Adhyaya 1
The First Step in God Realization: The Glory of Hearing and the Virāṭ-Rūpa Meditation
சுகதேவ கோஸ்வாமி பரீக்ஷித்தின் கேள்வியை உலகமெங்கும் மங்களகரமானதாகப் புகழ்ந்து, செல்வம் ஈட்டலும் பராமரிப்பும் எனப் பகலில் அலைந்து, இரவில் தூக்கம் அல்லது காமத்தில் மூழ்கும் பொருளாசை கொண்ட இல்லறத்தாரின் சிதறிய வாழ்வை எதிரெதிராகக் காட்டுகிறார். துயரநிவாரணத்தின் தொடக்கம் பரமாத்மாவின் ஸ்ரவணம்‑கீர்த்தனம்‑ஸ்மரணம் என்பதையும், ஞானம்‑யோகம்‑கர்மம் எந்த வழியாயினும் மரணவேளையில் பகவானை நினைதலே பரமசித்தி என்பதையும் உறுதிப்படுத்துகிறார். பாகவதத்தின் உச்சப் பிரமாணத்தைக் கூறி, தாம் ஆத்மாராமனாக இருந்தும் ஸ்ரீகிருஷ்ண லீலைகளால் ஈர்க்கப்பட்டேன் எனச் சொல்லி, எல்லா சாதகர்களுக்கும் அச்சமற்ற பாதையாக நாம‑சங்கீர்த்தனத்தை பரிந்துரைக்கிறார். மீதமுள்ள ஏழு நாட்களை முன்னிட்டு தியாகம், தனிமை, பிராணாயாமம், ஓம்‑ஸ்மரணம், இந்திரியநிக்ரகம், ஒருமுகத் தியானம் ஆகிய இறுதிக்கால சாதனையை விளக்குகிறார். பரீக்ஷித்தின் வேண்டுகோளுக்கு இணங்க விராட்‑புருஷ தியானத்தை அறிமுகப்படுத்தி, பிரபஞ்ச உடலும் லோகமண்டலங்களும் அவருடைய அங்கங்களென வர்ணிக்கிறார். இறுதியில் மனம் அனைத்தானந்தமய பரமபுருஷனில் நிலைபெறாவிட்டால் வழிதவறி வீழ்ச்சி ஏற்படும் என வலியுறுத்தி, அடுத்த தத்துவவிளக்கத்திற்குத் தளம் அமைக்கிறார்।
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच वरीयानेष ते प्रश्न: कृतो लोकहितं नृप । आत्मवित्सम्मत: पुंसां श्रोतव्यादिषु य: पर: ॥ १ ॥
ஸ்ரீசுகதேவர் கூறினார்—அரசே, உமது கேள்வி மிகச் சிறந்ததும் உலக நலனுக்குப் பயனுள்ளதுமாகும். கேட்க வேண்டியவற்றில் இது முதன்மையானது; ஆத்மஞானிகள் இதை ஏற்றுக் கொள்கிறார்கள்।
Verse 2
श्रोतव्यादीनि राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रश: । अपश्यतामात्मतत्त्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥
அரசே, ஆத்மத் தத்துவத்தை அறியாத, இல்லற ஆசையில் மூழ்கிய கிருஹமேதிகளுக்கு மனித சமுதாயத்தில் கேட்க வேண்டிய முதலான விஷயங்கள் ஆயிரமாயிரம் உள்ளன।
Verse 3
निद्रया ह्रियते नक्तं व्यवायेन च वा वय: । दिवा चार्थेहया राजन् कुटुम्बभरणेन वा ॥ ३ ॥
அரசே, இவ்வாறு பொறாமை கொண்ட இல்லறவனின் ஆயுள் இரவில் உறக்கம் அல்லது காமவினை இன்பத்தில் கழிகிறது; பகலில் பொருள் தேடல் அல்லது குடும்பப் பராமரிப்பில் செல்கிறது।
Verse 4
