Adhyaya 103
Vastu-Pratishtha & Isana-kalpaAdhyaya 10321 Verses

Adhyaya 103

जीर्णोद्धारः (Jīrṇoddhāra) — Renovation and Ritual Handling of Defective Liṅgas and Old Shrines

த்வஜாரோஹணச் சடங்கு முடிந்த பின், இவ்வத்யாயம் ஜீர்ணோத்தாரம்—பழைய ஆலயங்களும் குறைபாடுள்ள சிவலிங்கங்களும் சாஸ்திரப்படி புதுப்பித்து மீட்பது—என்பதை விளக்குகிறது. ஈசுவரன் லிங்கத் தோஷங்களைச் சொல்கிறார்: மங்கள இழப்பு, உடைதல், வீக்கம்/தடிமன், மின்னல் தாக்கம், மூடல், பிளவு, விகாரம், நிலையின்மை, சீர்கேடு, திசைமயக்கம், கவிழ்தல். பரிகாரமாக பிண்டி (பீடம்), வ்ருஷச் சின்னம் போன்ற துணை அமைப்புகள், மண்டப அமைத்தல், வாயில் பூஜை, ஸ்தண்டிலத் தயாரிப்பு, மந்திரத் திருப்தி, வாஸ்துதேவ பூஜை, வெளித் திசை பலி ஆகியவை வரிசையாகச் செய்யப்படுகின்றன. ஆசார்யர் சம்புவை வேண்டி, குறிப்பிட்ட திரவியங்களும் எண்ணிக்கையும் கொண்டு சாந்தி ஹோமம் செய்து, அங்க மந்திரங்கள் மற்றும் அஸ்திர மந்திரத்தால் ஸம்ஸ்காரம் செய்து, கோபலிங்கத்துடன் தொடர்புடைய தடையாற்றல்களை விடுவித்து, ப்ரோட்சணம், குசஸ்பரிசம், ஜபம், தத்த்வாதிபதிகளுக்கு பிரதிலோம வரிசையில் அர்க்யம் செலுத்துகிறார். பின்னர் லிங்கத்தை கட்டி நடத்தி, நிமஜ்ஜனம் செய்து, புஷ்டி ஹோமம் மற்றும் ரக்ஷா கர்மங்கள் நிறைவேற்றப்படுகின்றன. முக்கிய விதி மீண்டும்: பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்ட லிங்கமோ பழைய/உடைந்த ஆலயமோ இடமாற்றக் கூடாது; புதுப்பிப்பில் புனிதம் காக்கப்பட வேண்டும். இறுதியில் கர்ப்பகிரக வடிவமைப்பு எச்சரிக்கை: மிகச் சுருக்கம் மரணச் சுட்டி, மிக விரிவு செல்வ இழப்புக்குக் காரணம்.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे ध्वजारोहणादिविधिर्नाम द्व्यधिकशततमो ऽध्यायः अथ त्र्यधिकशततमो ऽध्यायः जीर्णोद्धारः ईश्वर उवाच जीर्णादीनाञ्च लिङ्गानामुद्धारं विधिना वदे लक्ष्मोज्झितञ्च भग्नञ्च स्थूलं वज्रहतं तथा

இவ்வாறு அக்னி மகாபுராணத்தில் “த்வஜாரோஹணாதி விதி” எனும் 102ஆம் அதிகாரம் நிறைவுற்றது. இப்போது 103ஆம் அதிகாரம் “ஜீர்ணோத்தாரம்” தொடங்குகிறது. ஈச்வரன் கூறினார்—ஜீர்ணம் முதலிய குறைபாடுள்ள லிங்கங்களின் அகற்றல்-புதுப்பித்தல் விதியைச் சொல்கிறேன்; லக்ஷ்மி விலகிய, உடைந்த, மிகத் தடித்த/வீங்கிய, மின்னல் தாக்கிய லிங்கங்கள் ஆகியவை.

Verse 2

संपुटं स्फुटितं व्यङ्गं लिङ्गमित्येवमादिकं इत्यादिदुष्टलिङ्गानां योज्या पिण्डी तथा वृषः

சம்புடம் (மூடப்பட்ட/ஆவிர்த்த), ஸ்புடிதம் (பிளந்த), வ்யங்கம் (விகாரமுற்ற/குறைபாடுடைய) ஆகிய லிங்கம் முதலிய குறைபாடுகள் உள்ள லிங்கங்களுக்கு, பிண்டி (அடிப்பீடம்) மற்றும் வ்ருஷ (நந்தி) ஆகியவற்றை விதிப்படி இணைக்க வேண்டும்.

