
Book 2 operationalizes the Vijigīṣu’s power by converting sovereignty into auditable administration. Chapter 2.13 locates precious metals within the state’s “circulatory system” of value: bullion quality is not artisanal trivia but a fiscal-security matter. By prescribing a controlled workshop (single entry, compartmentalized rooms) and installing a skilled, reputable, and trustworthy goldsmith at a central urban node, Kauṭilya creates an inspection-and-processing chokepoint. He then supplies a taxonomy of gold and silver types (by origin and appearance) and a set of corrective metallurgical procedures (lead-based purification, controlled heating, quenching/soaking) that function as compliance standards. The pragmatic objective is to ensure that state receipts, payments, ornaments, and coinage inputs remain pure and uniform—thereby stabilizing prices, preventing private clipping/adulteration, and protecting the Kośa from hidden debasement. In the Vijigīṣu’s grand strategy, a reliable treasury underwrites forts, army pay, diplomacy, and emergency resilience.
Sutra 1
सुवर्णाध्यक्षः सुवर्णरजतकर्मान्तानामसम्बन्धावेशनचतुःशालामेकद्वारामक्षशालां कारयेत् ॥ कZ_०२.१३.०१ ॥
பொன் கண்காணிப்பாளர் பொன்-வெள்ளி பணிகளுக்கான நாணயச்சாலை/சோதனைப் பணிமனை அமைக்க வேண்டும்—ஒன்றுக்கொன்று தொடர்பில்லாத தனித்தனி பணிப்பகுதிகளுடன் நான்கு-முற்றத் தொகுதி; நுழைவு-வெளியேற்றத்திற்கு ஒரே வாசல்.
Sutra 2
विशिखामध्ये सौवर्णिकं शिल्पवन्तमभिजातं प्रात्ययिकं च स्थापयेत् ॥ कZ_०२.१३.०२ ॥
மையப் பணியிடத்தில் தொழில்நுட்பத் திறன் கொண்ட, நல்ல பெயர்/மரியாதை உடைய, நம்பத்தகுந்த (பிணையிடப்பட்ட/சான்றளிக்கப்பட்ட) ஒரு பொற்கொல்லனை நியமிக்க வேண்டும்.
Sutra 3
जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं वैणवं शृङ्गशुक्तिजं जातरूपं रसविद्धमाकरोद्गतं च सुवर्णम् ॥ कZ_०२.१३.०३ ॥
தங்கத்தின் வகைகள்: ஜாம்பூநத, சாத்தகும்ப, ஹாடக, வைணவ, ச்ருங்க-சுக்திஜ (கொம்பு மற்றும் சங்கு/சிப்பியிலிருந்து பெறப்பட்டது), ஜாதரூப (இயற்கையாக உருவானது), ரச-வித்த (இரசாயன முறைகளால் சுத்திகரிக்கப்பட்ட/செயலாக்கப்பட்ட), மற்றும் ஆகரோத்கத (சுரங்கங்களில் இருந்து கிடைத்த) தங்கம்.
Sutra 4
किञ्जल्कवर्णं मृदु स्निग्धमनादि भ्राजिष्णु च श्रेष्ठम् रक्तपीतकं मध्यमम् रक्तमवरम् ॥ कZ_०२.१३.०४ ॥
மகரந்த நிறம் உடைய, மென்மையான, மினுமினுப்பான/எண்ணெய் போன்ற ஒளியுடன், குறையற்ற, பிரகாசமான தங்கம் சிறந்தது; சிவப்பு-மஞ்சள் நடுத்தரம்; சிவப்பு தாழ்ந்தது.
Sutra 5
श्रेष्ठानां पाण्डु श्वेतं चाप्राप्तकम् ॥ कZ_०२.१३.०५ ॥
சிறந்த தங்கத்தில் வெளிறிய (பாண்டு) அல்லது வெள்ளை நிறம் ஏற்றுக்கொள்ளப்படாது.