देहापत्यकलत्रादिष्वात्मसैन्येष्वसत्स्वपि । तेषां प्रमत्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४ ॥
உடல், பிள்ளைகள், மனைவி முதலிய நிலையற்ற ‘ஆத்ம-சேனை’ மீது பற்றால் ஆத்மத்தத்துவம் அறியாதோர் வாழ்க்கைச் சிக்கல்களை விசாரிக்கார்; பார்த்தும் தங்கள் தவிர்க்க முடியாத அழிவை காணார்।
Verse 5
तस्माद्भारत सर्वात्मा भगवानीश्वरो हरि: । श्रोतव्य: कीर्तितव्यश्च स्मर्तव्यश्चेच्छताभयम् ॥ ५ ॥
ஆகவே பாரத வம்சத்தாரே, துன்பமற்ற அபயம் விரும்புபவன், அனைத்துஆத்மாவாகிய ஈசன் பகவான் ஹரியைச் செவியுற்று, கீர்த்தித்து, நினைவில் கொள்ள வேண்டும்।
Verse 6
एतावान् सांख्ययोगाभ्यां स्वधर्मपरिनिष्ठया । जन्मलाभ: पर: पुंसामन्ते नारायणस्मृति: ॥ ६ ॥
சாங்க்ய ஞானம், யோக சாதனை அல்லது ச்வதர்மத்தில் முழு நிலைபெறுதல்—எதனால் கிடைத்தாலும் மனிதப் பிறவியின் உச்சப் பயன், இறுதியில் நாராயணனை நினைவு கொள்ளுதலே।
Verse 7
प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिषेधत: । नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरे: ॥ ७ ॥
பரீக்ஷித் அரசே, விதி-நிஷேதங்களைத் தாண்டி நிர்குண நிலையில் நிற்கும் முனிவர்களும் ஹரியின் குணமகிமைகளைப் பேசுவதில் இன்புறுவர்।
Verse 8
इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् । अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८ ॥
த்வாபரயுகத்தின் முடிவில், வேதங்களுக்கு ஒப்பான பிரம்மசம்மிதமான ‘பாகவதம்’ எனும் இந்த மகாபுராணத்தை என் தந்தை ஸ்ரீ த்வைபாயன வ்யாசதேவரிடமிருந்து நான் கற்றேன்।
Verse 9
परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया । गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९ ॥
ஓ அரசரிஷியே! நான் நிர்குண தத்துவத்தில் உறுதியாக நிலைத்திருந்தாலும், உத்தமச்லோகனான பகவானின் லீலைவிளக்கம் என் மனத்தை ஈர்த்தது; அந்த ஆக்யானத்தையே நான் கற்றேன்।
Verse 10
तदहं तेऽभिधास्यामि महापौरुषिको भवान् । यस्य श्रद्दधतामाशु स्यान्मुकुन्दे मति: सती ॥ १० ॥
அதே ஸ்ரீமத் பாகவதத்தை நான் உமக்கு உரைப்பேன்; நீர் மகாபௌருஷிக பக்தன். இதை श्रद्धையுடனும் மரியாதையுடனும் கேட்பவர்க்கு முகுந்தனில் நிலையான பக்தி-புத்தி விரைவில் உறுதியாகும்।
Verse 11
एतन्निर्विद्यमानानामिच्छतामकुतोभयम् । योगिनां नृप निर्णीतं हरेर्नामानुकीर्तनम् ॥ ११ ॥
ஓ அரசே! விரக்தருக்கும், இன்பம் நாடுவோருக்கும், ஞானத்தால் நிறைந்த யோகிகளுக்கும்—அனைவருக்கும் சந்தேகமற்ற, அச்சமற்ற சாதனை வழி: ஹரிநாமத்தை இடையறாது கீர்த்தனம் செய்வதே.
