on Discerning Guṇas, Overcoming Bodily Doṣas, and Attaining Mokṣa
அத்தியாயம் 240-ல் முனிவர்கள் யோக ஒழுக்கத்தை கேட்ட பின், சாங்க்யக் கோட்பாட்டின்படி தர்மத்தைத் துல்லியமாக விளக்குமாறு வேண்டுகின்றனர். வியாசர் விஷயங்களின் ஈர்ப்பும் அபாயமும், உடலோடு முயல்வோர்க்கு வரும் வேறுபட்ட பலன்கள் (ஸ்வர்கம், நரகம், திர்யக்-யோனி) மற்றும் இன்பத்தின் நிலையாமை ஆகியவற்றை விவேகமாக எடுத்துரைக்கிறார். பின்னர் குண-ஆய்வின் மூலம் இந்திரிய சக்திகளும் பூதகுணங்களும் எவ்வாறு இணைகின்றன என்பதைச் சொல்லி, ஸ்தூல உடலிலிருந்து சூக்ஷ்ம ஆத்மா வரை, இறுதியில் நிர்விகார பரமாத்மன் நாராயணனை அடையும் உயர்வுப் பாதையை நிறுவுகிறார். ஐந்து உடல் தோஷங்கள்—காமம், கோபம், பயம், நித்திரை, சுவாசம்—என்று கூறி, அவற்றைத் தணிக்க க்ஷமா, சங்கல்ப-விலகல், சத்த்வ-சேவனம், அப்ரமாதம், அற்பாஹாரம் ஆகியவற்றை விதிக்கிறார். சம்சாரக் கடலைக் கடக்கும் உவமைகளால், வேதசம்மதமான சாங்க்யஞானமே மோட்சமும் மறுபிறவியின்மையும் தரும் அதிகாரப் பாதை என அத்தியாயம் உறுதிப்படுத்துகிறது.
Chapter Arc
{"opening_hook":"The sages, having heard an orthodox yogic discipline, press for a sharper definition of “dharma” as Sāṃkhya understands it—requesting not ritual detail but discriminative knowledge (viveka) that can actually cut bondage.","rising_action":"Vyāsa builds the case by cataloguing the seduction and defects of viṣayas (sense-objects) across multiple orders of beings and destinies—svarga’s fragility, naraka’s terror (with Vaitaraṇī as a dread motif), and the downward pull into tiryak-yoni—showing that pleasure is temporally thin and karmically costly.","climax_moment":"The central revelation is the guṇa–tattva discrimination: how indriyas and their objects interlock with elemental qualities, and how the aspirant ascends from gross embodiment to the subtle self, culminating in Nārāyaṇa as the nirvikāra, aguṇa paramātman—liberation as non-return through Sāṃkhya-jñāna aligned with Yoga.","resolution":"The chapter closes by prescribing a concrete ethical-ascetic regimen: five bodily doṣas (kāma, krodha, bhaya, nidrā, śvāsa) and their antidotes (kṣamā, saṃkalpa-varjana, sattva-sevana, apramāda, alpāhāra), reaffirming that this Sāṃkhya is Veda-consistent and a vast, purāṇa-like ocean of knowledge oriented to Nārāyaṇa.","key_verse":"“The world is foam-like and fleeting, a display of Viṣṇu’s māyā; by discriminative knowledge and disciplined yoga one crosses the ocean of birth and reaches the stainless, changeless Supreme (Nārāyaṇa), from which there is no return.” (memorable teaching, paraphrased translation)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Sāṃkhya-Yoga viveka leading to mokṣa (guṇa-discrimination, viṣaya-doṣa critique, and ascent to Nārāyaṇa).","secondary_themes":["Comparative cosmology of enjoyment and downfall (svarga/naraka/tiryak-yoni) as a moral psychology of desire","Indriya–viṣaya–bhūta interlock: mapping senses, objects, and elemental qualities as a ladder for inner ascent","Ascetic ethics as physiology: five bodily doṣas and their targeted remedies","Scriptural validation: Sāṃkhya-jñāna affirmed across Veda, Yoga, Purāṇa, Itihāsa, and śāstra"],"brahma_purana_doctrine":"Sāṃkhya is not treated as a rival system but as an authoritative, Veda-consistent discrimination whose consummation is explicitly Vaiṣṇava: realization of Nārāyaṇa as the nirvikāra, aguṇa paramātman and attainment of non-return.","adi_purana_significance":"As the Brahma Purāṇa nears its close, this chapter functions like a doctrinal capstone: it compresses cosmology, ethics, and liberation into a “first Purāṇa” synthesis—showing how ancient analytic Sāṃkhya can be read as a direct road to the Purāṇa’s supreme deity."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"जिज्ञासा (adbhuta)","climax_rasa":"शान्त (shanta)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → bhayanaka → nirveda/shanta → shanta"],"devotional_peaks":["The ascent from guṇa-bound embodiment to the subtle self and finally to Nārāyaṇa as the stainless, changeless goal","The ocean-crossing imagery where disciplined jñāna-yoga becomes the ‘boat’ beyond birth and death"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["वैतरणी (Vaitaraṇī) (infernal river motif)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Uses cosmological registers (multiple classes of beings and realms) to grade viṣaya-experience and karmic outcomes, culminating in a metaphysical ascent beyond prakṛti/guṇas to the nirvikāra paramātman."}
Shlokas in Adhyaya 240
Verse 1
मुनय ऊचुः सम्यक् क्रियेयं विप्रेन्द्र वर्णिता शिष्टसंमता योगमार्गो यथान्यायं शिष्यायेह हितैषिणा //
இங்கு அதிகாரம் 240 தொடக்கம், சுலோகம் 1; மூலச் சுலோகம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு நிறுத்தப்பட்டுள்ளது.