Sutra 6
तद् येनाप्राप्तकं तच्चतुर्गुणेन सीसेन शोधयेत् ॥ कZ_०२.१३.०६ ॥
சரியாக கிடைக்காத/விளைவு தராத (‘அப்ராப்தக’) உலோகம்/தாதுவை நான்கு மடங்கு ஈயம் பயன்படுத்தி சுத்திகரிக்க வேண்டும்.
Sutra 7
सीसान्वयेन भिद्यमानं शुष्कपटलैर्ध्मापयेत् ॥ कZ_०२.१३.०७ ॥
ஈயம் கலப்பு/தொடர்பால் பிளந்தால், அதை உலர் மூடுகள்/அடுக்குகளால் ஊதி (காய்ச்சி) சரிசெய்ய வேண்டும்.
Sutra 8
रूक्षत्वाद्भिद्यमानं तैलगोमये निषेचयेत् ॥ कZ_०२.१३.०८ ॥
உலர்ச்சி/முறிவு தன்மையால் பிளந்தால், அதை எண்ணெய் மற்றும் மாட்டுச் சாணத்தில் அணைத்து/நனைத்து சிகிச்சை செய்ய வேண்டும்.
Sutra 9
आकरोद्गतं सीसान्वयेन भिद्यमानं पाकपत्त्राणि कृत्वा गण्डिकासु कुट्टयेत्कदलीवज्रकन्दकल्के वा निषेचयेत् ॥ कZ_०२.१३.०९ ॥
சுரங்கத்திலிருந்து வந்த தாது ஈயம் கலப்பால் பிளந்தால், அதை வாட்டுவதற்கான மெல்லிய தகடுகளாக செய்து, உருண்டைகள்/கட்டிகளாக இடித்து உருவாக்க வேண்டும்; அல்லது வாழை (கதலி) மற்றும் வஜ்ரகந்தக் கல்க் (லேபம்/பேஸ்ட்) இல் அணைத்து/நனைத்து சிகிச்சை செய்ய வேண்டும்.
Sutra 10
तुत्थोद्गतं गौडिकं काम्बुकं चाक्रवालिकं च रूप्यम् ॥ कZ_०२.१३.१० ॥
ரூப்யம் (வெள்ளி) துத்தத்திலிருந்து உண்டானது, கௌடிகம், காம்புகம், மற்றும் சாக்ரவாலிகம்—என (வகைகளாக) உள்ளது.
Sutra 11
श्वेतं स्निग्धं मृदु च श्रेष्ठम् ॥ कZ_०२.१३.११ ॥
வெள்ளையாக, மினுமினுப்பாக (ஸ்நிக்தமாக), மென்மையாக (நெகிழ்வாக) இருப்பதே சிறந்தது.
Sutra 12
विपर्यये स्फोटनं च दुष्टम् ॥ कZ_०२.१३.१२ ॥
மாறாக (இந்த பண்புகள் எதிர்மாறாக இருந்தால்) மேலும் அது புடைத்து/குமிழ்த்து வெடித்தால், அது குறைபாடானது.
Sutra 13
तत्सीसचतुर्भागेन शोधयेत् ॥ कZ_०२.१३.१३ ॥
அதன் அளவின் நான்கில் ஒரு பங்கிற்கு சமமான ஈயம் கொண்டு அதைச் சுத்திகரிக்க வேண்டும்.
Sutra 14
उद्गतचूलिकमच्छं भ्राजिष्णु दधिवर्णं च शुद्धम् ॥ कZ_०२.१३.१४ ॥
சுத்தமான (வெள்ளி) மேலெழுந்த சிகரம்/மணி போன்றது தோன்றும்; அது தெளிவாக, ஒளிர்வாக, தயிர் நிறம் (பால்வெள்ளை) உடையதாக இருக்கும்.