Verse 12
किं प्रमत्तस्य बहुभि: परोक्षैर्हायनैरिह । वरं मुहूर्तं विदितं घटते श्रेयसे यत: ॥ १२ ॥
அலட்சியத்தில் வாழ்நாளை வீணாக்குபவனுக்கு, இவ்வுலகில் அனுபவமற்ற பல ஆண்டுகள் என்ன பயன்? பரம நலத்தை நோக்கி நகர்த்தும் ஒரு விழிப்புணர்வு நொடியே சிறந்தது।
Verse 13
खट्वाङ्गो नाम राजर्षिर्ज्ञात्वेयत्तामिहायुष: । मुहूर्तात्सर्वमुत्सृज्य गतवानभयं हरिम् ॥ १३ ॥
கட்வாங்கன் என்னும் ராஜரிஷி, தன் ஆயுள் ஒரு முஹூர்த்தமே மீதமென அறிந்தவுடன், உடனே எல்லா உலகியல்ச் செயல்களையும் விட்டுவிட்டு, அபயமளிக்கும் பரமபுருஷன் ஹரியைச் சரணடைந்தான்।
Verse 14
तवाप्येतर्हि कौरव्य सप्ताहं जीवितावधि: । उपकल्पय तत्सर्वं तावद्यत्साम्परायिकम् ॥ १४ ॥
கௌரவப் பரீக்ஷித்தே! இப்போது உன் வாழ்நாள் எல்லை ஏழு நாட்கள்; ஆகவே இக்காலத்தில் அடுத்த வாழ்வின் பரம நன்மைக்குத் தேவையான அனைத்தையும் ஒழுங்காகச் செய்து நிறைவேற்று।
Verse 15
अन्तकाले तु पुरुष आगते गतसाध्वस: । छिन्द्यादसङ्गशस्त्रेण स्पृहां देहेऽनु ये च तम् ॥ १५ ॥
வாழ்க்கையின் இறுதிக் கட்டத்தில் மரணம் வந்தடைந்தாலும் மனிதன் அஞ்சாது துணிவுடன் இருக்க வேண்டும்; மேலும் அசங்கம் என்னும் ஆயுதத்தால் உடலுக்கும் உடல்-சார்ந்த அனைத்திற்குமான பற்றையும் ஆசைகளையும் வெட்டி நீக்க வேண்டும்।
Verse 16
गृहात् प्रव्रजितो धीर: पुण्यतीर्थजलाप्लुत: । शुचौ विविक्त आसीनो विधिवत्कल्पितासने ॥ १६ ॥
திடமுள்ளவன் இல்லத்தை விட்டு துறவறம் மேற்கொள்ள வேண்டும்; புண்ணிய தீர்த்த நீரில் நீராடி, தூய தனிமையான இடத்தில் விதிப்படி அமைக்கப்பட்ட ஆசனத்தில் அமர வேண்டும்।
Verse 17
अभ्यसेन्मनसा शुद्धं त्रिवृद्ब्रह्माक्षरं परम् । मनो यच्छेज्जितश्वासो ब्रह्मबीजमविस्मरन् ॥ १७ ॥
இவ்வாறு அமர்ந்து மனத்தால் பரமத் தூய திரிவிருத் பிரம்மாக்ஷரம் ‘அ-உ-ம்’ என்பதைப் பயில வேண்டும்; சுவாசத்தை அடக்கி மனத்தை கட்டுப்படுத்தி, பிரம்ம-பீஜத்தை மறக்காமல் இருக்க வேண்டும்।
Verse 18
नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथि: । मन: कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८ ॥
மனம் படிப்படியாக ஆன்மீகமடைந்தபோது, அதை விஷய இன்பங்களிலிருந்து திருப்பி, புத்தி என்னும் சாரதியால் புலன்களை அடக்க வேண்டும். கர்மங்களில் மூழ்கிய மனத்தை பகவானின் சேவையில் ஈடுபடுத்தினால் அது முழு தெய்வீக சிந்தனையில் நிலைபெறும்.
Verse 19
तत्रैकावयवं ध्यायेदव्युच्छिन्नेन चेतसा । मनो निर्विषयं युक्त्वा तत: किञ्चन न स्मरेत् । पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९ ॥
அதன்பின் இடையறாத சிந்தையுடன் விஷ்ணுவின் அங்கங்களை ஒன்றன்பின் ஒன்றாகத் தியானிக்க வேண்டும்; ஆனால் முழு திருமேனி பற்றிய உணர்விலிருந்து விலகக் கூடாது. இவ்வாறு மனத்தை விஷயங்களிலிருந்து விடுவித்து வேறொன்றையும் நினையாதிருப்பது வேண்டும்; விஷ்ணுவின் பரமபதத்திலேயே மனம் முழுமையாக அமைதியடைகிறது.
Verse 20
रजस्तमोभ्यामाक्षिप्तं विमूढं मन आत्मन: । यच्छेद्धारणया धीरो हन्ति या तत्कृतं मलम् ॥ २० ॥
ரஜஸ், தமஸ் குணங்களால் இழுக்கப்பட்ட ஜீவனின் மனம் எப்போதும் கலங்கியும் மயங்கியும் இருக்கும். ஆனால் திடமுள்ளவன் விஷ்ணு-சம்பந்தமான தாரணையால் அதை அடக்க முடியும்; அந்தத் தாரணை அவை உண்டாக்கிய மாசை நீக்கி மனத்தை அமைதிப்படுத்தும்.
