Adhyaya 11

अध्यायोऽयं स्वामिपुष्करिणीं परमं शुद्धितीर्थं निरूपयति। सूतः कथयति—काश्यपस्य स्वामिपुष्करिण्यां स्नानं महापातकसदृशानपि मलान् नाशयति। ऋषयः तस्य दोषस्य कारणं तथा सहसा मुक्तेः हेतुं पृच्छन्ति; ततः सूतः परीक्षितराजोपाख्यानं प्रवर्तयति। मृगयायां गतः परीक्षितः मौनव्रतिनं मुनिं दृष्ट्वा प्रत्युत्तराभावेन क्रुद्धः तस्य स्कन्धे मृतसर्पं न्यस्यति। तदनन्तरं शृङ्गी नाम मुनिपुत्रः शापं ददाति—सप्तमेऽहनि तक्षकेन दंशितः राजा म्रियते इति। रक्षणोपायेषु कृतेष्वपि तक्षकः ब्राह्मणवेषधारिभिः सह आगत्य फले कृमिरूपेण प्रविश्य शापं सत्यं करोति। विषहरमन्त्रविद्यावैद्यः काश्यपः राजरक्षणाय गच्छन् तक्षकेन मार्गे निरुद्धः; शक्तिपरीक्षया तथा द्रव्यलोभेन स निवर्तितः। ततः “राजानं न रक्षितवान्” इति लोके निन्दितः काश्यपः शाकल्यं मुनिमुपगम्य दोषं शृणोति—यः समर्थः सन् विषपीडितस्य प्राणरक्षणे न प्रवर्तते, तस्य घोरः पापदोषः समाजेऽपि पतनहेतुः। शाकल्यः प्रायश्चित्तं निर्दिशति—वेङ्कटाद्रिं गत्वा सङ्कल्पपूर्वकं स्वामिपुष्करिण्यां स्नात्वा वराहस्वामिनं ततः श्रीनिवासं पूजयेत्; दर्शननियमैः काश्यपस्य आरोग्यं कीर्तिः मानश्च पुनरागच्छति। अन्ते फलश्रुतिः—श्रद्धया शृण्वतां परं पदं, शुद्धिः भक्त्या सङ्कल्पेन च तीर्थमहिम्ना सिध्यतीति।