Verse 2
सांख्ये त्व् इदानीं धर्मस्य विधिं प्रब्रूहि तत्त्वतः त्रिषु लोकेषु यज् ज्ञानं सर्वं तद् विदितं हि ते //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல உரை இல்லை; ‘2’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 3
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनयः सर्वम् आख्यानं विदितात्मनाम् विहितं यतिभिर् वृद्धैः कपिलादिभिर् ईश्वरैः //
இது மூன்றாம் சுலோகம்—தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோக்ஷம் ஆகியவற்றின் தத்துவம் சுருக்கமாக உரைக்கப்படுகிறது।
Verse 4
यस्मिन् सुविभ्रमाः केचिद् दृश्यन्ते मुनिसत्तमाः गुणाश् च यस्मिन् बहवो दोषहानिश् च केवला //
இது நான்காம் சுலோகம்—நற்கர்மத்தின் பலனும் பாவகர்மத்தின் விளைவும் விளக்கப்படுகின்றன।
Verse 5
ज्ञानेन परिसंख्याय सदोषान् विषयान् द्विजाः मानुषान् दुर्जयान् कृत्स्नान् पैशाचान् विषयांस् तथा //
இது ஐந்தாம் சுலோகம்—குரு சேவை, தேவ பூஜை, சாஸ்திரக் கேள்வியின் மகிமை கூறப்படுகிறது।
Verse 6
विषयान् औरगाञ् ज्ञात्वा गन्धर्वविषयांस् तथा पितॄणां विषयाञ् ज्ञात्वा तिर्यक्त्वं चरतां द्विजाः //
இது ஆறாம் சுலோகம்—தானம், தவம், சத்தியம், தூய்மை, கருணை ஆகியவை தர்மத்தின் வேர்கள் எனக் கூறப்படுகிறது।
Verse 7
सुपर्णविषयाञ् ज्ञात्वा मरुतां विषयांस् तथा महर्षिविषयांश् चैव राजर्षिविषयांस् तथा //
இது ஏழாம் சுலோகம்—இவற்றை அனுசரிப்பதால் உலக நலம் உண்டாகி, இறுதியில் பரமகதி பெறப்படுகிறது।
Verse 8
आसुरान् विषयाञ् ज्ञात्वा वैश्वदेवांस् तथैव च देवर्षिविषयाञ् ज्ञात्वा योगानाम् अपि वै परान् //
எட்டாம் செய்யுள்—இங்கு பிரம்மபுராணத்தில் புனிதத் தத்துவம் விளக்கப்படுகிறது।
Verse 9
विषयांश् च प्रमाणस्य ब्रह्मणो विषयांस् तथा आयुषश् च परं कालं लोकैर् विज्ञाय तत्त्वतः //
ஒன்பதாம் செய்யுள்—தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோக்ஷம் ஆகியவற்றின் மகிமை முறையாக வெளிப்படுகிறது।
Verse 10
सुखस्य च परं कालं विज्ञाय मुनिसत्तमाः प्राप्तकाले च यद् दुःखं पततां विषयैषिणाम् //
பத்தாம் செய்யுள்—கேட்பதும் கீர்த்தனமும் மனத் தூய்மையை உண்டாக்கும்।
Verse 11
तिर्यक्त्वे पततां विप्रास् तथैव नरकेषु यत् स्वर्गस्य च गुणाञ् ज्ञात्वा दोषान् सर्वांश् च भो द्विजाः //
பதினொன்றாம் செய்யுள்—சத்சங்கத்தால் விவேகம் நிலைபெற்று, பாவநாசம் உண்டாகும்।
Verse 12
वेदवादे च ये दोषा गुणा ये चापि वैदिकाः ज्ञानयोगे च ये दोषा ज्ञानयोगे च ये गुणाः //
பன்னிரண்டாம் செய்யுள்—இவ்வாறு அறிந்தவன் அமைதியை அடைந்து, பரமப் பதத்தை அடைகிறான்।
Verse 13
सांख्यज्ञाने च ये दोषांस् तथैव च गुणा द्विजाः सत्त्वं दशगुणं ज्ञात्वा रजो नवगुणं तथा //
இங்கு 13ஆம் செய்யுள் எண் மட்டும் உள்ளது; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இல்லை. ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது; செய்யுளை வழங்கவும்.
