HomeUpanishadsBrahmavidyaVerse 34
Previous Verse
Next Verse

Verse 34

Brahmavidya

हंसहंसेति यो ब्रूयाद्धंसो ब्रह्मा हरिः शिवः । गुरुवक्त्रात्तु लभ्येत प्रत्यक्षं सर्वतोमुखम् ॥३४॥

हंस-हंस इति यः ब्रूयात् हंसः ब्रह्मा हरिः शिवः । गुरु-वक्त्रात् तु लभ्येत प्रत्यक्षम् सर्वतः-मुखम् ।

haṃsa-haṃseti yo brūyād dhaṃso brahmā hariḥ śivaḥ | guruvaktrāt tu labhyeta pratyakṣaṃ sarvatomukham ||34||

यो ‘हंस हंस’ इति ब्रूते, स हंसो ब्रह्मा हरिः शिवश्च। किन्तु गुरुवक्त्रात् एव लभ्यते—सर्वतोमुखं प्रत्यक्षं तत्त्वम्।

Whoever utters ‘haṃsa, haṃsa’—that Haṃsa is Brahmā, Hari, and Śiva. But it is obtained from the mouth of the guru: the directly evident (Reality) whose face is everywhere.

Haṃsa/ajapā-japa; unity of deities in Brahman; guru-upadeśa; pratyakṣa (immediate) SelfMahavakya: Supports “prajnānam brahma” and “ahaṃ brahmāsmi” by pointing to the immediately evident consciousness (pratyakṣa) as Brahman, realized through instruction and contemplation.AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka)