Adhyaya 13
Bhāgavatam Mahimā — The Glory, Measure, Transmission, and Gift of Śrīmad-Bhāgavatam
சூத கோஸ்வாமி வேதங்களால் போற்றப்படும், सिद्ध யோகிகளால் அனுபவிக்கப்படும் பரமேஸ்வரனுக்கு வணங்கி மங்களாசரணம் செய்கிறார்; உலகைத் தாங்கி காக்கும் வடிவமாக பகவானின் கூர்மாவதாரத்தை நினைவுகூர்கிறார். பின்னர் யுகாந்த நோக்கில் முடிவுரையாகப் புராணங்களின் ச்லோக எண்ணிக்கையைச் சொல்லி, நான்கு லட்சம் புராணச் ச்லோகங்களில் ஸ்ரீமத் பாகவதத்தின் தனித்த மகிமையை நிறுவுகிறார். இது முதலில் பிரம்மாவுக்கு வெளிப்பட்டது என்றும், இதன் பரம நோக்கம்—திவ்யகதா-श्रவணத்தால் வைராக்யம், வேதாந்தத்தின் சாரம், அத்வய சத்தியமாகிய பகவான் ஹரியில் ஏகாந்த பக்திசேவை—என்றும் விளக்குகிறார். பாத்ர பௌர்ணமியில் பொன் சிம்மாசனத்தில் வைத்து பாகவத தான விதியை விதித்து, புராணங்களில் இதுவே உச்சம்; நதிகளில் கங்கை, தீர்த்தங்களில் காசி போன்றது எனப் புகழ்கிறார். இறுதியில் பிரம்மா–நாரத–வ்யாச–சுக–பரீக்ஷித் பரம்பரையை நினைத்து, தூய பக்திக்காகப் பிரார்த்தித்து, பக்தியுடன் கேட்பதும் கீர்த்திப்பதும் முக்தி தரும் என இறுதி ஆசீர்வாதத்துடன் अध्यாயம் நிறைவடைகிறது.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच यं ब्रह्मा वरुणेन्द्ररुद्रमरुत: स्तुन्वन्ति दिव्यै: स्तवै- र्वेदै: साङ्गपदक्रमोपनिषदैर्गायन्ति यं सामगा: । ध्यानावस्थिततद्गतेन मनसा पश्यन्ति यं योगिनो यस्यान्तं न विदु: सुरासुरगणा देवाय तस्मै नम: ॥ १ ॥
சூதர் கூறினார்—பிரம்மா, வருணன், இந்திரன், ருத்ரன், மருதர்கள் ஆகியோர் தெய்வீக ஸ்தோத்திரங்களால் போற்றும்; வேதங்கள் அதன் அங்கங்கள், பதக்ரமம், உபநிஷத்துகள் உடன் சாமவேதப் பாடகர்கள் எப்போதும் பாடும்; தியான சமாதியில் தன்னுள் ஒன்றிய மனத்தால் யோகிகள் உள்ளத்தில் காணும்; மேலும் தேவர்கள்-அசுரர்கள் யாரும் எல்லையை அறிய முடியாத அந்த பரமேஸ்வரனுக்கு நமஸ்காரம்.
Verse 2
पृष्ठे भ्राम्यदमन्दमन्दरगिरिग्रावाग्रकण्डूयना- न्निद्रालो: कमठाकृतेर्भगवत: श्वासानिला: पान्तु व: । यत्संस्कारकलानुवर्तनवशाद् वेलानिभेनाम्भसां यातायातमतन्द्रितं जलनिधेर्नाद्यापि विश्राम्यति ॥ २ ॥
பகவான் கூர்ம (கமட) அவதாரமாகத் தோன்றியபோது, சுழலும் மாபெரும் மந்தர மலைக்குச் சேர்ந்த கூர்மையான கற்கள் அவரது முதுகைச் சுரண்டி அரிப்பை உண்டாக்கின; அதனால் ஆண்டவருக்கு துயில் வருவது போல ஆனது. அந்த துயில்நிலையிலே அவர் சுவாசத்தால் எழும் காற்றுகள் உங்களைப் பாதுகாக்கட்டும். அந்நிகழ்வின் புனிதச் சுவடினைப் பின்பற்றி கடலின் அலைச்சல்—ஜ்வாரம்-பாட்டம்—இன்றும் இடைவிடாது உள்ளே வெளியே சென்று வருகிறது.
