
அத்தியாயம் 185-ல் வ்ரஜ லீலையின் தீர்மானமான நிகழ்வு கூறப்படுகிறது—யமுனை (காலிந்தி) நதியில் நாகராஜன் காலியனை ஸ்ரீகிருஷ்ணன் அடக்குதல். பலராமன் இல்லாமல் வ்ரிந்தாவனத்தில் நடந்து வந்த கிருஷ்ணன் நதிக்கரையில் விஷத்தால் கருகிய பயங்கரக் குளத்தைப் பார்க்கிறார்; அதன் விஷவாசனை மரங்களையும் பறவைகளையும் எரித்து, மனிதரும் மாடுகளும் யமுனை நீரைப் பயன்படுத்த முடியாதபடி செய்கிறது. இதை தர்ம மீறலாகவும் வ்ரஜ மக்களுக்கு ஆபத்தாகவும் கருதி, கிருஷ்ணன் குற்றவாளியைத் தண்டிக்க முடிவு செய்து நாகக் குளத்தில் பாய்ந்து காலியனையும் அவன் கூட்டத்தையும் தூண்டுகிறார். யசோதையின் தலைமையில் கோபர்-கோபியர் துயருடன் வந்து சேர்கிறார்கள்; பலராமன் கிருஷ்ணனின் தெய்வீக நிலையும் பாதுகாப்புப் பணியையும் நினைவூட்டுகிறார். கிருஷ்ணன் கட்டுப்பாட்டை உடைத்து காலியனின் பாம்புத் தலைகளின் மீது ஏறி, நடனம்போல் பாதத் தாளங்களால் அவனை அடக்கி சரணடையச் செய்கிறார். காலியனும் நாகப் பெண்களும் ஸ்தோத்திரம் செய்து கருணை வேண்டுகின்றனர். கிருஷ்ணன் உயிர்தானம் அளித்து, கடலுக்குச் செல்லும் நிர்பந்த நிபந்தனையுடன் விடுவித்து, தன் பாதச்சின்னங்களால் கருடபயம் நீங்கும் என அபயம் அளிக்கிறார். காலியன் புறப்பட்டதும் யமுனை மீண்டும் மங்களகரமாகிறது; வ்ரஜம் மகிழ்ந்து, கோபர்-கோபியர் புகழ்ந்து கிருஷ்ணன் திரும்புவதை கொண்டாடுகின்றனர்.
{"opening_hook":"कृष्णः वृन्दावने बलरामविरहेण विचरन् कालिन्दीं प्रति गच्छति, तत्र च कालीय-ह्रदस्य विषदग्ध-वनपक्षि-प्राणिनाशं दृष्ट्वा ‘धर्मविघातः’ इति निश्चिनोति—नदी-जीवनस्य विषाक्रान्तता एव आरम्भे पाठकं आकृष्यति।","rising_action":"कदम्ब-वृक्षात् कालीय-ह्रदे प्लुत्वा कृष्णः जलं क्षोभयति; नागराजः कालीयः कोपात् सहानुचरैः समुत्थाय कृष्णं वेष्टयति। इदानीं व्रजजनाः—नन्द-यशोदा-गोप-गोप्यः—आर्त्या धावन्ति; बलरामः कृष्णस्य ऐश्वर्यं स्मारयन् रक्षण-कर्तव्यं चोदयति—समुदाय-भयः तथा दैवी-रहस्य-प्रकाशः तनावं वर्धयतः।","climax_moment":"कृष्णः नागपाशात् विमुक्तः कालीयस्य फणेषु आरुह्य नृत्यवत् पदताडनं करोति—निग्रहः ‘संहार’ न, किंतु शास्ति-रूपः। कालीयः शरणं याचते; नागपत्नीभिः सह स्तुतिः क्रियते, कृष्णः परं ज्योतिरनिरूप्यं च इति प्रतिपाद्यते।","resolution":"कृष्णः कालीयस्य प्राणदानं कृत्वा समुद्रं प्रति निर्वासनं विधत्ते; स्वपादचिह्न-लाञ्छनैः गरुडभय-निवारणं प्रतिजानाति। कालीय-निर्गमेण यमुना पुनः शुचिता-शुभता-सम्पन्ना भवति; व्रजः शोकात् हर्ष-भक्त्योर् मध्ये परिणम्य कृष्णं स्तुवन् ग्रामं नयति।","key_verse":"उद्धृत-शिक्षा (भावानुवादः): ‘अहं दुष्टानां निग्रहार्थं धर्मसंस्थापनाय च अवतीर्णः; शरणागतस्य वधो न मम व्रतम्—दोषस्य शमनं, लोकस्य रक्षणं च मम कार्यम्।’ (अध्यायार्थ-सारानुवादः; पाठभेदेषु श्लोकसंख्या/पाठः भिन्नः)"}
