Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31

Devanagari script

नारदोक्तं निशम्याथ तारकः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मेधावी गच्छ त्वं च पुरंदरम्

Transliteration

nāradoktaṃ niśamyātha tārakaḥ prahasanniva | uvāca vākyaṃ medhāvī gaccha tvaṃ ca puraṃdaram

Translation

नारदोक्तं निशम्याथ तारकः प्रहसन्निव । उवाच वाक्यं मेधावी गच्छ त्वं च पुरंदरम्

Word by Word

• नारद-उक्तम्: Nārada's statement
• नारद-उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त, √वच् (धातु) क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारदस्य उक्तम्)

• निशम्य: having heard
• निशम्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: √शम् (धातु) उपसर्ग-नि + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावे कृदन्तम्; ल्यप् (absolutive/gerund) — 'having heard'

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/thereupon)

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• प्रहसन्: laughing
• प्रहसन्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √हस् (धातु) उपसर्ग-प्र + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; शतृ-प्रत्यय (present participle)

• इव: as if
• इव: Sambandha (Comparative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमासूचक (like/as if)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• वाक्यम्: a statement
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• मेधावी: the intelligent one
• मेधावी: Karta (Subject-appositive/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मेधाविन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (तारकस्य)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-संबन्धि सर्वनाम; प्रथमा (1), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• पुरंदरम्: Purandara (Indra)
• पुरंदरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; इन्द्रस्य नाम

Speaker

Tāraka

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (narrative frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Nārada (immediate); ultimately Indra (Purandara) as intended recipient

Visual Art Cues

Scene: Nārada stands as messenger; Tāraka, seated or standing in an asura court, smiles with derision and gestures dismissively, ordering Nārada to go to Indra.

Characters & Entities

• Nārada
• Tāraka
• Purandara (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mockery and overconfidence often precede downfall; dharma’s guardians are not to be scorned.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of the Kedārakhaṇḍa narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.