Verse 3
पुराणसङ्ख्यासम्भूतिमस्य वाच्यप्रयोजने । दानं दानस्य माहात्म्यं पाठादेश्च निबोधत ॥ ३ ॥
இப்போது ஒவ்வொரு புராணத்திலும் உள்ள செய்யுள் எண்ணிக்கையின் சுருக்கத்தை கேளுங்கள். அதன் பின் இந்த பாகவத புராணத்தின் முதன்மை பொருள் மற்றும் நோக்கத்தை கேளுங்கள்; இதை தானமாக அளிக்கும் முறையும், அந்த தானத்தின் மகிமையும், இறுதியாக இதை கேட்பதும் வாசித்து கீர்த்திப்பதும் ஆகியவற்றின் மகிமையும் அறிந்துகொள்ளுங்கள்.
Verse 4
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் செய்யுள்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சிவ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம். நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு; பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு, பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம், ஸ்கந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்று ஆயிரம் நூறு, வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம்; கூர்ம புராணத்தில் பதினேழு ஆயிரம், மத்ஸ்ய புராணத்தில் பதினான்கு ஆயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பது ஆயிரம், பிரம்மாண்ட புராணத்தில் பன்னிரண்டு ஆயிரம் செய்யுள்கள். இவ்வாறு எல்லா புராணங்களின் மொத்தம் நான்கு லட்சம்; அதில் பதினெட்டு ஆயிரம் ஸ்ரீமத் பாகவதத்துக்கே உரியது.
Verse 5
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் சுலோகங்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சைவ (சிவ) புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம். ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம் சுலோகங்கள் எனக் கூறப்படுகிறது. நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு சுலோகங்கள். பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு; பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்காந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்றாயிரம் நூற்றொன்று; வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம். கூர்மத்தில் பதினேழாயிரம், மத்ஸ்யத்தில் பதினான்காயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பதாயிரம், பிரம்மாண்டத்தில் பன்னிரண்டாயிரம் சுலோகங்கள். இவ்வாறு எல்லாப் புராணங்களின் மொத்த சுலோகங்கள் நான்கு லட்சம்; அவற்றில் பதினெட்டு ஆயிரம் மீண்டும் ஸ்ரீமத் பாகவதத்திற்கே, மிக இனிமையானது।
Verse 6
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் சுலோகங்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சைவ (சிவ) புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம். ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம் சுலோகங்கள் எனக் கூறப்படுகிறது. நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு சுலோகங்கள். பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு; பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்காந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்றாயிரம் நூற்றொன்று; வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம். கூர்மத்தில் பதினேழாயிரம், மத்ஸ்யத்தில் பதினான்காயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பதாயிரம், பிரம்மாண்டத்தில் பன்னிரண்டாயிரம் சுலோகங்கள். இவ்வாறு எல்லாப் புராணங்களின் மொத்த சுலோகங்கள் நான்கு லட்சம்; அவற்றில் பதினெட்டு ஆயிரம் மீண்டும் ஸ்ரீமத் பாகவதத்திற்கே, மிக இனிமையானது।
Verse 7
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் சுலோகங்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சைவ (சிவ) புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம். ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம் சுலோகங்கள் எனக் கூறப்படுகிறது. நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு சுலோகங்கள். பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு; பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்காந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்றாயிரம் நூற்றொன்று; வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம். கூர்மத்தில் பதினேழாயிரம், மத்ஸ்யத்தில் பதினான்காயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பதாயிரம், பிரம்மாண்டத்தில் பன்னிரண்டாயிரம் சுலோகங்கள். இவ்வாறு எல்லாப் புராணங்களின் மொத்த சுலோகங்கள் நான்கு லட்சம்; அவற்றில் பதினெட்டு ஆயிரம் மீண்டும் ஸ்ரீமத் பாகவதத்திற்கே, மிக இனிமையானது।
