
Chapter 248: धनुर्वेदः (Dhanurveda — Science of War and Archery Discipline)
பகவான் அக்னி தனுர்வேதத்தைத் தொடங்கி, போர்-விஞ்ஞானம் ‘நான்கு அங்கங்களால்’ (ரதம், யானை, குதிரை, காலாட் படை) அமைந்தது எனவும், வேதக் கற்பித்தல் முறையில் ஆயுதப் பயன்பாடு ‘ஐந்துவகை’ எனவும் கூறுகிறார்: எறிந்து விடப்படும் ப்ரக்ஷேப்யம், கையால் எறியப்படும் பாணிமுக்தம், இயந்திரத்தால் விடப்படும் யந்திரமுக்தம், விடாமல் பயன்படுத்தும் அமுக்த ஆயுதங்கள், மேலும் நிராயுத கைமோதல். பின்னர் சஸ்திர–அஸ்திர வேறுபாடு, நேர்முறை vs மாயா/வஞ்சக முறை ஆகிய இரட்டை வகைப்பாடுகளை விளக்கி, யந்திரமுக்தம், பாணிமுக்தம் போன்ற பிரதிநிதி முறைகளைச் சுட்டுகிறார். தொடர்ந்து கவசம் முதலிய பாதுகாப்புச் சீரமைப்பு, வில்-மையமும் ஈட்டி/சூலம்-மையமும் கொண்ட படிப்படியான மோதல்கள், கற்பித்தல் ஒழுங்கு—பிராமணன் ஆசானாக க்ஷத்திரிய/வைசியருக்கு போதிக்க வேண்டும்; சூத்ரனும் பயிற்சி, பழக்கம், அரசனுக்கான துணைச் சேவையால் தகுதி பெறலாம்—என்று கூறப்படுகிறது. சமபத, வைசாக, மண்டல, ஆலீட, பிரத்யாலீட, விகட, சம்புட போன்ற நிலைப்பாடுகள்-அளவுகள், மேலும் வில்வித்தை நடைமுறை—வணக்கம், நாண் கட்டும் இடைவெளி, நாபி/இடுப்பு நிலை, கண்–காது கோட்டால் குறி, விரல் பிடிகள், இழுத்து விடுதல், தொடர்ச்சி இயக்கம், திறன் மதிப்பீடு—விரிவாக உள்ளது. அம்பு-வில் அளவுகள் நிர்ணயிக்கப்பட்டு, குதிரை, ரதம், யானைச் சூழல்களிலும் இத்தத்துவங்கள் விரிவுபடுத்தப்பட்டு, போர் கலை தர்மத்தால் கட்டுப்படும் ஒழுக்கமாக நிறுவப்படுகிறது।
No shlokas available for this adhyaya yet.
Precise operational metrics and biomechanics: stance geometry and spacing (vitasti/aṅgula-based), bow brace/clearance set to twelve aṅgulas, standardized bow and arrow lengths (3–4 hasta bows; 10–12 muṣṭi arrows), and a procedural aiming line maintained between the eye and the ear.
It frames martial skill as dharma-sādhana: disciplined posture, restraint, correct measure, and role-based duty (service to the king and protection of order) convert warfare-knowledge into a regulated vidyā aligned with righteous conduct rather than mere violence.