Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 27
Brahmacarya and Vānaprastha Duties; Gradual Dissolution of Bodily Identity
वाचमग्नौ सवक्तव्यामिन्द्रे शिल्पं करावपि । पदानि गत्या वयसि रत्योपस्थं प्रजापतौ ॥ २६ ॥ मृत्यौ पायुं विसर्गं च यथास्थानं विनिर्दिशेत् । दिक्षु श्रोत्रं सनादेन स्पर्शेनाध्यात्मनि त्वचम् ॥ २७ ॥ रूपाणि चक्षुषा राजन् ज्योतिष्यभिनिवेशयेत् । अप्सु प्रचेतसा जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥ २८ ॥
vācam agnau savaktavyām indre śilpaṁ karāv api padāni gatyā vayasi ratyopasthaṁ prajāpatau
பின்னர் சொல்லும் வாக்கும் அக்னிக்குக் கொடுக்கப்பட வேண்டும்; கைத்திறனும் இரு கைகளும் இந்திரனுக்குக்; நகரும் சக்தியுடன் பாதங்கள் ஸ்ரீ விஷ்ணுவுக்குக்; இன்பமும் உபஸ்தமும் பிரஜாபதிக்குக்; பாயுவும் கழிவாற்றலும் தக்க இடத்தில் ம்ருத்யுவுக்குக். ஒலியுடன் கூடிய செவியைக் திசைத் தெய்வங்களுக்கு; தொடுதலுடன் கூடிய தோலை வாயுவுக்குக்; பார்வையுடன் கூடிய ரூபத்தை சூரியனுக்குக்; வருணனுடன் கூடிய நாவை நீருக்குக்; அச்வினிக் குமாரர்களுடன் கூடிய மூக்கையும் மணவிஷயங்களையும் பூமிக்குக் ஒப்படைக்க வேண்டும்।
FAQs
This verse describes a disciplined inner withdrawal: assigning bodily functions to their cosmic controllers and merging the senses back into their subtle sources, cultivating detachment and God-centered remembrance.
Parīkṣit was preparing for imminent death; Śukadeva instructs him in a yogic method of detachment that supports steady concentration for hearing and remembering Bhagavān.
Practice sense-discipline: reduce distraction, consciously redirect hearing and touch away from agitation and toward sādhana—especially śravaṇa (hearing) and smaraṇa (remembrance) of the Lord.