Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 17
कैवर्तकाष्टतृणभारपुष्पफलवाटषण्डगोपालकानामनत्ययः सम्भाव्यदूतानुपातिनां च सेनाभाण्डप्रयोगाणां च स्वतरणैस्तरताम् बीजभक्तद्रव्योपस्करांश्चानूपग्रामाणां तारयताम् ॥ कZ_०२.२८.१७ ॥
kaivartakāṣṭatṛṇabhārapuṣpaphalavāṭaṣaṇḍagopālakānām anatyayaḥ sambhāvya-dūtānupātināṃ ca senābhāṇḍaprayogāṇāṃ ca svataraṇais taratām bījabhaktadravyopaskarāṃś cānūpagrāmāṇāṃ tārayatām
மீனவர்களுக்கும், மரம்/விறகு, புல், மலர், பழம், தோட்டங்கள்/காடுகளின் விளைபொருட்களின் சுமைகளை எடுத்துச் செல்பவர்களுக்கும், மாட்டுக் காவலர்களுக்கும் தண்டனை இல்லை. அதுபோல அங்கீகரிக்கப்பட்ட தூதர்களுக்கும் அவர்களுடைய உடன்வருபவர்களுக்கும், படை அதன் உபகரணங்கள்/சரக்குகளுடன் நகரும் போதும்—அவர்கள் தங்களின் சொந்த வழிமுறைகளால் கடக்கும்போது—தண்டனை இல்லை. மேலும் அனூப (சதுப்பு/நதிக்கரை) கிராமங்களின் விதை, உணவுப்பொருள், பொருட்கள், கருவிகள் ஆகியவற்றை கடத்திச் செல்பவர்களுக்கு உதவி/வசதி செய்ய வேண்டும்.
FAQs
To protect essential livelihoods and perishable supply chains, and to ensure strategic mobility for diplomacy and the military—prioritizing state capacity and food-security over petty enforcement.
It distinguishes exemption from misuse of state ferry resources; the policy waives penalties/obstruction while still managing public assets and capacity.