ताभ्यां पीडनैर्यथोक्तैश्च पीडितः सक्तो मुख्येषु परिहारोपहतः प्रकीर्णो मिथ्यासंहृतः सामन्ताटवीहृत इति कोशसङ्गवर्गः ॥ कZ_०८.४.४९ ॥
tābhyāṃ pīḍanair yathoktaiś ca pīḍitaḥ sakto mukhyeṣu parihāropahataḥ prakīrṇo mithyāsaṃhṛtaḥ sāmantāṭavīhṛta iti kośasaṅgavargaḥ.
அந்த இரு (உள்நிலை, வெளிநிலை) மற்றும் கூறப்பட்ட பிற அழுத்தங்களால் பாதிக்கப்படும்போது, கோசம் (அரசுக் கருவூலம்) இவ்வாறு ‘கோசசங்க’ (சிக்கல்/சேதம்) அடைகிறது: முக்கிய இடங்களில் சிக்கிக்கொள்கிறது, விலக்குகள்/தளர்வுகளால் சேதமடைகிறது, சிதறுகிறது (வசூலாகாமல் போகிறது), பொய்யாகச் சேகரிக்கப்படுகிறது (மோசடி கணக்குகள்), அல்லது சாமந்தர்கள் மற்றும் காட்டு-கொள்ளையர்கள் மூலம் பறிக்கப்படுகிறது. இதுவே கோசசங்க வகைப்பாடு.
Bottlenecks at key points, losses from remissions/exemptions, dispersed non-collection, fraudulent collection/accounting, and outright seizure by feudatories/forest raiders.
It links security and administration directly to fiscal performance: disorder and weak controls translate into predictable revenue pathologies.