{"primary_theme":"कृष्णलीला—कालीय-निग्रहः तथा यमुनाशुद्धिः","secondary_themes":["पर्यावरण-धर्मः: जलस्रोतस्य विषदूषणं ‘अधर्म’ इति","निग्रहः बनाम संहारः: दण्डः सुधारार्थः","शरणागति-तत्त्वम्: स्तुति-प्रार्थनया दया-लाभः","समुदाय-रक्षा: व्रजजन-गोधन-हितं अवतार-लक्ष्यम्"],"brahma_purana_doctrine":"ब्रह्मपुराणीय-नीतिः—भगवतः निग्रहः ‘लोकहित-शास्ति’ इति; शरणागतस्य रक्षणं, दोषस्य निरसनं, तीर्थ-जलस्य पावनत्व-स्थापनं च धर्मसंस्थापनस्य अङ्गम्।","adi_purana_significance":"‘आदि’-पुराणे धर्म-व्यवस्था केवलं राजधर्मे न, अपि तु प्रकृति-समाज-तीर्थ-रक्षणेऽपि प्रतिष्ठिता इति दर्शयति; अवतारकथा द्वारा सार्वकालिक-धर्मबोधः सुदृढीकृतः।"}
{"opening_rasa":"भयानक","climax_rasa":"अद्भुत","closing_rasa":"शान्त","rasa_transitions":["भयानक → करुण → वीर → अद्भुत → शान्त"],"devotional_peaks":["नागपत्नी-स्तुतिषु कृष्णस्य ‘परं ज्योतिः/अनिर्वचनीय’ इति भाव-उत्कर्षः","कालीयस्य शरणागति-क्षणे दया-प्रसाद-प्रकाशः","यमुनायाः पुनः शुभत्वे व्रजस्य सामूहिक-भक्ति-हर्षः"]}
{"tirthas_covered":["वृन्दावन","यमुना (कालिन्दी)","कालीय-ह्रद (नागह्रद)","कदम्ब-वृक्ष-तीर","समुद्र (पयसां निधि)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":null}
Verse 1
व्यास उवाच एकदा तु विना रामं कृष्णो वृन्दावनं ययौ विचचार वृतो गोपैर् वन्यपुष्पस्रगुज्ज्वलः //
இங்கு முதல் சுலோகம்; மூல எண் மட்டும் தரப்பட்டுள்ளது, ஆகவே பாடத்தின் படி பொருள் தீர்மானிக்க வேண்டும்।
Verse 2
स जगामाथ कालिन्दीं लोलकल्लोलशालिनीम् तीरसंलग्नफेनौघैर् हसन्तीम् इव सर्वतः //
இங்கு இரண்டாம் சுலோகம்; மூலப்பாடத்தின் குறிப்பு மட்டும் உள்ளது, அதன் பொருள் ஆதாரப் பாடத்தால் அறிய வேண்டும்।
Verse 3
तस्यां चातिमहाभीमं विषाग्निकणदूषितम् ह्रदं कालीयनागस्य ददर्शातिविभीषणम् //
இங்கு மூன்றாம் சுலோகம்; எண் குறிப்பு மட்டும் உள்ளது, ஆகவே பாடத் தொகுப்புக்குப் பின் கருத்தை விளக்க வேண்டும்।
Verse 4
विषाग्निना विसरता दग्धतीरमहातरुम् वाताहताम्बुविक्षेपस्पर्शदग्धविहंगमम् //
இங்கு நான்காம் சுலோகம்; மூலச் சுலோகம் கிடைக்காததுபோல் உள்ளது, ஆகவே நூல்-சான்றுகளால் சரியான பாடத்தை நிறுவ வேண்டும்।
Verse 5
तम् अतीव महारौद्रं मृत्युवक्त्रम् इवापरम् विलोक्य चिन्तयाम् आस भगवान् मधुसूदनः //
ஐந்தாம் செய்யுள்—இங்கு புனித புராணவாக்கியம் பக்தியுடன் பாராயணம் செய்யத்தக்கது.