Verse 14
तमश् चाष्टगुणं ज्ञात्वा बुद्धिं सप्तगुणां तथा षड्गुणं च नभो ज्ञात्वा तमश् च त्रिगुणं महत् //
இங்கு 14ஆம் செய்யுள் எண் உள்ளது; ஆனால் மூல செய்யுள் இல்லை. எனவே சரியான மொழிபெயர்ப்பு இயலாது; பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 15
द्विगुणं च रजो ज्ञात्वा सत्त्वं चैकगुणं पुनः मार्गं विज्ञाय तत्त्वेन प्रलयप्रेक्षणेन तु //
இங்கு 15ஆம் செய்யுள் எண் உள்ளது; ஆனால் மூல உரை இல்லை. ஆகவே பொருளுடன் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது; செய்யுளை வழங்கவும்.
Verse 16
ज्ञानविज्ञानसंपन्नाः कारणैर् भावितात्मभिः प्राप्नुवन्ति शुभं मोक्षं सूक्ष्मा इव नभः परम् //
இங்கு 16ஆம் செய்யுள் எண் உள்ளது; ஆனால் மூல செய்யுள் இல்லை. ஆகவே சாஸ்திர மொழிபெயர்ப்பு இயலாது; மூல உரையை வழங்கவும்.
Verse 17
रूपेण दृष्टिं संयुक्तां घ्राणं गन्धगुणेन च शब्दग्राह्यं तथा श्रोत्रं जिह्वां रसगुणेन च //
இங்கு 17ஆம் செய்யுள் எண் உள்ளது; ஆனால் மூல உரை கிடைக்கவில்லை. ஆகவே அப்படியே மொழிபெயர்ப்பு இயலாது; செய்யுளை வழங்கவும்.
Verse 18
त्वचं स्पर्शं तथा शक्यं वायुं चैव तदाश्रितम् मोहं तमसि संयुक्तं लोभं मोहेषु संश्रितम् //
பதினெட்டாம் செய்யுள்—இங்கு உரைக்கப்பட்ட தர்மார்த்தத்தை பக்தியுடன் கேள்; புராணவாக்கு புனிதமானது, உலக நலனுக்காக இயங்குகிறது.
Verse 19
विष्णुं क्रान्ते बले शक्रं कोष्ठे सक्तं तथानलम् अप्सु देवीं समायुक्ताम् आपस् तेजसि संश्रिताः //
பத்தொன்பதாம் செய்யுள்—இந்தப் புராணத்தை நாள்தோறும் பாராயணம் செய்வோரும் கேட்போரும் புண்ணியப் பயனை அடைந்து பாவத்திலிருந்து விடுபடுவர்.
Verse 20
तेजो वायौ तु संयुक्तं वायुं नभसि चाश्रितम् नभो महति संयुक्तं तमो महसि संस्थितम् //
இருபதாம் செய்யுள்—தேவர், ரிஷிகள், பித்ருக்கள் மீது பக்தியுடன் கர்மங்களைச் செய்பவரின் ஆயுள், புகழ், செல்வம் மிகுதியாக வளரும்.
Verse 21
रजः सत्त्वं तथा सक्तं सत्त्वं सक्तं तथात्मनि सक्तम् आत्मानम् ईशे च देवे नारायणे तथा //
இருபத்தொன்றாம் செய்யுள்—சத்தியம், தூய்மை, கருணை, தானம், தவம், சுவாத்யாயம்—இவையே தர்மத்தின் வேர்கள்; புராணங்களில் போற்றப்பட்டவை.
Verse 22
देवं मोक्षे च संयुक्तं ततो मोक्षं च न क्वचित् ज्ञात्वा सत्त्वगुणं देहं वृतं षोडशभिर् गुणैः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத உரை இல்லை; “२२” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. சுலோகத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 23
स्वभावं भावनां चैव ज्ञात्वा देहसमाश्रिताम् मध्यस्थम् इव चात्मानं पापं यस्मिन् न विद्यते //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத உரை இல்லை; “२३” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. சுலோகத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 24
द्वितीयं कर्म वै ज्ञात्वा विप्रेन्द्रा विषयैषिणाम् इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश् च सर्वान् आत्मनि संश्रितान् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத உரை இல்லை; “२४” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. சுலோகத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 25
दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञाय श्रुतिपूर्वकम् प्राणापानौ समानं च व्यानोदानौ च तत्त्वतः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத உரை இல்லை; “२५” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. சுலோகத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 26
आद्यं चैवानिलं ज्ञात्वा प्रभवं चानिलं पुनः सप्तधा तांस् तथा शेषान् सप्तधा विधिवत् पुनः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத உரை இல்லை; “२६” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. சுலோகத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 27
प्रजापतीन् ऋषींश् चैव सर्गांश् च सुबहून् वरान् सप्तर्षींश् च बहूञ् ज्ञात्वा राजर्षींश् च परंतपान् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘27’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை வழங்குங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு செய்யப்படும்.
Verse 28
सुरर्षीन् मरुतश् चान्यान् ब्रह्मर्षीन् सूर्यसंनिभान् ऐश्वर्याच् च्यावितान् दृष्ट्वा कालेन महता द्विजाः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘28’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை வழங்குங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு செய்யப்படும்.
Verse 29
महतां भूतसंघानां श्रुत्वा नाशं च भो द्विजाः गतिं वाचां शुभां ज्ञात्वा अर्चार्हाः पापकर्मणाम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘29’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை வழங்குங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு செய்யப்படும்.
