Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

स्वर्गगमनम्, अदितिस्तुतिः-मायातत्त्वम्, तथा पारिजात-प्रसङ्गे इन्द्रयुद्धम्

शिबिकां च धनेशस्य चक्रेण तिलशो विभुः चकार शौरिर् अर्कं च दृष्टिदृष्टं हतौजसम्

śibikāṃ ca dhaneśasya cakreṇa tilaśo vibhuḥ cakāra śaurir arkaṃ ca dṛṣṭidṛṣṭaṃ hataujasam

ततः सर्वशक्तिमान् शौरिः चक्रेण धनेशस्य शिबिकां तिलशो व्यच्छिनत्; अर्कोऽपि तस्य दृष्टिमात्रेण दृष्टिहतो हततेजाः साभिमानश्चाभवत्।

śibikāmpalanquin
śibikām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśibikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
dhaneśasyaof Kubera (lord of wealth)
dhaneśasya:
Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhaneśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
cakreṇawith the discus
cakreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
tilaśaḥinto bits; piece by piece
tilaśaḥ:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottilaśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/परिमाणवाचक (manner/degree)
vibhuḥthe mighty one
vibhuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
cakāramade; did
cakāra:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
śauriḥŚauri (Krishna)
śauriḥ:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootśauri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
arkamArka (the Sun-god)
arkam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
dṛṣṭidṛṣṭamseen at a glance; sight-seen
dṛṣṭidṛṣṭam:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootdṛṣṭi + dṛṣṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative): dṛṣṭyā dṛṣṭam = ‘seen by sight/at a glance’
hataujasamwhose strength was destroyed; enfeebled
hataujasam:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Roothata + ojas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः: hataṃ ojaḥ yasya (strength destroyed)

Sage Parāśara (narrating) to Maitreya

K
Krishna (Śauri)
K
Kubera (Dhaneśa)
S
Surya (Arka)

FAQs

It dramatizes that wealth and status (Kubera/Dhaneśa) are not autonomous powers—under Bhagavān’s rule they can be diminished instantly, reinforcing dharma over pride and privilege.

By showing that even cosmic functionaries like the Sun and the lord of wealth are subdued by a mere act (the discus) or even a glance—Parāśara frames Krishna as the ultimate controller of all delegated powers.

The verse asserts a core Vaishnava principle: Vishnu/Krishna is the Supreme Reality whose will governs all luminaries and rulers; their splendor (ojas) is contingent upon him.