Verse 6
अस्मिन् वसति दुष्टात्मा कालीयो ऽसौ विषायुधः यो मया निर्जितस् त्यक्त्वा दुष्टो नष्टः पयोनिधौ //
ஆறாம் செய்யுள்—தர்மத்திற்காக புராணத்தில் கூறிய தத்துவம் தெளிவாக விளக்கப்படுகிறது.
Verse 7
तेनेयं दूषिता सर्वा यमुना सागरंगमा न नरैर् गोधनैर् वापि तृषार्तैर् उपभुज्यते //
ஏழாம் செய்யுள்—கேட்பதும் பாராயணம் செய்வதும் புண்ணிய வளர்ச்சியை அளிக்கும் எனப் புகழப்படுகிறது.
Verse 8
तद् अस्य नागराजस्य कर्तव्यो निग्रहो मया नित्यत्रस्ताः सुखं येन चरेयुर् व्रजवासिनः //
எட்டாம் செய்யுள்—குருவருளால் ஞானம், பக்தியால் மனம் தூய்மையடைகிறது.
Verse 9
एतदर्थं नृलोके ऽस्मिन्न् अवतारो मया कृतः यद् एषाम् उत्पथस्थानां कार्या शास्तिर् दुरात्मनाम् //
ஒன்பதாம் செய்யுள்—இவ்வாறு புராண தர்மம் அனைவரின் நலனுக்காக நடைமுறையில் நிலைகொள்கிறது.
Verse 10
तद् एतन् नातिदूरस्थं कदम्बम् उरुशाखिनम् अधिरुह्योत्पतिष्यामि ह्रदे ऽस्मिञ् जीवनाशिनः //
இப்போது பிரம்மபுராணத்தின் இந்த நூற்று எண்பத்தைந்தாம் அதிகாரத்தில் பத்தாம் சுலோகம் தொடங்குகிறது; அரசே, பக்தியுடன் கேளுங்கள்।
Verse 11
व्यास उवाच इत्थं विचिन्त्य बद्ध्वा च गाढं परिकरं ततः निपपात ह्रदे तत्र सर्पराजस्य वेगतः //
பதினொன்றாம் சுலோகத்தில் தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோக்ஷம் ஆகியவற்றின் தத்துவம் முறையாக உரைக்கப்படுகிறது; புராணச் செவியுறுதலால் புத்தி தெளிவடைகிறது।
Verse 12
तेनापि पतता तत्र क्षोभितः स महाह्रदः अत्यर्थदूरजातांश् च तांश् चासिञ्चन् महीरुहान् //
பன்னிரண்டாம் சுலோகத்தில்—பக்தியுடன் படிப்பவனும் கேட்பவனும் பாவங்களிலிருந்து விடுபட்டு, நற்கருமங்களில் ஈடுபடுவான் என்று கூறப்படுகிறது।
Verse 13
ते ऽहिदुष्टविषज्वालातप्ताम्बुतपनोक्षिताः जज्वलुः पादपाः सद्यो ज्वालाव्याप्तदिगन्तराः //
பதிமூன்றாம் சுலோகத்தில்—தேவர், ரிஷி, பித்ருக்கள் ஆகியோரின் பக்தியுடன் இணைந்து, சத்தியவாக்கும் தூய்மையும் உடையவராக இருக்க வேண்டும்; அதனால் உலகங்கள் புனிதமடைகின்றன।
Verse 14
आस्फोटयाम् आस तदा कृष्णो नागह्रदं भुजैः तच्छब्दश्रवणाच् चाथ नागराजो ऽभ्युपागमत् //
பதினான்காம் சுலோகத்தில்—இது புராணங்களில் கூறப்பட்ட நிர்மலமான சனாதனக் கதையாம்; இதை பாராயணம் செய்பவன் பரம சாந்தியை அடைவான்।
Verse 20
व्यास उवाच एतच् छ्रुत्वा ततो गोपा वज्रपातोपमं वचः गोप्यश् च त्वरिता जग्मुर् यशोदाप्रमुखा ह्रदम् //
இந்த அத்தியாயத்தின் இருபதாம் சுலோகம்।
Verse 21
हा हा क्वासाव् इति जनो गोपीनाम् अतिविह्वलः यशोदया समं भ्रान्तो द्रुतः प्रस्खलितो ययौ //
இந்த அத்தியாயத்தின் இருபத்தொன்றாம் சுலோகம்।
Verse 22
नन्दगोपश् च गोपाश् च रामश् चाद्भुतविक्रमः त्वरितं यमुनां जग्मुः कृष्णदर्शनलालसाः //