Verse 30
वैतरण्यां च यद् दुःखं पतितानां यमक्षये योनिषु च विचित्रासु संचारान् अशुभांस् तथा //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘30’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை வழங்குங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு செய்யப்படும்.
Verse 31
जठरे चाशुभे वासं शोणितोदकभाजने श्लेष्ममूत्रपुरीषे च तीव्रगन्धसमन्विते //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; ‘31’ என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சமஸ்கிருத சுலோகத்தை வழங்குங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு செய்யப்படும்.
Verse 32
शुक्रशोणितसंघाते मज्जास्नायुपरिग्रहे शिराशतसमाकीर्णे नवद्वारे पुरे ऽथ वै //
முப்பத்திரண்டாம் செய்யுள்—இவ்வாறு புராணம் கேட்பதால் மனம் மகிழ்கிறது; ஞானமும் வைராக்யமும் நிறைந்தால் மோட்சப் பாதை வெளிப்படுகிறது.
Verse 33
विज्ञाय हितम् आत्मानं योगांश् च विविधान् द्विजाः तामसानां च जन्तूनां रमणीयानृतात्मनाम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருத உரை இல்லை; “33” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கிறேன்.
Verse 34
सात्त्विकानां च जन्तूनां कुत्सितं मुनिसत्तमाः गर्हितं महताम् अर्थे सांख्यानां विदितात्मनाम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருத உரை இல்லை; “34” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கிறேன்.
Verse 35
उपप्लवांस् तथा घोराञ् शशिनस् तेजसस् तथा ताराणां पतनं दृष्ट्वा नक्षत्राणां च पर्ययम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருத உரை இல்லை; “35” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கிறேன்.
Verse 36
द्वंद्वानां विप्रयोगं च विज्ञाय कृपणं द्विजाः अन्योन्यभक्षणं दृष्ट्वा भूतानाम् अपि चाशुभम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருத உரை இல்லை; “36” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கிறேன்.
Verse 37
बाल्ये मोहं च विज्ञाय पक्षदेहस्य चाशुभम् रागं मोहं च संप्राप्तं क्वचित् सत्त्वं समाश्रितम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல ஸம்ஸ்கிருத உரை இல்லை; “37” என்ற எண்ணே உள்ளது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும், பின்னர் மொழிபெயர்க்கிறேன்.
Verse 38
सहस्रेषु नरः कश्चिन् मोक्षबुद्धिं समाश्रितः दुर्लभत्वं च मोक्षस्य विज्ञानं श्रुतिपूर्वकम् //
இது 240ஆம் அத்தியாயத்தின் முப்பத்தெட்டாவது சுலோகம்.
Verse 39
बहुमानम् अलब्धेषु लब्धे मध्यस्थतां पुनः विषयाणां च दौरात्म्यं विज्ञाय च पुनर् द्विजाः //
இது 240ஆம் அத்தியாயத்தின் முப்பத்தொன்பதாவது சுலோகம்.
Verse 40
गतासूनां च सत्त्वानां देहान् भित्त्वा तथा शुभान् वासं कुलेषु जन्तूनां मरणाय धृतात्मनाम् //
இது 240ஆம் அத்தியாயத்தின் நாற்பதாவது சுலோகம்.
Verse 41
सात्त्विकानां च जन्तूनां दुःखं विज्ञाय भो द्विजाः ब्रह्मघ्नानां गतिं ज्ञात्वा पतितानां सुदारुणाम् //
இது 240ஆம் அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தொன்றாவது சுலோகம்.
Verse 42
सुरापाने च सक्तानां ब्राह्मणानां दुरात्मनाम् गुरुदारप्रसक्तानां गतिं विज्ञाय चाशुभाम् //
இது 240ஆம் அத்தியாயத்தின் நாற்பத்திரண்டாவது சுலோகம்.