Verse 3

चालितञ्चलितं लिङ्गमत्यर्थं विषमस्थितं दिड्मूढं पातितं लिङ्गं मध्यस्थं पतितं तथा

அசைக்கப்பட்ட அல்லது நிலையற்ற லிங்கம்; மிகையாகத் தவறான இடத்தில் வைக்கப்பட்டது; சமமற்ற நிலையில் நிறுவப்பட்டது; திசைநிலை குழப்பமுற்றது; விழுந்த லிங்கம்; மேலும் நடுவில் வைத்தும் கவிழ்ந்தது—இவை அனைத்தும் குறைபாடுகளாகக் கருதப்படும்.

Verse 4

एवंविधञ्च संस्थाप्य निर्ब्रणञ्च भवेद्यदि नद्यादिकप्रवाहेन तदपाक्रियते यदि

இவ்விதமாக நிறுவிய பின் அது பிளவு/குறையின்றி ஆகி, நதி முதலிய ஓடும் நீரின் பிரவாகத்தால் அந்தக் குறை அல்லது அசுத்தம் அகன்று போனால், நிறுவல் சீரடைந்ததாகக் கொள்ளப்படும்.

Verse 5

ततो ऽन्यत्रापि संस्थाप्य विधिदृष्टेन कर्मणा न्यूनादिदोषनाशार्थं कृत्वेति झ न्यूनादिदोषनाशाय हुत्वेति घ , ज च कर्तर्भोगवत इति ख , छ च त्याज्या पिण्डीति घ निम्नमित्यर्थमिति ज सन्त्याज्यमिति झ सुस्थितं दुस्थितं वापि शिवलिङ्गं न चालयेत्

பின்னர் விதிநியமங்களில் கூறப்பட்ட கர்மப்படி அதை வேறிடத்திலும் மீண்டும் நிறுவி, குறைவு முதலிய தோஷங்களை நீக்குவதற்கான சடங்கைச் செய்ய வேண்டும். சிவலிங்கம் நன்றாக இருந்தாலும் தவறாக இருந்தாலும்—சிவலிங்கத்தை அசைக்கக் கூடாது.

Verse 6

शतेन स्थापनं कुर्यात् सहस्रेण तु चालनं पूजादिभिश् च संयुक्तं जीर्णाद्यमपि सुस्थितं

நூறு (நியதச் செலவு/தட்சிணை) கொண்டு மறுபிரதிஷ்டை செய்ய வேண்டும்; ஆயிரம் கொண்டு விக்ரகம்/அமைப்பை இடமாற்றம் செய்ய வேண்டும். பூஜை முதலிய விதிகளுடன் இணைந்தால், ஜீர்ணமானதும்கூட உறுதியாகவும் முறையாகவும் நிறுவப்படும்.

Verse 7

याम्ये मण्डपमीशे वा प्रत्यग्द्वारैकतोरणं विधाय द्वारपूजादि स्थण्डिले मन्त्रपूजनं

தெற்கு பக்கத்தில்—அல்லது மாற்றாக ஈசான (வடகிழக்கு) பக்கத்தில்—மண்டபம் அமைக்க வேண்டும். மேற்கு நோக்கிய வாசலில் ஒரே தோரணம் அமைத்து, வாசல் பூஜை முதலியவற்றை செய்து, தயாரிக்கப்பட்ட ஸ்தண்டிலத்தில் மந்திரங்களைப் பூஜிக்க வேண்டும்.

Verse 8

मन्त्रान् सन्तर्प्य सम्पूज्य वास्तुदेवातुं पूर्ववत् दिग्बलिं च वहिर्दत्वा समाचम्य स्वयं गुरुः

மந்திரங்களைத் திருப்திப்படுத்தி முறையாகப் பூஜித்து, முன் விதிப்படி வாஸ்து-தேவதையையும் அர்ச்சிக்க வேண்டும். பின்னர் வெளியே திக்-பலியை அளித்து, ஆச்சமனம் செய்து, குரு தாமே (சடங்கை) தொடர வேண்டும்.

Verse 9

ब्राह्मणान् भोजयित्वा तु शम्भुं विज्ञापयेत्ततः दुष्टलिङ्गमिदं शंभोः शान्तिरुद्धारणस्य चेत्

பிராமணர்களுக்கு போஜனம் அளித்த பின், ஷம்புவிடம் விண்ணப்பிக்க வேண்டும்— “ஓ ஷம்போ! இந்த லிங்கம் குறைபாடுடையது; சாந்தி செய்ய வேண்டுமெனில், அதை அகற்றுதல் (உத்தாரணம்) மற்றும் மறுபிரதிஷ்டை மூலமே செய்யப்பட வேண்டும்.”