Verse 8
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் சுலோகங்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சைவ (சிவ) புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம். ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம் சுலோகங்கள் எனக் கூறப்படுகிறது. நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு சுலோகங்கள். பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு; பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்காந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்றாயிரம் நூற்றொன்று; வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம். கூர்மத்தில் பதினேழாயிரம், மத்ஸ்யத்தில் பதினான்காயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பதாயிரம், பிரம்மாண்டத்தில் பன்னிரண்டாயிரம் சுலோகங்கள். இவ்வாறு எல்லாப் புராணங்களின் மொத்த சுலோகங்கள் நான்கு லட்சம்; அவற்றில் பதினெட்டு ஆயிரம் மீண்டும் ஸ்ரீமத் பாகவதத்திற்கே, மிக இனிமையானது।
Verse 9
ब्राह्मं दशसहस्राणि पाद्मं पञ्चोनषष्टि च । श्रीवैष्णवं त्रयोविंशच्चतुर्विंशति शैवकम् ॥ ४ ॥ दशाष्टौ श्रीभागवतं नारदं पञ्चविंशति । मार्कण्डं नव वाह्नं च दशपञ्च चतु:शतम् ॥ ५ ॥ चतुर्दश भविष्यं स्यात्तथा पञ्चशतानि च । दशाष्टौ ब्रह्मवैवर्तं लैङ्गमेकादशैव तु ॥ ६ ॥ चतुर्विंशति वाराहमेकाशीतिसहस्रकम् । स्कान्दं शतं तथा चैकं वामनं दश कीर्तितम् ॥ ७ ॥ कौर्मं सप्तदशाख्यातं मात्स्यं तत्तु चतुर्दश । एकोनविंशत्सौपर्णं ब्रह्माण्डं द्वादशैव तु ॥ ८ ॥ एवं पुराणसन्दोहश्चतुर्लक्ष उदाहृत: । तत्राष्टदशसाहस्रं श्रीभागवतमिष्यते ॥ ९ ॥
பிரம்ம புராணத்தில் பத்தாயிரம் சுலோகங்கள், பத்ம புராணத்தில் ஐம்பத்தைந்து ஆயிரம்; ஸ்ரீ விஷ்ணு புராணத்தில் இருபத்துமூன்று ஆயிரம், சைவ (சிவ) புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம். ஸ்ரீமத் பாகவதத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம் சுலோகங்கள் எனக் கூறப்படுகிறது. நாரத புராணத்தில் இருபத்தைந்து ஆயிரம், மார்கண்டேயத்தில் ஒன்பதாயிரம், அக்னி (வாஹ்ன) புராணத்தில் பதினைந்தாயிரம் நானூறு சுலோகங்கள். பவிஷ்ய புராணத்தில் பதினான்காயிரம் ஐந்நூறு; பிரம்மவைவர்த்தத்தில் பதினெட்டு ஆயிரம், லிங்க புராணத்தில் பதினொன்று ஆயிரம். வராஹ புராணத்தில் இருபத்துநான்கு ஆயிரம்; ஸ்காந்த புராணத்தில் எண்பத்தொன்றாயிரம் நூற்றொன்று; வாமன புராணத்தில் பத்தாயிரம். கூர்மத்தில் பதினேழாயிரம், மத்ஸ்யத்தில் பதினான்காயிரம், கருட (சௌபர்ண) புராணத்தில் பத்தொன்பதாயிரம், பிரம்மாண்டத்தில் பன்னிரண்டாயிரம் சுலோகங்கள். இவ்வாறு எல்லாப் புராணங்களின் மொத்த சுலோகங்கள் நான்கு லட்சம்; அவற்றில் பதினெட்டு ஆயிரம் மீண்டும் ஸ்ரீமத் பாகவதத்திற்கே, மிக இனிமையானது।
Verse 10
इदं भगवता पूर्वं ब्रह्मणे नाभिपङ्कजे । स्थिताय भवभीताय कारुण्यात् सम्प्रकाशितम् ॥ १० ॥
இந்த ஸ்ரீமத் பாகவதத்தை பகவான் முதலில் தமது கருணையால், நாபிக் கமலத்தில் அமர்ந்து உலகப் பவத்தால் அஞ்சிய பிரம்மாவுக்கு முழுமையாக வெளிப்படுத்தினார்।
Verse 11
आदिमध्यावसानेषु वैराग्याख्यानसंयुतम् । हरिलीलाकथाव्रातामृतानन्दितसत्सुरम् ॥ ११ ॥ सर्ववेदान्तसारं यद ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणम् । वस्त्वद्वितीयं तन्निष्ठं कैवल्यैकप्रयोजनम् ॥ १२ ॥
ஆதி முதல் அந்தம் வரை இந்த ஸ்ரீமத் பாகவதம் வைராக்யத்தை ஊக்குவிக்கும் உபாக்யானங்களாலும், ஸ்ரீஹரியின் லீலைகளின் அமுதமயக் கதைகளாலும் நிறைந்துள்ளது; அவை சாதுப் பக்தர்களையும் தேவர்களையும் பரமானந்தத்தில் ஆழ்த்துகின்றன. இது எல்லா வேதாந்தத்தின் சாரம்; ஏனெனில் இதன் பொருள் ஆத்மாவுடன் அபின்னமாயிருந்தும் பரம யதார்த்தமான, இரண்டற்ற பரம சத்தியமே; மேலும் இதன் ஒரே பயன் அந்த பரம சத்தியத்திற்கு அனன்ய பக்திசேவையே.