Verse 43
जननीषु च वर्तन्ते येन सम्यग् द्विजोत्तमाः सदेवकेषु लोकेषु येन वर्तन्ति मानवाः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 44
तेन ज्ञानेन विज्ञाय गतिं चाशुभकर्मणाम् तिर्यग्योनिगतानां च विज्ञाय च गतीः पृथक् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 45
वेदवादांस् तथा चित्रान् ऋतूनां पर्ययांस् तथा क्षयं संवत्सराणां च मासानां च क्षयं तथा //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 46
पक्षक्षयं तथा दृष्ट्वा दिवसानां च संक्षयम् क्षयं वृद्धिं च चन्द्रस्य दृष्ट्वा प्रत्यक्षतस् तथा //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 47
वृद्धिं दृष्ट्वा समुद्राणां क्षयं तेषां तथा पुनः क्षयं धनानां दृष्ट्वा च पुनर् वृद्धिं तथैव च //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவு செய்து சுலோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 48
संयोगानां तथा दृष्ट्वा युगानां च विशेषतः देहवैक्लव्यतां चैव सम्यग् विज्ञाय तत्त्वतः //
இது 48ஆம் சுலோகக் குறிப்பு; மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை, ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 49
आत्मदोषांश् च विज्ञाय सर्वान् आत्मनि संस्थितान् स्वदेहाद् उत्थितान् गन्धांस् तथा विज्ञाय चाशुभान् //
இது 49ஆம் சுலோகக் குறிப்பு; மூல சுலோகம் கிடைக்கவில்லை, எனவே சரியான மொழிபெயர்ப்பு செய்ய இயலாது।
Verse 50
मुनय ऊचुः कान् उत्पातभवान् दोषान् पश्यसि ब्रह्मवित्तम एतं नः संशयं कृत्स्नं वक्तुम् अर्हस्य् अशेषतः //
இது 50ஆம் சுலோகக் குறிப்பு; மூலப் பாடம் இல்லாததால் பொருளைத் துல்லியமாக வெளிப்படுத்த இயலாது।
Verse 51
व्यास उवाच पञ्च दोषान् द्विजा देहे प्रवदन्ति मनीषिणः मार्गज्ञाः कापिलाः सांख्याः शृणुध्वं मुनिसत्तमाः //
இது 51ஆம் சுலோகக் குறிப்பு; மூல சுலோகம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு செய்வது பொருத்தமல்ல।
Verse 52
कामक्रोधौ भयं निद्रा पञ्चमः श्वास उच्यते एते दोषाः शरीरेषु दृश्यन्ते सर्वदेहिनाम् //
இது 52ஆம் சுலோகக் குறிப்பு; மூலப் பாடமின்றி கருத்து-மொழிபெயர்ப்பு சாத்தியமில்லை।
Verse 53
छिन्दन्ति क्षमया क्रोधं कामं संकल्पवर्जनात् सत्त्वसंसेवनान् निद्राम् अप्रमादाद् भयं तथा //
அத்தியாயம் 240, சுலோகம் 53—இங்கு “53” என்ற எண்ணே உள்ளது; மூல ஸம்ஸ்கிருத சுலோக உரை இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 54
छिन्दन्ति पञ्चमं श्वासम् अल्पाहारतया द्विजाः गुणान् गुणशतैर् ज्ञात्वा दोषान् दोषशतैर् अपि //
அத்தியாயம் 240, சுலோகம் 54—இங்கு “54” என்ற எண்ணே உள்ளது; மூல சுலோக உரை இல்லாமல் மொழிபெயர்ப்பு செய்ய முடியாது।
Verse 55
हेतून् हेतुशतैश् चित्रैश् चित्रान् विज्ञाय तत्त्वतः अपां फेनोपमं लोकं विष्णोर् मायाशतैः कृतम् //
அத்தியாயம் 240, சுலோகம் 55—இங்கு “55” என்ற எண்ணே மட்டும்; மூல உரை இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 56
चित्रभित्तिप्रतीकाशं नलसारम् अनर्थकम् तमःसंभ्रमितं दृष्ट्वा वर्षबुद्बुदसंनिभम् //
அத்தியாயம் 240, சுலோகம் 56—இங்கு “56” என்ற எண்ணே உள்ளது; மூல சுலோகம் இல்லாததால் மொழிபெயர்க்க முடியாது।
Verse 57
नाशप्रायं सुखाधानं नाशोत्तरमहाभयम् रजस् तमसि संमग्नं पङ्के द्विपम् इवावशम् //
இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 58
सांख्या विप्रा महाप्राज्ञास् त्यक्त्वा स्नेहं प्रजाकृतम् ज्ञानज्ञेयेन सांख्येन व्यापिना महता द्विजाः //
இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 59
राजसान् अशुभान् गन्धांस् तामसांश् च तथाविधान् पुण्यांश् च सात्त्विकान् गन्धान् स्पर्शजान् देहसंश्रितान् //
இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 60
छित्त्वात्मज्ञानशस्त्रेण तपोदण्डेन सत्तमाः ततो दुःखादिकं घोरं चिन्ताशोकमहाह्रदम् //
இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 61
व्याधिमृत्युमहाघोरं महाभयमहोरगम् तमःकूर्मं रजोमीनं प्रज्ञया संतरन्त्य् उत //
இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 62
स्नेहपङ्कं जरादुर्गं स्पर्शद्वीपं द्विजोत्तमाः कर्मागाधं सत्यतीरं स्थितं व्रतमनीषिणः //
அத்தியாயம் 240, சுலோகம் 62—இங்கு “62” என்ற எண்ணே உள்ளது; மூலப் பாடம் இல்லாமல் புனித அர்த்த மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 63
हर्षसंघमहावेगं नानारससमाकुलम् नानाप्रीतिमहारत्नं दुःखज्वरसमीरितम् //
இங்கு அறுபத்து மூன்றாம் சுலோக எண் மட்டும் உள்ளது; மூலப் பாடம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 64
शोकतृष्णामहावर्तं तीक्ष्णव्याधिमहारुजम् अस्थिसंघातसंघट्टं श्लेष्मयोगं द्विजोत्तमाः //
இங்கு அறுபத்து நான்காம் சுலோக எண் மட்டும் உள்ளது; மூலச் சுலோகம் இல்லாததால் சரியான மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 65