Verse 10

रुसिस्तवादिविधिना अधितिष्ठस्व मां शिव एवं विज्ञाप्य देवेशं शान्तिहोमं समाचरेत्

“ஆவாஹனம் மற்றும் ஸ்துதி விதிப்படி— ‘ஓ சிவா, என்னுள் அதிஷ்டானமாக (இவ்விதியில்) அமர்வாயாக’”— என்று தேவாதிபதியிடம் அறிவித்து, சாந்தி ஹோமத்தைச் செய்ய வேண்டும்.

Verse 11

मध्वाज्यक्षीरदूर्वाभिर्मूलेनाष्टाधिकं शतं ततो लिङ्गं च संस्थाप्य पूजयेत् स्थिण्डिले तथा

தேன், நெய், பால், தூர்வா புல்—நியமிக்கப்பட்ட மூலத்துடன்—நூற்று எட்டு முறை விதியைச் செய்ய வேண்டும். பின்னர் லிங்கத்தை நிறுவி, தயாரிக்கப்பட்ட ஸ்திண்டில (வேதி-மேடை) மீது அதேபோல் பூஜிக்க வேண்டும்.

Verse 12

ॐ व्यापकेश्वरायेति नाट्यन्तं शिववादिना अकेश्वरायेति तत्त्वेनाभ्यन्तरादिने इति ख ॐ व्यापकेश्वरायेति नात्यन्तशिववाचिनेति घ ॐ व्यापकेश्वरायेति तत्त्वेनात्यन्तवादिने इति छ ॐ व्यापकं हृदयेश्वराय नमः ॐ व्यापकेश्वराय शिरसे नमः इत्य् आद्यङ्गमन्त्राः ततस्तत्राश्रितं तत्त्वं श्रावयेदस्त्रमस्ततः

“ஓம் வ்யாபகேஸ்வராய” என்று ஜபிக்க வேண்டும். பாடாந்தரங்களும் கூறப்பட்டுள்ளன—“நாத்யந்தசிவவாதினே”, “நாட்யந்தசிவவாசினே”, “தத்த்வேனாத்யந்தவாதினே”. பின்னர் ஆத்ய அங்கமந்திரங்கள்—“ஓம் வ்யாபகம் ஹ்ருதயேஸ்வராய நமः”, “ஓம் வ்யாபகேஸ்வராய சிரஸே நமः”. அதன் பின் அங்கு நிலைபெற்ற தத்துவத்தை ‘கேட்கச் செய்து/செயல்படுத்தி’, பின்னர் அஸ்திரமந்திரத்தைப் பயன்படுத்த வேண்டும்.

Verse 13

सत्त्वः कोपीह यः कोपिलिङ्गमाश्रित्य तिष्ठति लिङ्गन्त्यक्त्वा शिवाज्ञाभिर्यत्रेष्टं तत्र गच्छतु

இங்கே கோபமுற்று கோப-லிங்கத்தைச் சார்ந்து நிற்பவன், அந்த லிங்கத்தை விட்டுவிட்டு சிவனின் ஆணையால் விரும்பிய இடத்திற்குச் செல்லட்டும்.

Verse 14

विद्याविद्येश्वरैर् युक्तः स भवोत्र भविष्यति सहस्रं प्रतिभागे च ततः पाशुपताणुना

வித்யா மற்றும் அவித்யா (மறை-வித்யை) ஆகியவற்றின் ஈஸ்வரர்களால் யுக்தனானவன் இங்கேயே பவ (சிவ) ஆகிறான். மேலும் ஒவ்வொரு பங்கிலும் ஆயிரமடங்கு பலன் உண்டாகும்; பின்னர் பாசுபத ‘அணு’ (நுண் விதை-தத்துவம்) மூலம்.

Verse 15

हुत्वा शान्त्यम्बुना प्रोक्ष्य स्पृष्ट्वा कुशैर् जपेत्ततः दत्वार्घं च विलोमेन तत्त्वतत्त्वाधिपांस् तथा

ஹோமம் செய்து சாந்தி-நீரால் ப்ரோட்சணம் செய்ய வேண்டும்; பின்னர் குசா புல்லால் தொட்ந்து ஜபிக்க வேண்டும். அதன் பின் விலோம (மாறான) வரிசையிலும் அர்க்யம் அர்ப்பணித்து, ஒவ்வொரு தத்துவத்தின் அதிபதிகளையும் முறையே பூஜிக்க வேண்டும்.

