Sutra 68

Devanagari script

प्रत्यासन्नो वा दूष्यस्य सत्त्री प्रणिहितमभिषेकभाण्डममित्रशासनं च कापटिकमुखेनाचक्षीत कारणं च ब्रूयात् ॥ कZ_०५.२.६८ ॥

Transliteration

pratyāsanno vā dūṣyasya sattrī praṇihitam abhiṣekabhāṇḍam amitraśāsanaṃ ca kāpaṭika-mukhena ācakṣīta kāraṇaṃ ca brūyāt.

Translation

அல்லது களங்கமுற்ற/சந்தேகத்திற்குரிய நபருக்கு அருகில் நியமிக்கப்பட்ட பெண் மறைமுக முகவர், வேடமிட்ட ஏமாற்றுக்காரன் வாயிலாக, நட்டுவைக்கப்பட்ட அபிஷேகப் பாத்திரத்தை (அதிகாரம் கைப்பற்றத் தயாராக இருப்பதைக் காட்டும் சான்று) மற்றும் கூறப்படும் பகைவர் ஆணையையும் வெளிப்படுத்தி, அதற்கான நம்பத்தகுந்த ‘காரண’ கதையையும் சொல்ல வேண்டும்.

Word by Word

प्रत्यासन्नःone who is nearby / in close proximity

वाor

दूष्यस्यof the corruptible/one to be suborned

सत्त्रीa spy / secret agent

प्रणिहितम्planted / stationed / placed

अभिषेकभाण्डम्a coronation vessel/utensil

अमित्रशासनम्an enemy’s command/edict

चand

कापटिकमुखेनthrough the mouth/agency of a deceitful person

आचक्षीतshould inform / should report

कारणम्a reason / cause / pretext

चand

ब्रूयात्should say / should state

Entities Mentioned

sattrī (female agent)

kāpaṭika (impostor/decoy)

dūṣya (suspect person)

amitra (enemy)

FAQs

What administrative purpose does the ‘abhiṣekabhāṇḍa’ serve here?

It functions as a symbolic trigger/evidence item to test whether a suspect is entertaining usurpation or can be induced to reveal disloyal intent.

Why use a kāpaṭika (impostor) as the ‘mouth’?

To preserve deniability and compartmentalize the operation: the message appears to come from an untraceable intermediary rather than the state.