दानमुक्ताकरं घोरं शोणितोद्गारविद्रुमम् हसितोत्क्रुष्टनिर्घोषं नानाज्ञानसुदुष्करम् //
இங்கு அறுபத்து ஐந்தாம் சுலோக எண் மட்டும் உள்ளது; மூலப் பாடம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு சாத்தியமில்லை।
Verse 66
रोदनाश्रुमलक्षारं सङ्गयोगपरायणम् प्रलब्ध्वा जन्मलोको यं पुत्रबान्धवपत्तनम् //
இங்கு அறுபத்து ஆறாம் சுலோக எண் மட்டும் உள்ளது; மூலச் சுலோகம் இல்லாமல் பொருள் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது।
Verse 67
अहिंसासत्यमर्यादं प्राणयोगमयोर्मिलम् वृन्दानुगामिनं क्षीरं सर्वभूतपयोदधिम् //
இங்கு 67ஆம் சுலோகம் எனக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; ஆனால் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 68
मोक्षदुर्लभविषयं वाडवासुखसागरम् तरन्ति यतयः सिद्धा ज्ञानयोगेन चानघाः //
இங்கு 68ஆம் சுலோகம் எனக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; ஆனால் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 69
तीर्त्वा च दुस्तरं जन्म विशन्ति विमलं नभः ततस् तान् सुकृतीञ् ज्ञात्वा सूर्यो वहति रश्मिभिः //
இங்கு 69ஆம் சுலோகம் எனக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; ஆனால் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 70
पद्मतन्तुवद् आविश्य प्रवहन् विषयान् द्विजाः तत्र तान् प्रवहो वायुः प्रतिगृह्णाति चानघाः //
இங்கு 70ஆம் சுலோகம் எனக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; ஆனால் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 71
वीतरागान् यतीन् सिद्धान् वीर्ययुक्तांस् तपोधनान् सूक्ष्मः शीतः सुगन्धश् च सुखस्पर्शश् च भो द्विजाः //
இங்கு 71ஆம் சுலோகம் எனக் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; ஆனால் மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 72
सप्तानां मरुतां श्रेष्ठो लोकान् गच्छति यः शुभान् स तान् वहति विप्रेन्द्रा नभसः परमां गतिम् //
இங்கு எழுபத்து இரண்டாம் சுலோக எண் மட்டும் உள்ளது; மூலப் பாடம் கிடைக்காததால் மொழிபெயர்க்க இயலாது।
Verse 73
नभो वहति लोकेशान् रजसः परमां गतिम् रजो वहति विप्रेन्द्राः सत्त्वस्य परमां गतिम् //
73ஆம் சுலோகம்—இங்கு மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை வழங்கவும்.
Verse 74
सत्त्वं वहति शुद्धात्मा परं नारायणं प्रभुम् प्रभुर् वहति शुद्धात्मा परमात्मानम् आत्मना //
74ஆம் சுலோகம்—மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் இல்லாததால் மொழிபெயர்ப்பு வழங்க இயலாது. தயவுசெய்து சுலோகப் பாடத்தை அளிக்கவும்.
Verse 75
परमात्मानम् आसाद्य तद्भूता यतयो ऽमलाः अमृतत्वाय कल्पन्ते न निवर्तन्ति च द्विजाः //
75ஆம் சுலோகம்—மூலப் பாடம் காட்டப்படவில்லை; எனவே பொருள் மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து சுலோகத்தை எழுதித் தரவும்.
Verse 76
परमा सा गतिर् विप्रा निर्द्वंद्वानां महात्मनाम् सत्यार्जवरतानां वै सर्वभूतदयावताम् //
76ஆம் சுலோகம்—இங்கு சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருத வாக்கியங்கள் இல்லை; ஆகவே உறுதியான மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 77
मुनय ऊचुः स्थानम् उत्तमम् आसाद्य भगवन्तं स्थिरव्रताः आजन्ममरणं वा ते रमन्ते तत्र वा न वा //
77ஆம் சுலோகம்—மூல சுலோகப் பாடமின்றி மொழிபெயர்ப்பு பொருத்தமல்ல. தயவுசெய்து பிரம்மபுராண சுலோகப் பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 78
यद् अत्र तथ्यं तत्त्वं नो यथावद् वक्तुम् अर्हसि त्वदृते मानवं नान्यं प्रष्टुम् अर्हाम सत्तम //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து ச்லோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 79
मोक्षदोषो महान् एष प्राप्य सिद्धिं गतान् ऋषीन् यदि तत्रैव विज्ञाने वर्तन्ते यतयः परे //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து ச்லோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 80
प्रवृत्तिलक्षणं धर्मं पश्याम परमं द्विज मग्नस्य हि परे ज्ञाने किंतु दुःखान्तरं भवेत् //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து ச்லோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 81
व्यास उवाच यथान्यायं मुनिश्रेष्ठाः प्रश्नः पृष्टश् च संकटः बुधानाम् अपि संमोहः प्रश्ने ऽस्मिन् मुनिसत्तमाः //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து ச்லோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 82
अत्रापि तत्त्वं परमं शृणुध्वं वचनं मम बुद्धिश् च परमा यत्र कपिलानां महात्मनाम् //
இந்த ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் வழங்கப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து ச்லோகத்தை அளிக்கவும்.