Sutra 15
शुद्धस्यैको हारिद्रस्य सुवर्णो वर्णकः ॥ कZ_०२.१३.१५ ॥
சுத்தமான (உலோகம்)க்கு ‘ஹாரித்ர’ நிறமிடல் ஒன்று (தரநிலை) பயன்படுத்தப்படுகிறது; தங்கம் நிறக் குறிப்பு/முடிப்புப் பொருள் ஆகும்.
Sutra 16
ततः शुल्बकाकण्युत्तरापसारिता आचतुःसीमान्तादिति षोडश वर्णकाः ॥ कZ_०२.१३.१६ ॥
அதன்பின் (படிநிலைகள்) ‘சுல்ப-அளவுகோலிலிருந்து காகணீ-அளவுகோல் வரை’ மற்றும் ‘அதிலிருந்து நான்கு-எல்லை வரையிலான அளவு வரை’ என்று அழைக்கப்படுகின்றன—இவ்வாறு பதினாறு வர்ணகங்கள் (நிற/பரிசோதனைப் படிநிலைகள்) ஏற்றுக்கொள்ளப்படுகின்றன.
Sutra 17
सुवर्णं पूर्वं निकष्य पश्चाद्वर्णिकां निकषयेत् ॥ कZ_०२.१३.१७ ॥
முதலில் தங்கத்தைத் தொடுகல்லில் உரைக்க வேண்டும்; பின்னர் ஒப்பிடுவதற்காக நிற-மாதிரி (வர்ணிகா)யையும் அதில் உரைக்க வேண்டும்.
Sutra 18
समरागलेखमनिम्नोन्नते देशे निकषितम् परिमृदितं परिलीढं नखान्तराद्वा गैरिकेणावचूर्णितमुपधिं विद्यात् ॥ कZ_०२.१३.१८ ॥
கோடு ஒரே நிறமாகத் தோன்றினாலும்—உயர்வும் பள்ளமும் இல்லாத இடத்தில் சோதித்தபோது—அது மாசுபட்டு/பரவிப் போகவும், உரசினால் அழிந்துபோகவும்/இழுத்து நீங்கவும், அல்லது நகக் குழியில் உரித்து எடுக்கவும், அல்லது காவி போன்ற தூள்மயமாகத் தோன்றவும் செய்தால், அதை கலப்பு (உபதி) என அறிய வேண்டும்.
Sutra 19
जातिहिङ्गुलुकेन पुष्पकासीसेन वा गोमूत्रभावितेन दिग्धेनाग्रहस्तेन संस्पृष्टं सुवर्णं श्वेतीभवति ॥ कZ_०२.१३.१९ ॥
கோமூத்திரத்தில் செயல்படுத்திய சுத்த ஹிங்குலுகம் அல்லது ‘புஷ்ப’ காசீசம் பூசிய விரல் முனைகளால் தொடும்போது தங்கம் வெண்மையாகிறது.
Sutra 20
सकेसरः स्निग्धो मृदुर्भाजिष्णुश्च निकषरागः श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२० ॥
சிறந்த தொடுகல் நிறம்/கோடு என்பது மகரந்தம் நிறைந்தது போல செறிவாகவும், பளபளப்பாகவும், மென்மையாகவும், ஒளிவிடுவதாகவும் இருப்பதே.
Sutra 21
कालिङ्गकस्तापीपाषाणो वा मुद्गवर्णो निकषः श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२१ ॥
காலிங்க வகை அல்லது தாபி கல்—பாசிப்பயறு நிறமுடையது—சிறந்த தொடுகல் ஆகும்.
Sutra 22
समरागी विक्रयक्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२२ ॥
ஒரே நிறமுடைய (கோடு/மச்சம்/விளைவு) விற்பனை மற்றும் கொள்முதல்—இரு பரிவர்த்தனைகளுக்கும் ஏற்றது.