Verse 21
यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षण: । आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षत: ॥ २१ ॥
அரசே, இந்தத் தாரணையில் நிலைத்திருந்து, எல்லா நன்மைகளும் நிறைந்த ஆண்டவனின் தனிப்பட்ட திருவுருவைக் காணும் பழக்கத்தில் உறுதியான யோகி, மிக விரைவில் பக்தி-லட்சண யோகத்தை அடைந்து, இறைவனின் நேரடி அடைக்கலத்தில் தங்குவான்.
Verse 22
राजोवाच यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता । यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२ ॥
அரசன் கூறினான்—பிராமணரே, தாரணை எவ்வாறு செய்யப்பட வேண்டும், அது எங்கே ஏற்றதாகக் கருதப்படுகிறது, மேலும் அது எப்படியிருந்தால் மனிதனின் மனமாசு விரைவில் நீங்கும்—இவற்றை முழுமையாக விளக்கி அருளுங்கள்.
Verse 23
श्रीशुक उवाच जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रिय: । स्थूले भगवतो रूपे मन: सन्धारयेद्धिया ॥ २३ ॥
ஸ்ரீசுகர் கூறினார்—ஆசனத்தை வென்று, பிராணாயாமத்தால் சுவாசத்தை கட்டுப்படுத்தி, பற்றையும், மனம்-இந்திரியங்களையும் அடக்கி, புத்தியால் பகவானின் ஸ்தூல விராட்-ரூபத்தில் மனத்தை நிலைநிறுத்த வேண்டும்।
Verse 24
विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् । यत्रेदं व्यज्यते विश्वं भूतं भव्यं भवच्च सत् ॥ २४ ॥
இந்த முழு ஸ்தூலப் பொருட் உலக வெளிப்பாடே பரம சத்தியத்தின் தனிப்பட்ட விராட் உடல்; இதில் கடந்த, நிகழ், வருங்காலம் எனப் பொருட்காலத்தின் மூன்றும் வெளிப்பட்டு அனுபவிக்கப்படுகின்றன।
Verse 25
अण्डकोशे शरीरेऽस्मिन् सप्तावरणसंयुते । वैराज: पुरुषो योऽसौ भगवान् धारणाश्रय: ॥ २५ ॥
ஏழு ஆவரணங்களால் சூழப்பட்ட இந்த அண்டக் கோச உடலுக்குள் உள்ள வைராஜ புருஷன்—பகவான்—விராட் தியான-தாரணையின் ஆதாரமும் பொருளுமாவார்।
Verse 26
पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् । महातलं विश्वसृजोऽथ गुल्फौ तलातलं वै पुरुषस्य जङ्घे ॥ २६ ॥
அறிந்தோர் கூறுவர்: உலகப் புருஷனின் பாதமூலம் பாதாளம்; குதிகாலும் விரல்களும் ரசாதலம்; கணுக்கால்கள் மகாதலம்; அவரின் கால் மடல்கள் (சங்கைகள்) தலாதலம் ஆகும்।
Verse 27
द्वे जानुनी सुतलं विश्वमूर्ते- रूरुद्वयं वितलं चातलं च । महीतलं तज्जघनं महीपते नभस्तलं नाभिसरो गृणन्ति ॥ २७ ॥
உலகமூர்த்தியின் இரு முழங்கால்கள் சுதலம்; இரு தொடைகள் விதலம் மற்றும் அதலம்; இடுப்புப் பகுதி மகீதலம்; மேலும் ஆகாயமண்டலம் அவரின் நாபிக் குழிவாகப் பாடப்படுகிறது।
Verse 28
उर:स्थलं ज्योतिरनीकमस्य ग्रीवा महर्वदनं वै जनोऽस्य । तपो वराटीं विदुरादिपुंस: सत्यं तु शीर्षाणि सहस्रशीर्ष्ण: ॥ २८ ॥
விராட்-புருஷனின் மார்பிடம் ஒளிமிகு கிரகமண்டலம்; அவரது கழுத்து மகர்லோகம், வாய் ஜனலோகம், நெற்றி தபோலோகம். ஆயிரம் தலைகளுடைய அந்த இறைவனின் தலை சத்தியலோகம் எனப்படும்।
Verse 29
इन्द्रादयो बाहव आहुरुस्रा: कर्णौ दिश:श्रोत्रममुष्य शब्द: । नासत्यदस्रौ परमस्य नासे घ्राणोऽस्य गन्धो मुखमग्निरिद्ध: ॥ २९ ॥
இந்திரன் முதலிய தேவர்கள் அவரது கரங்கள்; பத்து திசைகள் அவரது காதுகள்; ஒலி அவரது கேள்வி-விஷயம். அவரது நாசித் துளைகள் அஸ்வினி குமாரர்கள்; மணம் அவரது நாற்றம்-விஷயம்; அவரது வாய் எரியும் அக்னி.