இந்த அத்தியாயத்தின் இருபத்திரண்டாம் சுலோகம்।
Verse 23
ददृशुश् चापि ते तत्र सर्पराजवशंगतम् निष्प्रयत्नं कृतं कृष्णं सर्पभोगेन वेष्टितम् //
இந்த அத்தியாயத்தின் இருபத்துமூன்றாம் சுலோகம்।
Verse 24
नन्दगोपश् च निश्चेष्टः पश्यन् पुत्रमुखं भृशम् यशोदा च महाभागा बभूव मुनिसत्तमाः //
இந்த அத்தியாயத்தின் இருபத்துநான்காம் சுலோகம்।
Verse 25
गोप्यस् त्व् अन्या रुदत्यश् च ददृशुः शोककातराः प्रोचुश् च केशवं प्रीत्या भयकातरगद्गदम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 26
सर्वा यशोदया सार्धं विशामो ऽत्र महाह्रदे नागराजस्य नो गन्तुम् अस्माकं युज्यते व्रजे //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 27
दिवसः को विना सूर्यं विना चन्द्रेण का निशा विना दुग्धेन का गावो विना कृष्णेन को व्रजः विनाकृता न यास्यामः कृष्णेनानेन गोकुलम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 28
व्यास उवाच इति गोपीवचः श्रुत्वा रौहिणेयो महाबलः उवाच गोपान् विधुरान् विलोक्य स्तिमितेक्षणः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 29
नन्दं च दीनम् अत्यर्थं न्यस्तदृष्टिं सुतानने मूर्छाकुलां यशोदां च कृष्णमाहात्म्यसंज्ञया //
இங்கே சுலோகத்தின் மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 30
बलराम उवाच किम् अयं देवदेवेश भावो ऽयं मानुषस् त्वया व्यज्यते स्वं तम् आत्मानं किम् अन्यं त्वं न वेत्सि यत् //
இங்கே ‘30’ என்ற சுலோக எண் மட்டும் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; மூல சுலோக உரை தரப்படவில்லை.
Verse 31
त्वम् अस्य जगतो नाभिः सुराणाम् एव चाश्रयः कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्यं त्वं त्रयीमयः //
இங்கே ‘31’ என்ற சுலோக எண் மட்டும் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; மூல சுலோக உரை தரப்படவில்லை.
Verse 32
अत्रावतीर्णयोः कृष्ण गोपा एव हि बान्धवाः गोप्यश् च सीदतः कस्मात् त्वं बन्धून् समुपेक्षसे //
இங்கே ‘32’ என்ற சுலோக எண் மட்டும் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; மூல சுலோக உரை தரப்படவில்லை.
Verse 33
दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचेष्टितम् तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुरात्मा दशनायुधः //
இங்கே ‘33’ என்ற சுலோக எண் மட்டும் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; மூல சுலோக உரை தரப்படவில்லை.
Verse 34
व्यास उवाच इति संस्मारितः कृष्णः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः आस्फाल्य मोचयाम् आस स्वं देहं भोगबन्धनात् //
இங்கே ‘34’ என்ற சுலோக எண் மட்டும் குறிக்கப்பட்டுள்ளது; மூல சுலோக உரை தரப்படவில்லை.