Sutra 23
हस्तिच्छविकः सहरितः प्रतिरागी विक्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२३ ॥
‘யானைத் தோல்’ நிறச்சாயையுடன், சிறிது பச்சைத் தன்மை கொண்ட, பிரதிராகம் (எதிர்சாயம்) உடைய கோடு/மச்சம் விற்பனைக்கு ஏற்றது.
Sutra 24
स्थिरः परुषो विषमवर्णश्चाप्रतिरागी क्रयहितः ॥ कZ_०२.१३.२४ ॥
நிலையானது, கரடுமுரடானது, நிறம் சீரற்றது, பிரதிராகம் இல்லாதது ஆகிய கோடு/மச்சம் கொள்முதலுக்கு ஏற்றது (அதாவது வாங்கும்போது எச்சரிக்கை/தள்ளுபடி குறிப்பு).
Sutra 25
छेदश्चिक्कणः समवर्णः श्लक्ष्णो मृदुर्भाजिष्णुश्च श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२५ ॥
சிறந்தது (மாதிரி) என்பது—வெட்டுப் பகுதி மென்மையாகவும் மினுமினுப்பாகவும் இருந்து, நிறம் ஒரேமாதிரியாக இருந்து, நுண்மையான அமைப்புடன், மென்மையாகவும் ஒளிவிடுவதாகவும் இருப்பது.
Sutra 26
तापो बहिरन्तश्च समः किञ्जल्कवर्णः कुरण्डकपुष्पवर्णो वा श्रेष्ठः ॥ कZ_०२.१३.२६ ॥
தங்கம் சிறந்தது—சூடாக்கல்/சோதனையின் விளைவு வெளிப்புறமும் உள்புறமும் சமமாக இருந்து, அதன் நிறம் மலர்தூள் (தங்கமஞ்சள்) அல்லது குரண்டக மலரின் நிறம் போல இருந்தால்.
Sutra 27
श्यावो नीलश्चाप्राप्तकः ॥ कZ_०२.१३.२७ ॥
அது கருமை-பழுப்பு அல்லது நீலச்சாயல் கொண்டதாக இருந்தால், அது ஏற்கத்தக்கதல்ல.
Sutra 28
तुलाप्रतिमानं पौतवाध्यक्षे वक्ष्यामः ॥ कZ_०२.१३.२८ ॥
தரநிலை தராசுகளும் எடைக்கற்களும் ‘பௌதவாத்யக்ஷ’ (எடை-அளவு கண்காணிப்பாளர்) பகுதியில் விளக்கப்படும்.
Sutra 29
तेनोपदेशेन रूप्यसुवर्णं दद्यादाददीत च ॥ कZ_०२.१३.२९ ॥
அந்த அறிவுறுத்தல் (தரநிலை) படி வெள்ளியும் தங்கமும் வழங்கவும், பெறவும் வேண்டும்.
Sutra 30
अक्षशालामनायुक्तो नोपगच्छेत् ॥ कZ_०२.१३.३० ॥
அதிகாரப்பூர்வமாக நியமிக்கப்படாத/அனுமதிக்கப்படாதவர் சூதாட்ட மண்டபத்திற்குள் செல்லக் கூடாது.
Sutra 31
अभिगच्छन्नुच्छेद्यः ॥ कZ_०२.१३.३१ ॥
தடை இருந்தும் நுழைய முயல்வோர் வெளியேற்றப்பட வேண்டும்/அகற்றப்பட வேண்டும்.
Sutra 32
आयुक्तो वा सरूप्यसुवर्णस्तेनैव जीयेत ॥ कZ_०२.१३.३२ ॥
அல்லது நியமிக்கப்பட்ட (அங்கீகரிக்கப்பட்ட) ஒருவர் வெள்ளி மற்றும் பொன் கொண்டு சூதாடலாம்; மேலும் அதே பந்தயத்திலேயே அவர் தோற்கடிக்கப்பட வேண்டும்.