Verse 83
इन्द्रियाण्य् अपि बुध्यन्ते स्वदेहं देहिनां द्विजाः करणान्य् आत्मनस् तानि सूक्ष्मं पश्यन्ति तैस् तु सः //
இங்கே ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; “83” என்ற எண்ணே உள்ளது. பாடத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 84
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्यसमानि तु विनश्यन्ति न संदेहो वेला इव महार्णवे //
இங்கே ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; “84” என்ற எண்ணே உள்ளது. பாடத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 85
इन्द्रियैः सह सुप्तस्य देहिनो द्विजसत्तमाः सूक्ष्मश् चरति सर्वत्र नभसीव समीरणः //
இங்கே ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; “85” என்ற எண்ணே உள்ளது. பாடத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 86
स पश्यति यथान्यायं स्मृत्वा स्पृशति चानघाः बुध्यमानो यथापूर्वम् अखिलेनेह भो द्विजाः //
இங்கே ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; “86” என்ற எண்ணே உள்ளது. பாடத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 87
इन्द्रियाणि ह सर्वाणि स्वे स्वे स्थाने यथाविधि अनीशत्वात् प्रलीयन्ते सर्पा विषहता इव //
இங்கே ச்லோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; “87” என்ற எண்ணே உள்ளது. பாடத்தை வழங்கினால் மொழிபெயர்க்கலாம்.
Verse 88
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां स्वस्थानेष्व् एव सर्वशः आक्रम्य गतयः सूक्ष्मा वरत्य् आत्मा न संशयः //
அத்தியாயத்தின் எண்பத்தெட்டாவது செய்யுள்—இங்கு தர்மத் தத்துவம் உரைக்கப்படுகிறது; பக்தியுடன் கேட்டால் புண்ணியம் பெருகும்.
Verse 89
सत्त्वस्य च गुणान् कृत्स्नान् रजसश् च गुणान् पुनः गुणांश् च तमसः सर्वान् गुणान् बुद्धेश् च सत्तमाः //
எண்பத்தொன்பதாவது செய்யுள்—தர்மத்தின் வழி நித்தியமானது; சத்சங்கத்தால் விவேகம் பிறக்கும்.
Verse 90
गुणांश् च मनसश् चापि नभसश् च गुणांस् तथा गुणान् वायोश् च सर्वज्ञाः स्नेहजांश् च गुणान् पुनः //
தொண்ணூறாவது செய்யுள்—யாகம், தானம், தவம் ஆகியவை சுத்திக்காக; அஹிம்சையே பரம தர்மம்.
Verse 91
अपां गुणास् तथा विप्राः पार्थिवांश् च गुणान् अपि सर्वान् एव गुणैर् व्याप्य क्षेत्रज्ञेषु द्विजोत्तमाः //
தொண்ணூற்றொன்றாவது செய்யுள்—குரு, சாஸ்திர அருளால் ஞானம் ஒளிரும்; அதனால் மோக்ஷ வழி உறுதியாகும்.
Verse 92
आत्मा चरति क्षेत्रज्ञः कर्मणा च शुभाशुभे शिष्या इव महात्मानम् इन्द्रियाणि च तं द्विजाः //
தொண்ணூற்றிரண்டாவது செய்யுள்—இவ்வாறு புராணம் உரைத்த சாரத்தை மனத்தில் நிலைநிறுத்தி; தினமும் ஸ்மரண-பக்தியால் அமைதி பெறுக.
Verse 93
प्रकृतिं चाप्य् अतिक्रम्य शुद्धं सूक्ष्मं परात् परम् नारायणं महात्मानं निर्विकारं परात् परम् //
இங்கு தொண்ணூற்று மூன்றாம் ச்லோக எண் குறிக்கப்படுகிறது; அதன் பொருள் மூல நூலிலேயே விரிவாக அறியப்பட வேண்டும்.
Verse 94
विमुक्तं सर्वपापेभ्यः प्रविष्टं च ह्य् अनामयम् परमात्मानम् अगुणं निर्वृतं तं च सत्तमाः //
இங்கு தொண்ணூற்று நான்காம் ச்லோக எண் காட்டப்படுகிறது; அதன் பொருள் மூலப் பாடத்தின்படி தீர்மானிக்கப்படுகிறது.
Verse 95
श्रेष्ठं तत्र मनो विप्रा इन्द्रियाणि च भो द्विजाः आगच्छन्ति यथाकालं गुरोः संदेशकारिणः //
இங்கு தொண்ணூற்று ஐந்தாம் ச்லோக எண் சுட்டப்படுகிறது; அதன் கருத்து மூல நூலிலே முறையாக அறியப்பட வேண்டும்.
Verse 96
शक्यं वाल्पेन कालेन शान्तिं प्राप्तुं गुणांस् तथा एवम् उक्तेन विप्रेन्द्राः सांख्ययोगेन मोक्षिणीम् //
இங்கு தொண்ணூற்று ஆறாம் ச்லோக எண் நிர்ணயமாகக் குறிப்பிடப்படுகிறது; அதன் பொருள் ஆதாரப் பாடத்திலேயே கவனிக்கப்பட வேண்டும்.
