Sutra 28
Devanagari script
द्वादश राजप्रकृतयः षष्टिर्द्रव्यप्रकृतयः संक्षेपेण द्विसप्ततिः ॥ कZ_०६.२.२८ ॥
Transliteration
dvādaśa rājaprakṛtayaḥ ṣaṣṭir dravyaprakṛtayaḥ saṃkṣepeṇa dvisaptatiḥ
Translation
பன்னிரண்டு ‘அரச’ கூறுகள் மற்றும் அறுபது ‘பொருள்’ கூறுகள்; சுருக்கமாக மொத்தம் எழுபத்திரண்டு।
Word by Word
द्वादशtwelve
द्वादश:
TypeNumeral
Rootद्वा-दशन् (संख्या)
Formसंख्यावाचक विशेषणम्; प्रथमा बहुवचनम् (राजप्रकृतयः इत्यस्य विशेषणम्)
राजप्रकृतयःthe king’s/state’s constituent elements
राजप्रकृतयः:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; समासः: राज्ञः प्रकृतयः
षष्टिःsixty
षष्टिः:
TypeNumeral
Rootषष्टि (संख्या)
Formसंख्यावाचक; प्रथमा एकवचनम् (द्रव्यप्रकृतयः इत्यस्य विशेषणम्)
द्रव्यप्रकृतयःthe constituent categories relating to resources/wealth
द्रव्यप्रकृतयः:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम्; समासः: द्रव्यस्य प्रकृतयः
संक्षेपेणin brief; in summary
संक्षेपेण:
TypeNoun (instrumental adverbial use)
Rootसंक्षेप
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचनम्; क्रियाविशेषणत्वेन—‘संक्षेपेण’ = संक्षेपतः
द्विसप्ततिःseventy-two
द्विसप्ततिः:
TypeNumeral
Rootद्वि-सप्तति (संख्या)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा एकवचनम्; ‘द्वे सप्ततिः’ = 72
Entities Mentioned
R
rājaprakṛtiD
dravyaprakṛtiFAQs
It distinguishes person-centered variables (dynastic legitimacy, leadership, court cohesion) from resource-centered variables (revenue, forts, forces), enabling targeted reforms and risk controls.