Verse 16

अष्टमूर्तीश्वरान् लिङ्ग पिण्डिकासंस्थितान् गुरुः विसृज्य स्वर्णपाशेन वृषस्कन्धस्थया तथा

ஆசாரியர் லிங்கத்திலும் பிண்டிகையிலும் நிலைபெற்ற அஷ்டமூர்த்தி ஈச்வரர்களை விதிப்படி விசர்ஜனம் செய்து, பின்னர் ஸ்வர்ணபாசத்தால் அடுத்த செயலை செய்து, அதையும் விதிப்படி வृषபத்தின் தோளில் வைக்க வேண்டும்।

Verse 17

रज्वा वध्वा तया नीत्वा शिवमन्तं गृणन् जनैः तज्जले निक्षिपेन् मन्त्री पुष्ठ्यर्थं जुहुयाच्छतं

கயிற்றால் கட்டி அதே கயிற்றால் கொண்டு சென்று, மக்கள் சிவமந்திரத்தை உச்சரிக்கும்போது, மந்திரி அதை அந்த நீரில் மூழ்கடிக்க வேண்டும்; பின்னர் புஷ்டிக்காக நூறு ஆஹுதிகள் அளிக்க வேண்டும்।

Verse 18

तृप्तये दिक्पतीनाञ्च वास्तुशुद्धौ शतं शतं रक्षां विधाय तद्धाम्नि महापाशुपता ततः

திசைபதிகளின் திருப்திக்காகவும் வாஸ்து-சுத்தி விதியிலும், ஒவ்வொன்றிலும் நூறு நூறு முறை ரக்ஷா-விதானம் செய்து, பின்னர் அதே புனிதத் தாமத்தில் மகாபாசுபத (சைவ விதி/மந்திர) அனுஷ்டிக்க வேண்டும்।

Verse 19

लिङ्गमन्यत्ततस्तत्र विधिवत् स्थापयेद् गुरुः असुरैर् मुनिभिर्गोत्रस्तन्त्रविद्भिः प्रतिष्ठितं

பின்னர் அதே இடத்தில் ஆசாரியர் விதிப்படி மற்றொரு லிங்கத்தை நிறுவ வேண்டும்; அது அசுரர்கள், முனிவர்கள் மற்றும் கோத்திர-தந்திர விதி அறிந்தோர் ஆகியோரால் பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டதாக இருக்க வேண்டும்।

Verse 20

प्रभुरत्रेति ख , छ च पाशुपतात्मनेति ख , ग , छ च दर्भैर् जपेत्तत इति ङ मूर्तिमूर्तीश्वरान् लिङ्गे इति ख , घ , ङ , छ च वास्तुमध्ये घ तत्त्वविद्भिरिति ख , घ , छ , ज च जीर्णं वाप्यथवा भग्नं विधिनापि नचालयेत् एष एव विधिः कार्योजीर्णधामसमुद्धृतौ

பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்ட தாமம்/கோவில் பழுதடைந்ததாயினும் அல்லது உடைந்ததாயினும், விதி என்ற பெயராலும் அதை இடமாற்றக் கூடாது. பழைய தாமத்தின் மீட்பு/புனருத்தாரணத்தில் இதுவே ஒரே விதியாகும்।

Verse 21

खड्गे मन्त्रगणं न्यस्य कारयेत् मन्दिरान्तरं सङ्कोचे मरणं प्रोक्तं विस्तारो तु धनक्षयः

வாளின் மீது மந்திரக் குழுவை ந்யாசமாக நிறுவி, கோவிலின் உள்புற மண்டப/அந்தரப் பகுதியை அமைக்கச் செய்ய வேண்டும். மிகச் சுருக்கம் மரணத்தைத் தரும்; மிக விரிவு செல்வநாசத்தை உண்டாக்கும் என்று கூறப்படுகிறது.

Frequently Asked Questions

A precise defect-classification for liṅgas (cracked, deformed, unstable, misaligned, lightning-struck, toppled, etc.) and a stepwise corrective protocol combining Vāstu-śuddhi, śānti-homa (108 count), mantra-nyāsa/aṅga-mantras, tattva-lord propitiation, immersion, and protective rites—while repeatedly restricting the movement of consecrated installations.

It frames renovation as sādhanā: correct technique, mantra, and restraint preserve the sanctity of a consecrated presence, converting architectural maintenance into dharmic service that protects community welfare (puṣṭi, rakṣā) while honoring Śiva’s indwelling.

It strongly reiterates a non-movement principle: even if worn or broken, a consecrated liṅga/shrine should not be moved; renovation is to be executed in a way that preserves established sanctity, with corrective rites addressing defects.