Sutra 33
विचितवस्त्रहस्तगुह्याः काञ्चनपृषतत्वष्टृतपनीयकारवो ध्मायकचरकपांसुधावकाः प्रविशेयुर्निष्कसेयुश्च ॥ कZ_०२.१३.३३ ॥
தங்கத் தொழிலாளர்கள்—மச்சமுள்ள தங்கத்தை கையாள்வோர், பொற்கொல்லர்கள், தபனீய (சுத்திகரிக்கப்பட்ட) தங்கம் செய்வோர், உலை ஊதுவோர், இழுப்போர்/உருட்டுவோர், மற்றும் தூள் கழுவுவோர்—உடை, கைகள், மறைவிடங்கள் ஆகியவை சோதிக்கப்பட்ட பின்பே உள்ளே நுழைந்து வெளியே செல்ல வேண்டும்.
Sutra 34
सर्वं चैषामुपकरणमनिष्ठिताश्च प्रयोगास्तत्रैवावतिष्ठेरन् ॥ कZ_०२.१३.३४ ॥
அவர்களின் அனைத்து கருவிகள்/உபகரணங்களும், மேலும் முடிக்கப்படாத எந்த வேலைச் செயல்முறைகளும் அங்கேயே (இடத்திலேயே) இருக்க வேண்டும்.
Sutra 35
गृहीतं सुवर्णं धृतं च प्रयोगं करणमध्ये दद्यात् ॥ कZ_०२.१३.३५ ॥
பெறப்பட்ட பொன்னையும், வைத்திருக்கும்/பதிவுசெய்து வைத்துள்ள வேலை-விளைவு/செயல்முறையையும் அலுவலகத்தில் (பதிவுகள்/நிர்வாகக் காவலில்) ஒப்படைக்க வேண்டும்.
Sutra 36
सायं प्रातश्च लक्षितं कर्तृकारयितृमुद्राभ्यां निदध्यात् ॥ कZ_०२.१३.३६ ॥
மாலைவும் மீண்டும் காலையும், செய்தவர் மற்றும் ஆணையிட்ட அதிகாரி—இருவரின் முத்திரைகளாலும் குறியிட்டு (பணி/பொருள்) ஒப்படைக்க வேண்டும்.
Sutra 37
क्षेपणो गुणः क्षुद्रकमिति कर्माणि ॥ कZ_०२.१३.३७ ॥
(குறைபாடு/ஏமாற்றம் உள்ள) செயல்கள் ‘க்ஷேபண’, ‘குண’, ‘க்ஷுத்ரக’ என அழைக்கப்படுகின்றன.
Sutra 38
क्षेपणः काचार्पणादीनि ॥ कZ_०२.१३.३८ ॥
‘க்ஷேபண’ என்பதில் கண்ணாடியைச் சேர்த்தல்/நுழைத்தல் போன்ற (மாற்றீட்டு) முறைகள் அடங்கும்.
Sutra 39
गुणः सूत्रवानादीनि ॥ कZ_०२.१३.३९ ॥
‘குண’ என்பதில் நூல்/கம்பி கொண்டு செய்யப்படும் வேலை போன்ற (நுட்பங்கள்) அடங்கும்.
Sutra 40
घनं सुषिरं पृषतादियुक्तं क्षुद्रकमिति ॥ कZ_०२.१३.४० ॥
திடமானதாகவோ, உள்ளே காலியானதாகவோ, அல்லது புள்ளி/ஒட்டு போன்ற சேர்க்கைகளுடன் இருப்பதோ ஆகிய வேலை ‘க்ஷுத்ரக’ (தரக்குறைந்த/சஸ்தாக்கப்பட்ட வேலை) எனப்படும்.
Sutra 41
अर्पयेत्काचकर्मणः पञ्चभागं काञ्चनं दशभागं कटुमानम् ॥ कZ_०२.१३.४१ ॥
கண்ணாடி வேலைக்காக ஐந்து பங்கு தங்கமும், ‘கடு’ அளவின் பத்து பங்கும் (குறிப்பிட்ட விகிதத்தில்) சேர்க்க/ஒதுக்க வேண்டும்.
Sutra 42
ताम्रपादयुक्तं रूप्यं रूप्यपादयुक्तं वा सुवर्णं संस्कृतकम् तस्माद् रक्षेत् ॥ कZ_०२.१३.४२ ॥
செம்புப் பாதங்கள் பொருத்திய வெள்ளி, அல்லது வெள்ளிப் பாதங்கள் பொருத்திய தங்கம் ‘ஸம்ஸ்க்ருதக’ (கூட்டு/செயலாக்கப்பட்ட) பொருள்; ஆகையால் அதை பாதுகாத்து (கடுமையாகக் கட்டுப்படுத்தி) வைத்திருக்க வேண்டும்.
Sutra 43
पृषतकाचकर्मणः त्रयो हि भागाः परिभाण्डं द्वौ वास्तुकं चत्वारो वा वास्तुकं त्रयः परिभाण्डम् ॥ कZ_०२.१३.४३ ॥
புள்ளி/ஒட்டுப்பணி கண்ணாடி தயாரிப்பில்—(ஒரு அளவு) ‘பரிபாண்ட’ மூன்று பாகம், ‘வாஸ்துக’ இரண்டு பாகம்; அல்லது ‘வாஸ்துக’ நான்கு பாகம், ‘பரிபாண்ட’ மூன்று பாகம்.
Sutra 44
त्वष्टृकर्मणः शुल्बभाण्डं समसुवर्णेन सम्यूहयेत् ॥ कZ_०२.१३.४४ ॥
உலோகக் கலைஞரின் பணியில் செம்புப் பாத்திரத்தை சம அளவு தங்கத்தால் சேர்த்து/முடித்து (நியமப்படி) செய்ய வேண்டும்.
Sutra 45
रूप्यभाण्डं घनं सुषिरं वा सुवर्णार्धेनावलेपयेत् ॥ कZ_०२.१३.४५ ॥
வெள்ளிப் பாத்திரம்—திடமானதோ அல்லது உள்ளே காலியானதோ—தங்கத்தின் அரை (அளவு) கொண்டு மேல்பூச்சு/முலாம் செய்ய வேண்டும்.
Sutra 46
चतुर्भागसुवर्णं वा वालुकाहिङ्गुलुकस्य रसेन चूर्णेन वा वासयेत् ॥ कZ_०२.१३.४६ ॥
அவன் நான்கில் ஒரு பங்கு தங்கத்தை வாலுகா-ஹிங்குலுகத்தின் சாறு அல்லது பொடியால் ஊறவைக்க/ஈரப்படுத்த வேண்டும்.
Sutra 47
तपनीयं ज्येष्ठं सुवर्णं सुरागं समसीसातिक्रान्तं पाकपत्त्रपक्वं सैन्धविकयोज्ज्वालितं नीलपीतश्वेतहरितशुकपत्त्रवर्णानां प्रकृतिर्भवति ॥ कZ_०२.१३.४७ ॥
‘தபனீய’ எனும் சிறந்த தங்கம்—நல்ல நிறமுடையது, சம-சீசம் (சம அளவு ஈயம்) நிலையைக் கடந்துச் செயலாக்கப்பட்டது, மெல்லிய அடுக்குகளாக வெப்பமிட்டு முதிர்த்தது (பாகபத்த்ரபக்வம்), சைந்தவிக சேர்க்கையுடன் தீயில் எரிக்கப்பட்டது—நீலம், மஞ்சள், வெள்ளை, பச்சை, கிளிப்பிறை-இலைநிறம் போன்ற நிறங்களுக்கு இயல்பான அடிப்படையாக அமையும்.
Sutra 48
तीक्ष्णं चास्य मयूरग्रीवाभं श्वेतभङ्गं चिमिचिमायितं पीतचूर्णितं काकणिकः सुवर्णरागः ॥ कZ_०२.१३.४८ ॥
இந்த சுவர்ணராகம் திக்ஷ்ணம்/வலிமையானது; மயூரக் கழுத்து போன்ற ஒளிர்வு உண்டு, உடைந்தால் வெண்மையான முறிவு தெரியும், சிமிசிம எனச் சிடுசிடுப்பு/மினுமினுப்பு உண்டு, பொடியாக்கினால் மஞ்சளாகத் தெரியும்; இது காகணிக வகை.
Sutra 49
तारमुपशुद्धं वा अस्थितुत्थे चतुः समसीसे चतुः शुष्कतुत्थे चतुः कपाले त्रिर्गोमये द्विरेवं सप्तदशतुत्थातिक्रान्तं सैन्धविकयोज्ज्वालितम् ॥ कZ_०२.१३.४९ ॥
வெள்ளி (தாரம்), அல்லது பகுதி சுத்திகரிக்கப்பட்ட வெள்ளி, இவ்வாறு செயலாக்கப்பட வேண்டும்: அஸ்தி-துத்தத்துடன் நான்கு (முறை/பங்கு), சம-சீசத்துடன் நான்கு, உலர் துத்தத்துடன் நான்கு; பின்னர் கபாலத்தில் (க்ரூசிபிள்/பாத்திரத்தில்) மூன்று முறை, கோமய எரிபொருளில் இரண்டு முறை—இவ்வாறு பதினேழு துத்தச் சிகிச்சைகளைத் தாண்டி சைந்தவிக சேர்க்கையுடன் தீயில் எரிக்கப்படுகிறது.
Sutra 50
एतस्मात्काकण्युत्तरमाद्विमाषादिति सुवर्णे देयम् पश्चाद् रागयोगः श्वेततारं भवति ॥ कZ_०२.१३.५० ॥
இதிலிருந்து தங்கத்திற்கு அளிக்க வேண்டிய அளவு: ஒரு காகணியைக் கடந்தது, இரண்டு மாஷம் வரை. பின்னர் ராக-யோகம் பயன்படுத்தினால் வெள்ளி வெண்மையாக/ஒளிர்வாக ஆகும்.
Sutra 51
त्रयोऽंशास्तपनीयस्य द्वात्रिंशद्भागश्वेततारमूर्च्छिताः तत् श्वेतलोहितकं भवति ॥ कZ_०२.१३.५१ ॥
தபனீய (சுத்திகரிக்கப்பட்ட) தங்கம் மூன்று பங்கு, வெண்மை வெள்ளி (ச்வேத தாரம்) முப்பத்திரண்டு பங்குடன் கலந்து (மூர்ச்சிதம்) செய்தால் ச்வேத-லோஹிதகம் (மங்கலான சிவப்பு-வெள்ளை) உலோகம்/கலவை உலோகம் உருவாகும்.
Sutra 52
ताम्रं पीतकं करोति ॥ कZ_०२.१३.५२ ॥
இந்தச் செயல்முறை செம்பை மஞ்சள்மயமாக (பீதகமாக) மாற்றுகிறது.
Sutra 53
तपनीयमुज्ज्वाल्य रागत्रिभागं दद्यात्पीतरागं भवति ॥ कZ_०२.१३.५३ ॥
சுத்தத் தங்கத்தை (தபனீயம்) தீயில் காய்ச்சி, ராகம் (நிறக் கலவை) மூன்று பாகம் சேர்க்க வேண்டும்; அது பீதராகம் (மஞ்சள் ஒளிர்வு) உடையதாகும்.
Sutra 54
श्वेततारभागौ द्वावेकस्तपनीयस्य मुद्गवर्णं करोति ॥ कZ_०२.१३.५४ ॥
வெள்ளி இரண்டு பாகமும், சுத்தத் தங்கம் ஒரு பாகமும் சேர்த்தால் ‘முத்க-வர்ணம்’ (பச்சைத் தழும்பு) உண்டாகும்.