Verse 12
आदिमध्यावसानेषु वैराग्याख्यानसंयुतम् । हरिलीलाकथाव्रातामृतानन्दितसत्सुरम् ॥ ११ ॥ सर्ववेदान्तसारं यद ब्रह्मात्मैकत्वलक्षणम् । वस्त्वद्वितीयं तन्निष्ठं कैवल्यैकप्रयोजनम् ॥ १२ ॥
ஆதி முதல் அந்தம் வரை இந்த ஸ்ரீமத் பாகவதம் வைராக்யத்தை ஊக்குவிக்கும் உபாக்யானங்களாலும், ஸ்ரீஹரியின் லீலைகளின் அமுதமயக் கதைகளாலும் நிறைந்துள்ளது; அவை சாதுப் பக்தர்களையும் தேவர்களையும் பரமானந்தத்தில் ஆழ்த்துகின்றன. இது எல்லா வேதாந்தத்தின் சாரம்; ஏனெனில் இதன் பொருள் ஆத்மாவுடன் அபின்னமாயிருந்தும் பரம யதார்த்தமான, இரண்டற்ற பரம சத்தியமே; மேலும் இதன் ஒரே பயன் அந்த பரம சத்தியத்திற்கு அனன்ய பக்திசேவையே.
Verse 13
प्रौष्ठपद्यां पौर्णमास्यां हेमसिंहसमन्वितम् । ददाति यो भागवतं स याति परमां गतिम् ॥ १३ ॥
பாத்ர மாதப் பௌர்ணமியில் ஸ்ரீமத் பாகவதத்தை பொன் சிம்மாசனத்தில் நிறுவி தானம் செய்பவன் பரம திவ்ய நிலையைக் அடைவான்।
Verse 14
राजन्ते तावदन्यानि पुराणानि सतां गणे । यावद्भागवतं नैव श्रूयतेऽमृतसागरम् ॥ १४ ॥
அமுதக் கடலான ஸ்ரீமத் பாகவதம் கேட்கப்படாத வரையில் மட்டுமே, சத்சங்கத்தில் பிற புராணங்கள் ஒளிர்கின்றன।
Verse 15
सर्ववेदान्तसारं हि श्रीभागवतमिष्यते । तद्रसामृततृप्तस्य नान्यत्र स्याद्रति: क्वचित् ॥ १५ ॥
ஸ்ரீமத் பாகவதம் எல்லா வேதாந்தத்தின் சாரம் எனப் புகழப்படுகிறது. அதன் அமுதரசத்தில் திருப்தியடைந்தவன் பிற நூல்களில் இனி எப்போதும் ஈர்ப்பு கொள்ளான்.
Verse 16
निम्नगानां यथा गङ्गा देवानामच्युतो यथा । वैष्णवानां यथा शम्भु: पुराणानामिदं तथा ॥ १६ ॥
ஆறுகளில் கங்கை எவ்வாறு சிறந்ததோ, தேவர்களில் அச்யுதன் எவ்வாறு பரமனோ, வைஷ்ணவர்களில் சம்பு (சிவன்) எவ்வாறு சிறந்தவனோ, அதுபோல புராணங்களில் ஸ்ரீமத் பாகவதம் சிறந்தது.
Verse 17
क्षेत्राणां चैव सर्वेषां यथा काशी ह्यनुत्तमा । तथा पुराणव्रातानां श्रीमद्भागवतं द्विजा: ॥ १७ ॥
ஓ த்விஜர்களே, எல்லா புண்ணியத் தலங்களிலும் காசி எவ்வாறு ஒப்பற்றதோ, அதுபோல எல்லா புராணங்களிலும் ஸ்ரீமத் பாகவதம் உச்சமானது.
Verse 18
श्रीमद्भागवतं पुराणममलं यद्वैष्णवानां प्रियं यस्मिन् पारमहंस्यमेकममलं ज्ञानं परं गीयते । तत्र ज्ञानविरागभक्तिसहितं नैष्कर्म्यमाविष्कृतं तच्छृण्वन् सुपठन् विचारणपरो भक्त्या विमुच्येन्नर: ॥ १८ ॥
ஸ்ரீமத் பாகவதம் களங்கமற்ற புராணம்; வைஷ்ணவர்க்கு மிகப் பிரியம். இதில் பரமஹம்சர்களின் ஒரே தூய, உன்னத ஞானம் பாடப்படுகிறது. இதில் ஞானம், வைராக்யம், பக்தியுடன் கூடிய நைஷ்கர்ம்யம் வெளிப்படுகிறது. பக்தியுடன் கேட்டு, முறையாகப் படித்து, மனனம் செய்பவன் முழுமையாக விடுதலை பெறுவான்.