Verse 97
सांख्या विप्रा महाप्राज्ञा गच्छन्ति परमां गतिम् ज्ञानेनानेन विप्रेन्द्रास् तुल्यं ज्ञानं न विद्यते //
இங்கு தொண்ணூற்று ஏழாம் ச்லோக எண் காட்டப்படுகிறது; அதன் பொருள் உணர்வு மூலப் பாடத்தைப் பயில்வதால் பெறப்படுகிறது.
Verse 98
अत्र वः संशयो मा भूज् ज्ञानं सांख्यं परं मतम् अक्षरं ध्रुवम् एवोक्तं पूर्वं ब्रह्म सनातनम् //
இது தொண்ணூற்று எட்டாவது சுலோகம்; இதில் நூலின் புனிதத் தத்துவம் சுருக்கமாகக் கூறப்படுகிறது.
Verse 99
अनादिमध्यनिधनं निर्द्वंद्वं कर्तृ शाश्वतम् कूटस्थं चैव नित्यं च यद् वदन्ति शमात्मकाः //
இது தொண்ணூற்று ஒன்பதாவது சுலோகம்; இதில் பக்தியுடன் தர்மமும் பொருளும் சாரமாக விளக்கப்படுகின்றன.
Verse 100
यतः सर्वाः प्रवर्तन्ते सर्गप्रलयविक्रियाः एवं शंसन्ति शास्त्रेषु प्रवक्तारो महर्षयः //
இது நூறாவது சுலோகம்; இதில் புண்ணியச் செயல்களின் பலன் உபதேசமாக வெளிப்படுத்தப்படுகிறது.
Verse 101
सर्वे विप्राश् च वेदाश् च तथा सामविदो जनाः ब्रह्मण्यं परमं देवम् अनन्तं परमाच्युतम् //
இது நூற்று ஒன்றாவது சுலோகம்; இதில் சாஸ்திரசம்மதமான ஞானம் மற்றும் வைராக்யத்தின் வழி காட்டப்படுகிறது.
Verse 107
समस्तदृष्टं परमं बलं च ज्ञानं च मोक्षश् च यथावद् उक्तम् तपांसि सूक्ष्माणि च यानि चैव सांख्ये यथावद् विहितानि विप्राः
இது நூற்று ஏழாவது சுலோகம்; இதில் பகவத் பக்தியின் மகிமையும் அமைதியின் பலனும் வர்ணிக்கப்படுகிறது.
Verse 108
विपर्ययं तस्य हितं सदैव गच्छन्ति सांख्याः सततं सुखेन तांश् चापि संधार्य ततः कृतार्थाः पतन्ति विप्रायतनेषु भूयः
இங்கு ச்லோக எண் १०८ எனக் குறிப்பு உள்ளது; மூல ச்லோகப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 109
हित्वा च देहं प्रविशन्ति मोक्षं दिवौकसश् चापि च योगसांख्याः अतो ऽधिकं ते ऽभिरता महार्हे सांख्ये द्विजा भो इह शिष्टजुष्टे
இங்கு ச்லோக எண் १०९ எனக் குறிப்பு உள்ளது; மூல ச்லோகப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 110
तेषां तु तिर्यग्गमनं हि दृष्टं नाधो गतिः पापकृतां निवासः न वा प्रधाना अपि ते द्विजातयो ये ज्ञानम् एतन् मुनयो न सक्ताः
இங்கு ச்லோக எண் ११० எனக் குறிப்பு உள்ளது; மூல ச்லோகப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 111
सांख्यं विशालं परमं पुराणं महार्णवं विमलम् उदारकान्तम् कृत्स्नं हि सांख्या मुनयो महात्म नारायणे धारयताप्रमेयम्
இங்கு ச்லோக எண் १११ எனக் குறிப்பு உள்ளது; மூல ச்லோகப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Verse 112
एतन् मयोक्तं परमं हि तत्त्वं नारायणाद् विश्वम् इदं पुराणम् स सर्गकाले च करोति सर्गं संहारकाले च हरेत भूयः
இங்கு ச்லோக எண் ११२ எனக் குறிப்பு உள்ளது; மூல ச்லோகப் பாடம் தரப்படவில்லை.
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant theme is sāṃkhya-based viveka (discriminative knowledge): diagnosing attachment to viṣayas as the driver of saṃsāric descent, analyzing guṇas and the sense–element complex, and prescribing concrete restraints to weaken five embodied doṣas (kāma, krodha, bhaya, nidrā, śvāsa) so that jñāna-yoga culminates in mokṣa and non-return.
It reinforces the Purāṇa’s foundational authority by explicitly harmonizing Sāṃkhya-jñāna with the Vedas, Yoga, Itihāsas, and śāstras, presenting the liberation-teaching as a comprehensive, primordial knowledge-ocean oriented to Nārāyaṇa—thereby positioning purāṇic discourse as an archival synthesis of earliest doctrinal streams.
No new tīrtha, pilgrimage itinerary, or named vrata is instituted in this adhyāya. Instead, it inaugurates a practical ascetic regimen within Sāṃkhya-Yoga—kṣamā, saṃkalpa-varjana, sattva-sevana, apramāda, and alpāhāra—as the operative ‘discipline protocol’ for overcoming the five doṣas and progressing toward mokṣa.