Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 1
Varṣa-devatā Worship in Jambūdvīpa: Hayagrīva/Hayaśīrṣa, Nṛsiṁha, Kāmadeva (Pradyumna), Matsya, Kūrma, and Varāha
श्रीशुक उवाच तथा च भद्रश्रवा नाम धर्मसुतस्तत्कुलपतय: पुरुषा भद्राश्ववर्षे साक्षाद्भगवतो वासुदेवस्य प्रियांतनुं धर्ममयीं हयशीर्षाभिधानां परमेण समाधिना सन्निधाप्येदमभिगृणन्त उपधावन्ति ॥ १ ॥
śrī-śuka uvāca tathā ca bhadraśravā nāma dharma-sutas tat-kula-patayaḥ puruṣā bhadrāśva-varṣe sākṣād bhagavato vāsudevasya priyāṁ tanuṁ dharmamayīṁ hayaśīrṣābhidhānāṁ parameṇa samādhinā sannidhāpyedam abhigṛṇanta upadhāvanti.
ஸ்ரீசுகதேவ கோஸ்வாமி கூறினார்—தர்மராஜாவின் மகன் பத்ரச்ரவா பத்ராஷ்வ-வர்ஷத்தை ஆள்கிறான். இலாவ்ருத-வர்ஷத்தில் சிவன் சங்கர்ஷணனை வழிபடுவது போல, பத்ரச்ரவா தன் நெருங்கிய சேவகர்களுடனும் அந்த நாட்டின் அனைத்து குடிகளுடனும் சேர்ந்து, பரம சமாதியில் நிலைத்து, வாசுதேவனின் பிரியமான பூர்ணாம்ச விரிவான ‘ஹயசீர்ஷ’னை ஆராதிக்கிறான். ஹயசீர்ஷ பகவான் பக்தர்களுக்கு மிகப் பிரியமானவர்; அவர் தர்மநியமங்களின் இயக்குநர். அவர்கள் தெளிவான உச்சரிப்புடன் கீழ்க்கண்ட பிரார்த்தனைகளைப் பாடி, பிரபுவுக்கு நமஸ்காரம் செய்கிறார்கள்.
FAQs
In this verse, Hayaśīrṣa is identified as a dear personal manifestation of Lord Vāsudeva, worshiped in Bhadrāśva-varṣa as a form embodying dharma.
Śukadeva describes that Bhadraśravā, a son of Dharma, along with the leaders of his dynasty, worships Lord Vāsudeva’s form Hayaśīrṣa with deep samādhi and prayers.
It highlights focused worship: steady meditation (samādhi), keeping the Lord’s form present in the mind and heart, and offering regular spoken prayers and glorification.