Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 25

Devanagari script

स्फुरत्संविन्मणिशिखां चित्तसंगतिचंद्रिकाम् । प्रपद्ये भगवद्भक्तिमानसोद्यानवाहिनीम्

Transliteration

sphuratsaṃvinmaṇiśikhāṃ cittasaṃgaticaṃdrikām | prapadye bhagavadbhaktimānasodyānavāhinīm

Translation

स्फुरत्संविन्मणिशिखा-शिरस्कां चित्तसङ्गति-चन्द्रिकां, हृदय-उद्यानं सिञ्चन्तीं भगवद्भक्तिवाहिनीं शरणं प्रपद्ये।

Word by Word

• स्फुरत्संविन्मणिशिखाम्: (her) whose crest is a jewel of flashing consciousness
• स्फुरत्संविन्मणिशिखाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्फुरत् (कृदन्त; √स्फुर्) + संवित् + मणि + शिखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-समासः—स्फुरन्ती संवित् यस्याः सा (संवित्-विशेषण), मणिशिखा इव

• चित्तसंगतिचन्द्रिकाम्: moonlight of the mind’s association/attunement
• चित्तसंगतिचन्द्रिकाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चित्त + संगति + चन्द्रिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—चित्तस्य संगतिः (तस्याः) चन्द्रिका इव

• प्रपद्ये: I take refuge in / I resort to
• प्रपद्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + पद् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भगवद्भक्तिमानसोद्यानवाहिनीम्: the stream that carries the mind’s garden of devotion to the Lord
• भगवद्भक्तिमानसोद्यानवाहिनीम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भगवत् + भक्ति + मानस + उद्यान + वाहिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-समासः—भगवतः भक्तिः (तस्याः) मानस-उद्यानं वहति इति वाहिनी

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Sarayū-tīrtha implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous stream of devotion flows through a heart-garden; atop it a jewel-like flame of awakened consciousness, and above it a cool moonlight of sacred communion.

Characters & Entities

• Bhagavān (Viṣṇu, implied)
• Bhakti (as a power/principle)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti is depicted as an illuminating inner force that harmonizes the mind and nurtures spiritual life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā provides the sacred context; the verse itself focuses on inner pilgrimage through devotion.

What ritualistic prescription is mentioned?

Prapatti (taking refuge) in bhagavad-bhakti—cultivating devotion as the central practice.