Adhyaya 17
Book 2 operationalizes the Vijigīṣu’s power by converting the kingdom into an administrable revenue-machine. Chapter 2.17 positions the forest not as wilderness but as a controlled fiscal organ feeding the kośa. The Kupyādhyakṣa is tasked to (i) procure forest wealth through rangers and production units, (ii) classify commodities into administrable categories (timber, bamboo, creepers, bark/fibers, rope materials, leaves, flowers/dyes, drugs, poisons, animal products, metals, earthenware), and (iii) institutionalize accountability via standardized loss-allowances and receivables/arrears ledgers, with an exception regime for emergencies. This chapter therefore links ecological extraction to state capacity: predictable supplies support workshops, military logistics, and trade, while ledgers reduce corruption and stabilize cashflow. In the Saptāṅga logic, it strengthens kośa directly and janapada indirectly by preventing resource-plunder that would erode long-term productivity and public order.
Sutras
Sutra 1
कुप्याध्यक्षो द्रव्यवनपालैः कुप्यमानाययेत् ॥ कZ_०२.१७.०१ ॥
குப்யாத்யக்ஷன் (வன உற்பத்தி கண்காணிப்பாளர்) வருவாய் வனங்களின் காவலர்கள் மூலம் குப்ய (வன உற்பத்திகளை) கொண்டு வரச் செய்ய வேண்டும்.
Sutra 2
द्रव्यवनकर्मान्तांश्च प्रयोजयेत् ॥ कZ_०२.१७.०२ ॥
வருவாய் காடுகளின் பணிமையங்களையும் (கர்மாந்த) அவன் நடத்தச் செய்ய வேண்டும்.
Sutra 3
द्रव्यवनच्छिद्रां च देयमत्ययं च स्थापयेदन्यत्रापद्भ्यः ॥ कZ_०२.१७.०३ ॥
வருவாய் காடுகளில் ஏற்படும் கசிவுகள்/இழப்புகள் மற்றும் செலுத்த வேண்டியதிலான தள்ளுபடி/மன்னிப்புகள்—இரண்டையும் பதிவு செய்ய வேண்டும்; பேரிடர் நேரங்களைத் தவிர.
Sutra 4
कुप्यवर्गः शाकतिनिशधन्वनार्जुनमधूकतिलकसालशिंशपारिमेदराजादनशिरीषखदिरसरलतालसर्जाश्वकर्णसोमवल्ककुशाम्रप्रियकधवादिः सारदारुवर्गः ॥ कZ_०२.१७.०४ ॥
‘குப்ய’ வகையில் சாரதாரு (உள்ளமரம்/மரக்கட்டை) வகை அடங்கும்; உதா.—சாகதி, நிசா, தன்வன, அர்ஜுன, மதூக, திலக, சால, சிம்ஷபா, ரிமேத, ராஜாதன, சிரீஷ, கதீர, சரல, தால, சர்ஜ, அச்வகர்ண, சோமவல்க, குசாம்ர, பிரியக, தவ முதலியவை.
Sutra 5
उटजचिमियचापवेणुवंशसातिनकण्टकभाल्लूकादिर्वेणुवर्गः ॥ कZ_०२.१७.०५ ॥
வேணு-வகை (மூங்கில் வகை) யில் உடஜ, சிமிய, சாப, வேணு, வம்ச, சாதின, கண்டக, பால்லூக முதலியவை அடங்கும்.
Sutra 6
वेत्रशीकवल्लीवाशीश्यामलतानागलतादिर्वल्लीवर्गः ॥ कZ_०२.१७.०६ ॥
வேத்ர, சீக, வல்லீ, வாஷீ, ஷ்யாமலதா, நாகலதா முதலிய கொடிகள் ‘வல்லீ-வர்க்கம்’ (கொடி வகை) ஆகும்.
Sutra 7
मालतीमूर्वार्कशणगवेधुकातस्यादिर्वल्कवर्गः ॥ कZ_०२.१७.०७ ॥
மாலதி, மூர்வா, அர்க்க, சண, கவேதுகா முதலிய பட்டை/நார் தரும் தாவரங்கள் ‘வல்க (பட்டை) வகை’ ஆகும்.
Sutra 8
मुञ्जबल्बजादि रज्जुभाण्डम् ॥ कZ_०२.१७.०८ ॥
முஞ்ஜ, பல்பஜ முதலியவற்றால் கயிறு-பொருட்கள் (ரஜ்ஜுபாண்டம்) தயாரிக்கப்படுகின்றன.
Sutra 9
तालीतालभूर्जानां पत्त्रम् ॥ कZ_०२.१७.०९ ॥
தாலீ, தால, பூர்ஜம் ஆகியவற்றிலிருந்து இலை/தாள் (எழுதவும் பொதிக்கவும்) கிடைக்கிறது.