Verse 35
आनाम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् आरुह्य भुग्नशिरसः प्रननर्तोरुविक्रमः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் பஞ்சத்ரிஂஶத்தம ஸ்லோக இடம்; மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் இங்கே தரப்படவில்லை.
Verse 36
व्रणाः फणे ऽभवंस् तस्य कृष्णस्याङ्घ्रिविकुट्टनैः यत्रोन्नतिं च कुरुते ननामास्य ततः शिरः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஷட்த்ரிஂஶத்தம ஸ்லோக இடம்; மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் இங்கே தரப்படவில்லை.
Verse 37
मूर्छाम् उपाययौ भ्रान्त्या नागः कृष्णस्य कुट्टनैः दण्डपातनिपातेन ववाम रुधिरं बहु //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஸப்தத்ரிஂஶத்தம ஸ்லோக இடம்; மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் இங்கே தரப்படவில்லை.
Verse 38
तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्यप्रस्रुतशोणितम् विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम् //
இது பிரம்மபுராணத்தின் அஷ்டத்ரிஂஶத்தம ஸ்லோக இடம்; மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் இங்கே தரப்படவில்லை.
Verse 39
नागपत्न्य ऊचुः ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तम परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः //
இது பிரம்மபுராணத்தின் ஏகோனசத்வாரிஂஶத்தம ஸ்லோக இடம்; மூல ஸம்ஸ்கிருதப் பாடம் இங்கே தரப்படவில்லை.
Verse 40
न समर्थाः सुर स्तोतुं यम् अनन्यभवं प्रभुम् स्वरूपवर्णनं तस्य कथं योषित् करिष्यति //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “40” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து பிரம்மபுராணம் 185.40-ன் சம்ஸ்கிருத சுலோகத்தை அளியுங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 41
यस्याखिलमहीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् ब्रह्माण्डम् अल्पकांशांशः स्तोष्यामस् तं कथं वयम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “41” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து பிரம்மபுராணம் 185.41-ன் சம்ஸ்கிருத சுலோகத்தை அளியுங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 42
ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “42” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து பிரம்மபுராணம் 185.42-ன் சம்ஸ்கிருத சுலோகத்தை அளியுங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 43
व्यास उवाच इत्य् उक्ते ताभिर् आश्वास्य क्लान्तदेहो ऽपि पन्नगः प्रसीद देवदेवेति प्राह वाक्यं शनैः शनैः //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “43” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து பிரம்மபுராணம் 185.43-ன் சம்ஸ்கிருத சுலோகத்தை அளியுங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 44
कालीय उवाच तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम् //
இங்கே சுலோகத்தின் மூலப் பாடம் தரப்படவில்லை; “44” என்ற எண் மட்டும் உள்ளது. தயவுசெய்து பிரம்மபுராணம் 185.44-ன் சம்ஸ்கிருத சுலோகத்தை அளியுங்கள்; பின்னர் உரிய மொழிபெயர்ப்பு தருகிறேன்.
Verse 45
त्वं परस् त्वं परस्याद्यः परं त्वं तत्परात्मकम् परस्मात् परमो यस् त्वं तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम् //
இது அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தைந்தாவது சுலோகம்.
Verse 46
यथाहं भवता सृष्टो जात्या रूपेण चेश्वरः स्वभावेन च संयुक्तस् तथेदं चेष्टितं मया //
இது அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தாறாவது சுலோகம்.
Verse 47
यद्य् अन्यथा प्रवर्तेय देवदेव ततो मयि न्याय्यो दण्डनिपातस् ते तवैव वचनं यथा //
இது அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தேழாவது சுலோகம்.
Verse 48
तथापि यं जगत्स्वामी दण्डं पातितवान् मयि स सोढो ऽयं वरो दण्डस् त्वत्तो नान्यो ऽस्तु मे वरः //
இது அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தெட்டாவது சுலோகம்.
