Verse 8

Mundaka

Sanskrit (Devanagari)

न चक्षुषा गृह्यते नापि वाचा नान्यैर्देवैस्तपसा कर्मण वा । ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्वस्ततस्तु तं पश्यते निष्कलं ध्यायमानः ॥८॥

Padapatha (Word Split)

न । चक्षुषा । गृह्यते । न । अपि । वाचा । न । अन्यैः । देवैः । तपसा । कर्मणः । वा । ज्ञान-प्रसादेन । विशुद्ध-सत्त्वः । ततः । तु । तम् । पश्यते । निष्कलम् । ध्यायमानः ॥८॥

IAST Transliteration

na cakṣuṣā gṛhyate nāpi vācā nānyair devais tapasā karmaṇo vā | jñānaprasādena viśuddhasattvas tatas tu taṃ paśyate niṣkalaṃ dhyāyamānaḥ ||8||

Translation

न चक्षुषा गृह्यते, न वाचा, नान्यैर्देवैः (इन्द्रियैः), न तपसा, न कर्मणा। ज्ञानप्रसादेन विशुद्धसत्त्वः, ध्यायमानः, निष्कलं तं ततो पश्यति॥८॥

Academic Translation

It is not grasped by the eye, nor even by speech, nor by other deities (i.e., senses); not by austerity, nor by ritual action. But by the clarity (grace) of knowledge, one whose sattva is purified—then, meditating, sees That partless (Brahman).

Verse Context

• Apperception of nirguṇa/niṣkala Brahman through jñāna and sattva-śuddhi; limits of sense/karma
• Mahavakya: Aligns with the import of ‘प्रज्ञानं ब्रह्म’ (Aitareya) and ‘अहं ब्रह्मास्मि’: Brahman is known as immediate consciousness, not as a sensory object; emphasizes jñāna as the means rather than karma.
• Atharva
• Atharvaṇa (Śaunaka-śākhā; traditionally transmitted within Atharvavedic recensions) Shakha
• Chandas: Mixed/Upaniṣadic verse (non-strict; often aligned to Triṣṭubh/Jagatī-type cadence)