Adhyaya 21

अस्मिन्नध्याये श्रीसूतः नैमिषारण्यस्थितान् मुनीन् प्रति वदन् त्रिधा प्रसङ्गं प्रवर्तयति। प्रथमं रामानुजनाम ब्राह्मणः शास्त्रविद् जितेन्द्रियः वैखानसधर्मपरायणश्च आकाशगङ्गातटे दीर्घं तपश्चरति—ग्रीष्मे पञ्चाग्निसाधनम्, वर्षासु अनावृतावस्थानम्, शिशिरे जलशयनम्; अष्टाक्षरमन्त्रजपं जनार्दनध्यानं च नित्यं करोति। ततः वेङ्कटेशः/श्रीनिवासः शङ्खचक्रगदाधरः दिव्यपरिकरैः सह, नारदगानवाद्यैश्च, वक्षसि लक्ष्म्या विराजमानः साक्षात् प्रादुर्भवति। रामानुजस्य स्तुतिं श्रुत्वा तं परिष्वज्य वरं ददाति; स च अचलां भक्तिं याचते, दर्शनमेव परमसिद्धिरिति निवेदयति। भगवन्नामदर्शनयोः मोक्षप्रदत्वं तत्र प्रतिपाद्यते। अनन्तरं देवः आकाशगङ्गायां स्नानस्य महाफलकालं निर्दिशति—मेषसङ्क्रान्तौ चित्रानक्षत्रयुक्तायां पूर्णिमायां स्नानात् अनावृत्तिपरमपदप्राप्तिरिति। ततः ‘भागवतलक्षणानि’ पृष्टे, अहिंसा, अद्वेषः, दमः, सत्यं, मातापितृब्राह्मणगोसेवा, कथाश्रवणप्रियता, तीर्थयात्रारुचिः, जलान्नदानम्, एकादशीव्रतम्, हरिनामरति, तुलसीपूजा, तडागकूपारामदेवालयादि लोकहितकर्माणि च—एतानि भागवतश्रेष्ठस्य चिह्नानि इति विस्तरेण कथयति। अन्ते सूतः वृषाद्रौ (वेङ्कटाद्रौ) वियद्गङ्गायाः एतन्माहात्म्यं ‘उत्तमम्’ इति समापयति।