Verse 30
द्यौरक्षिणी चक्षुरभूत्पतङ्ग: पक्ष्माणि विष्णोरहनी उभे च । तद्भ्रूविजृम्भ: परमेष्ठिधिष्ण्य- मापोऽस्य तालु रस एव जिह्वा ॥ ३० ॥
வெளி அவரது கண்குழிகள்; சூரியன் அவரது பார்வை-சக்தியுடைய கண்பந்து. விஷ்ணுவின் இமைகள் பகலும் இரவும்; அவரது புருவ அசைவுகளில் பிரம்மா முதலிய உயர்ந்தோரின் இருப்பிடம். அவரது அண்ணம் வருணன்; எல்லா ரசங்களின் சாரமே அவரது நாவு.
Verse 31
छन्दांस्यनन्तस्य शिरो गृणन्ति दंष्ट्रा यम: स्नेहकला द्विजानि । हासो जनोन्मादकरी च माया दुरन्तसर्गो यदपाङ्गमोक्ष: ॥ ३१ ॥
வேதச் சந்தங்கள் அனந்தப் பெருமானின் மண்டையோடு வழி எனச் சொல்கின்றனர்; அவரது பற்களின் தாடைகள் பாவிகளைத் தண்டிக்கும் யமன். அன்பின் கலை அவரது பற்கள்; மனதை மயக்கும் மாயை அவரது புன்னகை. இந்தப் பெரும் படைப்புக் கடல் அவரது பார்வைச் சாய்வின் விளைவே.
Verse 32
व्रीडोत्तरौष्ठोऽधर एव लोभो धर्म: स्तनोऽधर्मपथोऽस्य पृष्ठम् । कस्तस्य मेढ्रं वृषणौ च मित्रौ कुक्षि: समुद्रा गिरयोऽस्थिसङ्घा: ॥ ३२ ॥
வெட்கம் அவரது மேல் உதடு; பேராசை அவரது தாடை. தர்மம் இறைவனின் மார்பு; அதர்மம் அவரது முதுகு. உலகில் உயிர்களைப் படைக்கும் பிரம்மா அவரது இனப்பெருக்க உறுப்பு; மித்ர-வருணர் அவரது இரு விதைகள். கடல் அவரது இடுப்பு; மலைகள் அவரது எலும்புக் குவியல்கள்.
Verse 33
नद्योऽस्य नाड्योऽथ तनूरुहाणि महीरुहा विश्वतनोर्नृपेन्द्र । अनन्तवीर्य: श्वसितं मातरिश्वा गतिर्वय: कर्म गुणप्रवाह: ॥ ३३ ॥
அரசே, நதிகள் அந்த விராட் உடலின் நாடிகள்; மரங்கள் அவன் உடலின் ரோமங்கள். எல்லாவல்லவனின் மூச்சே காற்று; யுகங்களின் ஓட்டம் அவன் இயக்கம்; அவன் செயல்கள் முக்குணப் பிரவாகத்தின் விளைவுகள்.
Verse 34
ईशस्य केशान् विदुरम्बुवाहान् वासस्तु सन्ध्यां कुरुवर्य भूम्न: । अव्यक्तमाहुर्हृदयं मनश्च स चन्द्रमा: सर्वविकारकोश: ॥ ३४ ॥
குருவம்சச் சிறந்தவரே, நீரைச் சுமக்கும் மேகங்கள் அவன் தலைமுடி; பகல்-இரவு சந்திகள் அவன் ஆடை. அவ்யக்த காரணம் அவன் இதயம்-அறிவு; அவன் மனமே சந்திரன்—எல்லா மாற்றங்களின் களஞ்சியம்.
Verse 35
विज्ञानशक्तिं महिमामनन्ति सर्वात्मनोऽन्त:करणं गिरित्रम् । अश्वाश्वतर्युष्ट्रगजा नखानि सर्वे मृगा: पशव: श्रोणिदेशे ॥ ३५ ॥
அறிஞர்கள் கூறுவது: அனைத்திலும் உள்ள ஆத்மனான பகவானின் விஞ்ஞான-சக்தியே மகத்தத்துவம்; கிரித்ரன் (ருத்ரதேவன்) அவன் அகங்காரம். குதிரை, கழுதை-குதிரை, ஒட்டகம், யானை அவன் நகங்கள்; எல்லா மிருகங்களும் நால்காலிகளும் அவன் இடுப்புப் பகுதியில் உள்ளன.