Verse 19
कस्मै येन विभासितोऽयमतुलो ज्ञानप्रदीप: पुरा तद्रूपेण च नारदाय मुनये कृष्णाय तद्रूपिणा । योगीन्द्राय तदात्मनाथ भगवद्राताय कारुण्यत- स्तच्छुद्धं विमलं विशोकममृतं सत्यं परं धीमहि ॥ १९ ॥
ஆதியில் தாமே பிரம்மாவுக்கு இந்த ஒப்பற்ற ஞானத் தீபத்தை வெளிப்படுத்தியவர்; அதையே நாரத முனிவருக்கு, கிருஷ்ணத்வைபாயன வ்யாசருக்கு, யோகீந்திர சுகதேவருக்கு, மேலும் கருணையால் பகவத்ராத (பரீக்ஷித்) அரசருக்கு உரைத்தவர்—அந்த தூய, களங்கமற்ற, துயரமற்ற, அமுதமய பரம சத்தியத்தை நான் தியானிக்கிறேன்.
Verse 20
नमस्तस्मै भगवते वासुदेवाय साक्षिणे । य इदं कृपया कस्मै व्याचचक्षे मुमुक्षवे ॥ २० ॥
எங்கும் நிறைந்த சாட்சியான பரமபகவான் வாசுதேவருக்கு நமஸ்காரம்; மோட்சத்தை நாடிய பிரம்மாவுக்கு அவர் கருணையால் இத்தெய்வ ஞானத்தை விளக்கினார்।
Verse 21
योगीन्द्राय नमस्तस्मै शुकाय ब्रह्मरूपिणे । संसारसर्पदष्टं यो विष्णुरातममूमुचत् ॥ २१ ॥
யோகிகளில் சிறந்தவரும் பிரம்மஸ்வரூபனுமான ஸ்ரீ சுகதேவ கோஸ்வாமிக்கு வணக்கம்; சம்சாரப் பாம்பு கடித்த விஷ்ணுராதன் (பரீக்ஷித்) அவரை அவர் மீட்டார்।
Verse 22
भवे भवे यथा भक्ति: पादयोस्तव जायते । तथा कुरुष्व देवेश नाथस्त्वं नो यत: प्रभो ॥ २२ ॥
தேவேசனே, பிரபுவே! பிறவி பிறவியாக உமது திருவடிகளில் பக்தி பிறக்குமாறு அருள்புரிவாயாக; ஏனெனில் நீயே எங்கள் நாதன்।
Verse 23
नामसङ्कीर्तनं यस्य सर्वपापप्रणाशनम् । प्रणामो दु:खशमनस्तं नमामि हरिं परम् ॥ २३ ॥
யாருடைய திருநாம சங்கீர்த்தனம் எல்லாப் பாவங்களையும் அழிக்கிறதோ, யாருக்கு வணங்கினால் துயரம் தணிகிறதோ, அந்த பரம ஹரிக்கு நான் வணங்குகிறேன்।
Frequently Asked Questions
The enumeration functions as a traditional pramāṇa-style framing: it situates Śrīmad-Bhāgavatam within the wider Purāṇic canon (400,000 verses total) and then highlights the Bhāgavatam’s distinct identity (18,000 verses) to underscore its unique authority, completeness, and supremacy as the Vedānta-sāra and amala-purāṇa.
The chapter states that from beginning to end the Bhāgavatam teaches renunciation through Hari-kathā and establishes the Absolute Truth as its subject—one without a second—culminating not in impersonal conclusion but in exclusive devotional service (kevalā-bhakti) to that Supreme Truth. Thus, Vedānta’s final import is presented as bhakti grounded in realized knowledge.
The chapter identifies Brahmā as the first recipient of the Bhāgavatam directly from the Supreme Lord. Brahmā spoke it to Nārada; Nārada to Kṛṣṇa-dvaipāyana Vyāsa; Vyāsa to Śukadeva Gosvāmī; and Śuka spoke it to Mahārāja Parīkṣit—establishing the authorized chain of revelation and teaching.
The text prescribes a specific dāna-vidhi: placing the Bhāgavatam on a golden throne and offering it as a gift on the full moon of Bhādra. The significance is twofold—honoring the Bhāgavatam as the living embodiment of sacred knowledge and cultivating bhakti through generosity—said to grant the supreme transcendental destination.
It is termed spotless (amala) because its teaching culminates in pure devotion free from ulterior motives (karma and mere jñāna) and because it reveals paramahaṁsa-knowledge: the integrated path of jñāna, vairāgya, and bhakti that liberates the sincere hearer through devoted śravaṇa and kīrtana.