Adhyaya 36

अस्मिन्नध्याये भारद्वाजः संवादरूपेण विष्णोः वराहावतारकथां निवेदयति। प्रलयजलनिमग्नायां वसुमत्यां लोकधारणं विना सर्वभूतानां स्थितिरशक्या इति देवः निश्चित्य पातालप्रदेशेषु निमग्नां धरणीं ददर्श। ततः स यज्ञमयवराहदेहं धारयामास—छन्दांसि, अग्नयः, वेदाङ्गानि, यूपादियागोपकरणानि च तस्याङ्गेषु निरूपितानि। वराहः सलिलं प्रविश्य तमो निवार्य रसातलमभिभूय दंष्ट्राग्रे धरणीं समुद्धृत्य मुनिभिः स्तूयमानः स्थितः; समुद्रस्य क्षोभः मङ्गलध्वनिरिव हविरिव च वर्ण्यते। अनन्तरं अर्जुनस्य प्रश्नानुसारं—प्रलये धरणी कथं तिष्ठति, सप्तपातालाधः किमाधारः—इत्यादिषु भारद्वाजः पुराणकालमानानि (नाडिका-दिवस-मास-वर्ष), युग-मन्वन्तरविभागं, श्वेतवराहकल्पे मनूनां क्रमं च प्रकाशयति। प्रलयलक्षणानि—अनावृष्ट्या दाहः, बहुवर्षवृष्टिः, जगदाप्लावनं, विष्णुनाभिकमलस्थे ब्रह्मणः योगनिद्रा, ततः पुनः सृष्टिः—इति निरूप्यते। अन्ते अस्मिन्कल्पे विष्णोः श्वेतवराहरूपेणावतरणं, ततः वेङ्कटाचले स्वामिपुष्करिणीसमीपे निवासः, ब्रह्मणः प्रार्थनया दिव्यरूपग्रहणं च कथ्यते; देवस्य प्रत्यक्षदर्शनदुर्लभत्वे अर्जुनः भक्त्या श्रवणकथाभिः मनुष्याणां कथं सुलभता भवेत् इति पृच्छति।