Sutra 55
कालायसस्यार्धभागाभ्यक्तं कृष्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५५ ॥
கருப்பு இரும்பு (காலாயச) அரை பாகம் பூசினால்/செயல்படுத்தினால் அது கருப்பாகும்.
Sutra 56
प्रतिलेपिना रसेन द्विगुणाभ्यक्तं तपनीयं शुकपत्त्रवर्णं भवति ॥ कZ_०२.१३.५६ ॥
பிரதிலேபன ரசத்தால் இருமுறை பூசினால் தபனீய (உத்தம) தங்கம் கிளியின் இலை நிறம் போன்ற (ஒளிரும் பச்சைத்-தங்கத் தழும்பு) நிறத்தை அடையும்.
Sutra 57
तस्यारम्भे रागविशेषेषु प्रतिवर्णिकां गृह्णीयात् ॥ कZ_०२.१३.५७ ॥
ஆரம்பத்தில், ஒவ்வொரு ராக-விசேஷம் (நிறம்/கரைசல்) க்கும் குறிக்கோளாகத் தகுந்த பிரதிவர்ணிகா (நிறத் தரநிலை) யை எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்.
Sutra 58
तीक्ष्णताम्रसंस्कारं च बुध्येत ॥ कZ_०२.१३.५८ ॥
தீக்ஷ்ணப் பொருட்கள் மற்றும் தாம்ர-ஸம்ஸ்காரம் (செம்பு சார்ந்த சிகிச்சை/செயல்முறை) ஆகியவற்றையும் அறிந்துகொள்ள வேண்டும்.
Sutra 59
तस्माद्वज्रमणिमुक्ताप्रवालरूपाणामपनेयिमानं च रूप्यसुवर्णभाण्डबन्धप्रमाणानि च ॥ कZ_०२.१३.५९ ॥
ஆகவே வைரம், மணிகள், முத்து, பவளம் ஆகியவற்றின் வடிவங்களுக்கு ‘அபநேயிமானம்’ (கழித்து/அகற்றக்கூடிய அளவு) மற்றும் வெள்ளி, தங்கப் பாத்திரங்களின் பிணைப்பு/அமைப்பு மற்றும் அளவுக் கோல்களையும் நிர்ணயிக்க வேண்டும்.
Sutra 60
सुप्रमृष्टमसम्पीतं विभक्तं धारणे सुखम् ॥ कZ_०२.१३.६०च्द् ॥
அது நன்றாகப் பொலிந்தது (சுப்ரம்ருஷ்டம்), மிகையாகச் சுருங்கி/அதிகமாக உருகி ஒன்றாகிவிடாதது (அஸம்பீதம்), வடிவத்தில் தெளிவாகப் பிரிக்கப்பட்டது (விபக்தம்), அணியவும்/கையாளவும் எளிதானது (தாரணே ஸுகம்).
Sutra 61
मनोनेत्राभिरामं च तपनीयगुणाः स्मृताः ॥ कZ_०२.१३.६१च्द् ॥
இவையே சுத்திகரிக்கப்பட்ட (தபனீய) தங்கத்தின் பண்புகள் என நினைவுகூரப்படுகின்றன—அது மனத்திற்கும் கண்களுக்கும் இனிமையாக இருக்க வேண்டும்.
Stable currency/valuation and trustworthy state payments by preventing adulterated bullion from entering the treasury; this reduces market disputes, protects savings/wealth, and improves fiscal capacity for public security and works.
This excerpt does not state a specific fine/punishment; enforcement is implied through compulsory state-controlled assaying/refining and rejection/purification mandates. In the wider Arthashastra framework, adulteration and fraud typically attract fines, confiscation, and punitive sanctions proportional to harm to the Kośa.