Sutra 3
तेषां जनपदभिजनमवग्रहं चाप्ततः परीक्षेत समानविद्येभ्यः शिल्पं शास्त्रचक्षुष्मत्तां च कर्मारम्भेषु प्रज्ञां धारयिष्णुतां दाक्ष्यं च कथायोगेषु वाग्मित्वं प्रागल्भ्यं प्रतिभानवत्त्वं च संवासिभ्यः शीलबलारोग्यसत्त्वयोगमस्तम्भमचापलं च प्रत्यक्षतः सम्प्रियत्वमवैरत्वं च ॥ कZ_०१.९.०३ ॥
teṣāṃ janapadabhijanamavagrahaṃ cāptataḥ parīkṣeta samānavidyebhyaḥ śilpaṃ śāstracakṣuṣmattāṃ ca karmārambheṣu prajñāṃ dhārayiṣṇutāṃ dākṣyaṃ ca kathāyogeṣu vāgmitvaṃ prāgalbhyaṃ pratibhānavattvaṃ ca saṃvāsibhyaḥ śīlabalārogyasattvayogamastambhamacāpalaṃ ca pratyakṣataḥ sampriyatvamavairatvaṃ ca
அவர்களை இவ்வாறு சோதிக்க வேண்டும்: நம்பத்தகுந்த தகவலாளர்களிடமிருந்து அவர்களின் நாட்டுப்புறம்/தாய்நாடு, குலமரியாதை, மேலும் தகுதி நீக்கும் குறை; அதே கல்விகளில் பயிற்சி பெற்றவர்களிடமிருந்து அவர்களின் தொழில்நுட்பத் திறன் மற்றும் நூல்களின் அடிப்படையில் விவேகமாக ஆராயும் திறன்; பணிகளைத் தொடங்கும்போது அவர்களின் அறிவு, நிலைத்தன்மை, செயல் திறமை; ஆலோசனைகளில் அவர்களின் பேச்சுத் திறன், தன்னம்பிக்கை, உடனடி சிந்தனை; உடன் வாழ்பவர்களிடமிருந்து அவர்களின் ஒழுக்கம், வலிமை, உடல்நலம், துணிவு, மேலும் அகந்தை மற்றும் நிலையற்ற தன்மை இல்லாமை; மற்றும் நேரடி பார்வையால் அவர்களின் இனிமை/பிரியத்தன்மை மற்றும் பகைமையின்மை।
FAQs
A layered, multi-source assessment: informant reports for origin/lineage and disqualifying marks; peer review for skill and śāstra-based judgment; task-start observation for intelligence and execution ability; deliberation settings for communication and presence of mind; neighborhood testimony for conduct/health/courage; and direct observation for social acceptability and absence of active enmities.
Triangulated verification (background checks + peer evaluation + performance observation) to reduce appointment risk and information asymmetry.