Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 10
Devanagari script
सुखोपनीतचार्वर्थशब्दाभिधानं माधुर्यम् ॥ कZ_०२.१०.१० ॥
Transliteration
sukhopanītacārvarthaśabdābhidhānaṃ mādhuryam
Translation
‘இனிமை/மாதுரியம்’ என்பது—நோக்கமுள்ள அர்த்தத்தை எளிதாகவும் அழகாகவும் எடுத்துச் சொல்லும் சொற்களின் பயன்பாடு.
Word by Word
सुखोपनीतpleasantly/with ease introduced (i.e., smoothly presented)
सुखोपनीत:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootउप-नी
Formसमासपद; ‘सुखेन उपनीत’ इति; क्त-प्रत्ययान्त (उपनीत = उप-नी धातोः क्त); नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (माधुर्यम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)
चारुpleasing, elegant
चारु:
TypeAdjective
Rootचारु
Formविशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे एकवचनम् (अर्थ-शब्द-अभिधानम् इति समासस्य विशेषणम्)
अर्थmeaning, sense, import
अर्थ:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formसमासाङ्ग; ‘अर्थ-शब्द’ इति द्वन्द्वसमासस्य पूर्वपदम्; नपुंसकलिङ्गम् (समासे)
शब्दword, expression
शब्द:
TypeNoun
Rootशब्द
Formसमासाङ्ग; ‘अर्थ-शब्द’ इति द्वन्द्वसमासस्य उत्तरपदम्; पुल्लिङ्गः (समासे)
अभिधानम्statement, expression, formulation
अभिधानम्:
TypeNoun (action noun)
Rootअभि-धा
Form‘अर्थशब्दयोः अभिधानम्’ इति; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; वाक्ये कर्तृपदम्/उद्देश्यपदम् (माधुर्यम् इति विधेयेन सह)
माधुर्यम्sweetness, pleasantness (a stylistic quality)
माधुर्यम्:
TypeNoun (abstract)
Rootमाधुर्य
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विधेयपदम् (अभिधानं … माधुर्यम्)
Entities Mentioned
Ś
śabda (words)A
artha (meaning)FAQs
It helps secure compliance and cooperation by reducing friction—especially in diplomacy, inter-departmental coordination, and sensitive orders.