Adhyaya 243
Chapter 243 — Strī-lakṣaṇa (Characteristics of a Woman)
முன்னைய புருஷ-லக்ஷண விவாதத்தை முடித்து, இவ்வத்யாயம் சமுத்திரரின் உரையாக ஸ்த்ரீ-லக்ஷணத்தை நீதி-சாஸ்திரமும் லக்ஷண-சாஸ்திரமும் சார்ந்த வழிகாட்டியாகத் தொடங்குகிறது; எதிர்காலப் பெண்ணின் சுபத்துவத்தை மதிப்பிடுவதே நோக்கம். அழகிய அங்கங்கள், அளவான நயமான நடை, நன்றாக அமைந்த பாதங்களும் ஸ்தனங்களும், வலம்சுழியும் நாபி போன்ற சுப உடற்குறிகள் கூறப்படுகின்றன. மேலும் கரடுமுரடுத் தன்மை, அளவின்மை, சண்டைபிடிக்கும் இயல்பு, பேராசை, கடுஞ்சொல், சில பெயர்-தொடர்பான குறியீடுகள் ஆகியவை அசுபம் எனத் தவிர்க்கச் சொல்லப்படுகிறது; சமூக ஒற்றுமை தர்மக் கோலாகக் கருதப்படுகிறது. வெளிப்புற அழகை விட குணமும் நல்லொழுக்கமும் உயர்ந்தவை—சிறந்த வெளிக்குறிகள் இல்லாவிட்டாலும் உயர்ந்த நடத்தை ‘சுபம்’ அளிக்கும் என வலியுறுத்துகிறது. இறுதியில் கையில் உள்ள ஒரு குறிப்பிட்ட குறியை அபம்ருத்யு-நிவாரணமும் நீண்ட ஆயுளின் சுட்டியும் எனக் கூறி, ராஜதர்ம சமூக ஒழுங்கில் உடற்குறி நம்பிக்கையுடன் இணைக்கிறது.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे पुरुषलक्षणं नाम द्विचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः स्त्रीलक्षणं समुद्र उवाच शस्ता स्त्री चारुसर्वाङ्गी मत्तमातङ्गगामिनी गुरूरुजघना या च मत्तपारावतेक्षणा
இவ்வாறு அக்னி மகாபுராணத்தில் ‘புருஷ-லட்சணம்’ எனும் இருநூற்று நாற்பத்திரண்டாம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது. இப்போது ‘ஸ்த்ரீ-லட்சணம்’ எனும் இருநூற்று நாற்பத்திரண்டாம் மூன்றாம் அத்தியாயம் தொடங்குகிறது. சமுத்திரன் கூறினான்—எல்லா அங்கங்களும் அழகுடையவளாக, மதமுற்ற பெண் யானையின் நடைபோல் நடப்பவளாக, கனத்த நிறைந்த தொடைகள் மற்றும் இடுப்புடையவளாக, மதமுற்ற புறாவின் கண்களைப் போன்ற கண்களுடையவளாக இருப்பவளே பாராட்டத்தக்க ஸ்த்ரீ.
Verse 2
सुनीलकेशी तन्वङ्गी विलोमाङ्गी मनोहरा शुभा स्त्री इति ज समभूमिस्पृशौ पादौ संहतौ च तथा स्तनौ
கருநீல ஒளியுடைய கூந்தல், மெலிந்த சீரான உடல், ஒழுங்கான அங்க அமைப்பு, மனோகர தோற்றம் உடையவள் ‘சுப’ ஸ்த்ரீ எனப்படுகிறாள்; அவளுடைய பாதங்கள் நிலத்தை சமமாகத் தொடவும், மார்புகள் உறுதியாய் நன்கு அமைந்திருக்கவும் வேண்டும்.
Verse 3
नाभिः प्रदक्षिणावर्ता गुह्यमश्वत्थपत्रवत् गुल्फौ निगूढौ मध्येन नाभिरङ्गुष्ठमानिका
நாபி வலதுசுழி (கடிகார திசை) உடையதாக இருக்க வேண்டும்; மறைஉறுப்பு அரசமர இலைவடிவமாக இருக்க வேண்டும்; கணுக்கால்கள் வெளிப்படையாகத் திகழாமல் மறைந்திருப்பவை ஆக வேண்டும்; நாபியின் நடுப்பகுதி பெருவிரல் அளவாக இருக்க வேண்டும்.
Verse 4
जठरन्न प्रलम्बञ्च रोमरूक्षा न शोभना नर्क्षवृक्षनदीनाम्नी न सदा कलहप्रिया
அவளுக்கு தொங்கும் வயிறோ மிகையாக வெளிப்படும் வயிறோ இருக்கக் கூடாது; அங்கங்கள் தளர்வாக இருக்கக் கூடாது; ரோமங்கள் கரடுமுரடாகவும் அழகற்றதாகவும் இருக்கக் கூடாது. கரடி, மரம், நதி ஆகியவற்றைச் சார்ந்த பெயர் அவளுக்கு இருக்கக் கூடாது; எப்போதும் சண்டை விரும்புபவளாகவும் இருக்கக் கூடாது.
Verse 5
न लोलुपा न दुर्भाषा शुभा देवादिपूजिता गण्डैर् मधूकपुष्पाभैर् न शिराला न लोमशा
அவள் பேராசையுடையவள் அல்ல; கடுஞ்சொல் பேசுபவளும் அல்ல. அவள் மங்களமானவள்; தேவர்கள் முதலியோரால் போற்றப்படுபவள். அவளது கன்னங்கள் மதூக மலர்களைப் போன்றவை; நரம்புகள் தெளிவாகத் தோன்றுவதுமில்லை, மிகுந்த ரோமமும் இல்லை.
Verse 6
न संहतभ्रूकुटिला पतिप्राणा पतिप्रिया अलक्षणापि लक्षण्या यत्राकारास्ततो गुणाः
அவள் சுருங்கி வளைந்த புருவங்களையுடையவளாக இருக்கக் கூடாது; கணவனையே உயிர்மூச்சாகக் கொண்டு, கணவனுக்கு அன்பானவளாக இருக்க வேண்டும். வெளிப்புற அழகுக் குறிகள் இல்லாவிட்டாலும் அவள் மங்களக் குறியுடையவள்; ஏனெனில் நல்ல ஒழுக்கமும் நடையும் உள்ள இடத்திலிருந்தே நற்குணங்கள் தோன்றுகின்றன.
Verse 7
भुवङ्कनिष्ठिका यस्या न स्पृशेन्मृत्युरेव सा
யாருடைய சிறுவிரலில் ‘புவங்க’ எனும் குறி உள்ளதோ, அவளை மரணமே கூடத் தொடாது.
Frequently Asked Questions
It outlines auspicious and inauspicious characteristics—both physical and behavioral—used within lakṣaṇa-śāstra and nīti-śāstra to evaluate suitability and harmony in social life, while emphasizing that virtuous conduct can outweigh mere external features.
The chapter discourages quarrelsomeness, greed, and harsh or foul speech, presenting social temperament as a dharmic indicator of auspiciousness.
It states that even if outward marks are lacking, one may still be considered auspicious when noble demeanor and conduct are present—because virtues arise from character and behavior.