Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 7
Ṛṣabhadeva’s Indifference to Siddhis, Vigilance Toward the Mind, and the Kali-yuga Rise of Anti-Vedic धर्म
तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमायावासनया देह इमां जगतीमभिमानाभासेन सङ्क्रममाण: कोङ्कवेङ्ककुटकान्दक्षिणकर्णाटकान्देशान् यदृच्छयोपगत: कुटकाचलोपवन आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्धजोऽसंवीत एव विचचार ॥ ७ ॥
tasya ha vā evaṁ mukta-liṅgasya bhagavata ṛṣabhasya yoga-māyā-vāsanayā deha imāṁ jagatīm abhimānābhāsena saṅkramamāṇaḥ koṅka-veṅka-kuṭakān dakṣiṇa-karṇāṭakān deśān yadṛcchayopagataḥ kuṭakācalopavana āsya kṛtāśma-kavala unmāda iva mukta-mūrdhajo ’saṁvīta eva vicacāra.
உண்மையில் பகவான் ரிஷபதேவருக்கு ஜட உடல் ஏதும் இல்லை, ஆனால் யோக-மாயையின் காரணமாக அவர் தனது உடலை ஜடமாகக் கருதினார். எனவே, அவர் ஒரு சாதாரண மனிதனைப் போல லீலை புரிந்ததால், உடலுடன் தன்னை அடையாளப்படுத்திக் கொள்ளும் மனப்பான்மையை கைவிட்டார். இந்த கொள்கையைப் பின்பற்றி, அவர் உலகம் முழுவதும் சுற்றித் திரியத் தொடங்கினார். பயணம் செய்யும் போது, அவர் தென்னிந்தியாவில் உள்ள கர்நாடக மாகாணத்திற்கு வந்து கொங்க, வெங்க மற்றும் குடக வழியாக சென்றார். அவருக்கு இப்படி பயணம் செய்ய எந்த திட்டமும் இல்லை, ஆனால் அவர் குடகாசலத்திற்கு அருகில் வந்து அங்குள்ள ஒரு காட்டுக்குள் நுழைந்தார். அவர் தனது வாய்க்குள் கற்களை வைத்துக்கொண்டு, நிர்வாணமாகவும், பைத்தியக்காரனைப் போல கலைந்த தலைமுடியுடனும் காட்டிற்குள் சுற்றித் திரியத் தொடங்கினார்.
FAQs
Though fully liberated, Ṛṣabhadeva enacts avadhūta-like behavior by Yogamāyā’s arrangement to teach radical detachment from bodily identity and social labels.
Mukta-liṅga indicates one who is free from external material designations—social identity, ego-based markers, and bodily conceptions—remaining spiritually situated.
Practice reducing ego-based identity (status, appearance, roles) and cultivate inner steadiness through devotion, remembering that the self is distinct from the body and public opinion.