Adhyaya 4
Prabhasa KhandaVastrapatha Kshetra MahatmyaAdhyaya 4

Adhyaya 4

अध्यायेऽस्मिन् ईश्वरः देवीं प्रति उपदिशति—मङ्गलस्थितेः पश्चिमे एकयोजनदूरे स्थितं दुन्नाविल्लं नाम तीर्थं प्रति लघु-यात्रामार्गः। तत्र क्षेत्रस्य माहात्म्यं स्मृतिस्तरैः प्रतिष्ठाप्यते। भीमेन सह “दुन्नक” इति नाम्ना सम्बन्धितः पुरावृत्तान्तः कथ्यते—यत् पूर्वं भक्षितं त्यक्तं च, तेन तस्य देशस्य प्रसिद्धिः कारणीकृता। ततः दिव्यविवरं वर्ण्यते, यत् पातालगमनस्य महापथः; एवं ब्रह्माण्डीय-भूगोलः क्षेत्रमानचित्रे समावेश्यते। एषा पातालसम्बद्धा कथा पूर्वं “पातालोत्तर-सङ्ग्रहे” उपदिष्टेति निर्देशः कृतः, ग्रन्थान्तर-स्मृतिसन्ततिं सूचयन्। तत्र बहवो लिङ्गाः, षोडश सिद्धस्थानानि च सन्ति—शैवपवित्र-समूहत्वेन क्षेत्रं प्रकाशते। अन्ते तद् देशः पूर्वं सुवर्णखानिरासीदिति, तथा जनाः भूतिं (समृद्धिं सिद्धिं च) कामयमानाः तत्र गच्छेयुरिति धर्म्य-भौगोलिकः उपदेशः प्रदीयते।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि दुन्नाविल्लेति विश्रुतम् । योजनस्यांतरे देवि पश्चिमे मंगलस्थितेः

ईश्वर उवाच—ततो गच्छेन्महादेवि दुन्नाविल्लेति विश्रुतम्। योजनमात्रान्तरे देवि पश्चिमे मंगलस्थितेः॥

Verse 2

दुन्नको यत्र भीमेन भुक्त्वा त्यक्तः पुरा प्रिये । तत्रैव विवरं दिव्यं महा पातालमार्गदम्

प्रिये, यत्र दुन्नको भीमेन पुरा भुक्त्वा त्यक्तः। तत्रैव दिव्यं विवरं महापातालमार्गदम्॥

Verse 3

तस्य कल्पः पुरा प्रोक्तः पातालोत्तरसंग्रहे । तत्र लिंगान्यनेकानि सिद्धस्थानानि षोडश

तस्य कल्पः पुरा प्रोक्तः पातालोत्तरसंग्रहे। तत्र लिङ्गान्यनेकानि सिद्धस्थानानि षोडश॥

Verse 4

सुवर्णस्याकरः पूर्वं तत्स्थानमभवत्प्रिये । तस्मिन्स्थाने नरैर्देवि गन्तव्यं भूतिलिप्सया

प्रिये, तत्स्थानं पूर्वं सुवर्णस्याकरः अभवत्। तस्मिन्स्थाने नरैर्देवि भूतिलिप्सया गन्तव्यम्॥