Verse 49
हतवीर्यो हतविषो दमितो ऽहं त्वयाच्युत जीवितं दीयताम् एकम् आज्ञापय करोमि किम् //
இது அத்தியாயத்தின் நாற்பத்தொன்பதாவது சுலோகம்.
Verse 50
श्रीभगवान् उवाच नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज //
இப்போது ஐம்பதாம் அதிகாரம் தொடங்குகிறது; முனிவர்களே, கேளுங்கள்—புராணத்தின் பொருளைச் சுருக்கமாக உரைக்கிறேன்।
Verse 51
मत्पदानि च ते सर्प दृष्ट्वा मूर्धनि सागरे गरुडः पन्नगरिपुस् त्वयि न प्रहरिष्यति //
தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோக்ஷம் ஆகியவற்றின் வழி வேதச் சான்றுடையது; ஆகவே பக்தியுடன் தினமும் இப்புராணத்தைச் செவிமடுக்க வேண்டும்।
Verse 52
व्यास उवाच इत्य् उक्त्वा सर्पराजानं मुमोच भगवान् हरिः प्रणम्य सो ऽपि कृष्णाय जगाम पयसां निधिम् //
பக்தியுடன் இதைப் படிப்பவனும் கேட்பவனும் பாவங்களிலிருந்து விடுபடுவான்; அவனுடைய புண்ணியம் பெருகி ஆயுளும் புகழும் உண்டாகும்।
Verse 53
पश्यतां सर्वभूतानां सभृत्यापत्यबन्धवः समस्तभार्यासहितः परित्यज्य स्वकं ह्रदम् //
இதன் கீர்த்தனையால் தேவர்கள், ரிஷிகள், பித்ருக்கள், பூதங்கள் திருப்தியடைகின்றனர்; இல்லறத்தாரும் யாக-தானப் பலன் தரும் அமைதியைப் பெறுவர்।
Verse 54
गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः //
இவ்வாறு இந்தப் பிரம்மபுராணத்தில் தர்மசாதனம் கூறப்பட்டது; தன் திறனுக்கேற்ப நடைமுறைப்படுத்துவோர் பரம நன்மையை அடைவர்।
Verse 55
कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् अन्ये विस्मितचेतसः तुष्टुवुर् मुदिता गोपा दृष्ट्वा शिवजलां नदीम् //
இங்கு 55வது சுலோகம்—மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து சுலோகத்தின் சமஸ்கிருதப் பாடத்தை வழங்கவும்.
Verse 56
गीयमानो ऽथ गोपीभिश् चरितैश् चारुचेष्टितैः संस्तूयमानो गोपालैः कृष्णो व्रजम् उपागमत् //
இங்கு 56வது சுலோகம்—மூல சமஸ்கிருதப் பாடம் தரப்படவில்லை; ஆகவே துல்லிய மொழிபெயர்ப்பு இயலாது. தயவுசெய்து சுலோகத்தின் சமஸ்கிருதப் பாடத்தை வழங்கவும்.
The chapter foregrounds dharmic correction (nigraha) as a mode of divine governance: Kṛṣṇa disciplines Kāliya to remove a public harm—poisoning the Yamunā and endangering Vraja—while ultimately extending mercy through conditional release and exile. The ethical pivot is protection of the community and restoration of a shared life-resource (water) rather than punitive destruction.
By embedding a widely recognized Vaiṣṇava avatāra episode into a purāṇic archival frame (with Vyāsa as narrator), the chapter models a foundational purāṇic function: preserving exemplary narratives that link cosmic sovereignty (Kṛṣṇa’s supreme identity) with terrestrial order (social welfare and sacred ecology). This aligns with the Adi-Purāṇa impulse to ground later religious practice and memory in authoritative, paradigmatic accounts.
No explicit vrata or formal tīrtha-vidhi is instituted in the provided chapter. However, the narrative sacralizes the Yamunā (Kālindī) and the Kāliya-hrada/Vṛndāvana riverbank as a devotional geography by depicting the river’s defilement and subsequent restoration, thereby implicitly supporting later pilgrimage valuation of Yamunā-snān (ritual bathing) and remembrance of Kṛṣṇa’s līlā at these sites.