Verse 36
वयांसि तद्व्याकरणं विचित्रं मनुर्मनीषा मनुजो निवास: । गन्धर्वविद्याधरचारणाप्सर: स्वरस्मृतीरसुरानीकवीर्य: ॥ ३६ ॥
பலவகைப் பறவைகள் அவன் நுண்கலை உணர்வின் சின்னங்கள். மனு அவன் நிலையான அறிவின் குறி; மனிதகுலம் அவன் வாசஸ்தலம். கந்தர்வர், வித்யாதரர், சாரணர், அப்சரைகள் அவன் இசைத் தாளத்தின் வடிவங்கள்; அசுர சேனை அவன் அதிசய வீரியத்தின் பிரதிநிதி.
Verse 37
ब्रह्माननं क्षत्रभुजो महात्मा विडूरुरङ्घ्रिश्रितकृष्णवर्ण: । नानाभिधाभीज्यगणोपपन्नो द्रव्यात्मक: कर्म वितानयोग: ॥ ३७ ॥
விராட்-புருஷனின் முகம் பிராமணர்கள்; அவன் கரங்கள் க்ஷத்திரியர்கள்; அவன் தொடைகள் வைசியர்கள்; சூத்ரர்கள் அவன் பாதங்களின் பாதுகாப்பில் உள்ளோர். பல பெயர்களால் வணங்கப்படும் தேவர்கள் அனைவரும் அவனில் அடங்கியுள்ளனர்; ஆகவே அனைவரும் இயன்ற அளவு பொருட்களுடன் யாகம் செய்து ஆண்டவனைத் திருப்திப்படுத்த வேண்டும்.
Verse 38
इयानसावीश्वरविग्रहस्य य: सन्निवेष: कथितो मया ते । सन्धार्यतेऽस्मिन् वपुषि स्थविष्ठे मन: स्वबुद्ध्या न यतोऽस्ति किञ्चित् ॥ ३८ ॥
பரமபுருஷனின் விராட் எனும் ஸ்தூல ரூப அமைப்பை நான் உனக்குச் சொன்னேன். முக்தியை விரும்புவோர், புத்தியால் இந்த ஸ்தூல ரூபத்தில் மனத்தை நிலைநிறுத்த வேண்டும்; பௌதிக உலகில் இதற்கு அப்பால் எதுவும் இல்லை.
Verse 39
स सर्वधीवृत्त्यनुभूतसर्व आत्मा यथा स्वप्नजनेक्षितैक: । तं सत्यमानन्दनिधिं भजेत नान्यत्र सज्जेद् यत आत्मपात: ॥ ३९ ॥
அந்த பரமாத்மா எல்லா புத்தி-விருத்திகளிலும் எங்கும் அனுபவிக்கப்படுகிறார்; கனவில் ஒருவனே பல வடிவங்களாகத் தோன்றுவது போல. அந்த சத்தியமான ஆனந்த-நிதியான இறைவனைப் பக்தியுடன் வழிபடு; வேறெதிலும் பற்றுக் கொள்ளாதே, அது தன்னழிவை உண்டாக்கும்.
Frequently Asked Questions
Because it targets the essential human duty—inquiring into the supreme benefit (śreyas) rather than temporary welfare (preyas). Śukadeva contrasts this with society’s endless topics for hearing that keep people blind to ātma-tattva. A question that leads to hearing and remembering Bhagavān benefits all classes of people and is endorsed by realized transcendentalists.
It advises fearless detachment from body-centered attachments, leaving home, practicing self-control, and fixing consciousness on Bhagavān through regulated posture, breath, oṁ-remembrance, withdrawal from sense engagement, and systematic meditation—culminating in steady remembrance of the Lord at death, which is stated as the highest perfection across paths (jñāna, yoga, and karma).
The virāṭ-rūpa functions as a concrete meditative framework for the conditioned mind: by seeing the universe and its planetary systems as the Lord’s body, one redirects attention away from sense objects toward the Lord’s presence and sovereignty. This purifies agitation from rajas and tamas and quickly leads the practitioner toward devotional service under the Lord’s shelter.
Khaṭvāṅga is cited as an exemplar of immediate spiritual decision: upon learning he had only a moment to live, he renounced material engagement and took shelter of the Supreme Lord. The narrative supports the chapter’s urgency theme—quality of consciousness is superior to length of life.