Sutra 10
किंशुककुसुम्भकुङ्कुमानां पुष्पम् ॥ कZ_०२.१७.१० ॥
கிஂஷுக, குசும்ப, குங்குமம் முதலியவற்றின் மலர்கள் (பொருளாக/வணிகப் பொருளாக) அடங்கும்.
Sutra 11
कन्दमूलफलादिरौषधवर्गः ॥ कZ_०२.१७.११ ॥
கிழங்கு, வேர், பழம் முதலியவை ‘ஔஷத (மருந்துப் பொருள்) வகை’ ஆகும்.
Sutra 12
कालकूटवत्सनाभहालाहलमेषशृङ्गमुस्ताकुष्ठमहाविषवेल्लितकगौरार्द्रबालकमार्कटहैमवतकालिङ्गकदारदकाङ्कोलसारकोष्ट्रकादीनि विषाणि सर्पाः कीटाश्च त एव कुम्भगताः विषवर्गः ॥ कZ_०२.१७.१२ ॥
காலகூட, வத்ஸநாப, ஹாலாஹல, மேஷஶ்ருங்க, முஸ்தா, குஷ்ட, மஹாவிஷ, வெல்லிதக, கௌர, ஆர்த்ரபாலக, மார்கட, ஹைமவத, காலிங்க, தாரத, காங்கோல, ஸாரக, கோஷ்ட்ரக முதலிய விஷங்களும்—அதே வகையைச் சேர்ந்த பாம்புகள், பூச்சிகள் குடங்களில் வைத்திருப்பவையும்—இவை ‘விஷவர்கம்’ (விஷ வகுப்பு) ஆகும்।
Sutra 13
गोधासेरकद्वीप्यृक्षशिंशुमारसिंहव्याघ्रहस्तिमहिषचमरसृमरखड्गगोमृगगवयानां चर्मास्थिपित्तस्नाय्वक्षिदन्तशृङ्गखुरपुच्छानि अन्येषां वापि मृगपशुपक्षिव्यालानाम् ॥ कZ_०२.१७.१३ ॥
கோதா, சேரக, த்வீபி (சிறுத்தை), ரிக்ஷ (கரடி), ஶிஂஶுமார, சிம்ஹ, வ்யாக்ர, ஹஸ்தி, மஹிஷ, சமர, ஸ்ருமர (மான்), கḍக (காண்டாமிருகம்), கோம்ருக, கவய முதலியவைகளிலிருந்தும், மேலும் பிற மிருக-பசு-பறவை-வ்யாலங்களிலிருந்தும்—தோல், எலும்பு, பித்தம், நரம்புத் தண்டு, கண்கள், பற்கள், கொம்புகள், குளம்புகள், வால்—இவைப் பொருட்களாகும்।
Sutra 14
कालायसताम्रवृत्तकंससीसत्रपुवैकृन्तकारकूटानि लोहानि ॥ कZ_०२.१७.१४ ॥
உலோகங்களில் காலாயஸ (கருப்பு இரும்பு), தாமிரம், வ்ருத்தம், கம்ஸம் (வெண்கலம்/பிராஞ்சு), சீசம், த்ரபு (தகரம்), வைக்ருந்தக, காரகூட ஆகியவை அடங்கும்।
Sutra 15
विदलमृत्तिकामयं भाण्डम् ॥ कZ_०२.१७.१५ ॥
பாண்டங்கள் (பாத்திரங்கள்/களஞ்சியப் பொருட்கள்) விதல (பிளந்த/பிரித்த பொருள்) மற்றும் ம்ருத்திகா (மண்) ஆகியவற்றால் செய்யப்படுகின்றன।
Sutra 16
अङ्गारतुषभस्मानि मृगपशुपक्षिव्यालवाटाः काष्ठतृणवाटाश्च । इति ॥ कZ_०२.१७.१६ ॥
கரி, உமி, சாம்பல்; மான், கால்நடை, பறவைகள், மற்றும் கொடிய விலங்குகளுக்கான வேலிகள்/வளாகங்கள்; மேலும் மரக்கட்டைகள் மற்றும் புல் களஞ்சியங்கள்—இவை (அமைக்கப்பட/பராமரிக்கப்பட வேண்டியவை).
Sutra 17
आजीवपुररक्षार्थाः कार्याः कुप्योपजीविना ॥ कZ_०२.१७.१७च्द् ॥
வாழ்வாதாரப் பாதுகாப்புக்கும் நகரப் பாதுகாப்புக்கும் தேவையான பணிகள், அத்தகைய பொருட்களால் (குப்ய) வாழ்வோர் மூலம் செய்யப்பட வேண்டும்.
Frequently Asked Questions
Stable public revenue and predictable supplies (timber, fibers, drugs, metals) for state works reduce price shocks, enable infrastructure and defense provisioning, and curb predatory over-harvesting—supporting long-run prosperity and order.
Implied: accountability is enforced through the chidrā and deyam-atyaya records—losses beyond the established allowance (except in āpadaḥ) are treated as official fault/misappropriation, triggering recovery and punitive action under general Arthāśāstra rules for embezzlement and negligence.