Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

इच्छायुक्तस्त्वमत्रैव सदा बालकचेष्टितः । येऽन्ये च लोकपाः सर्वे तेषां वार्ता कुतस्त्विह

Transliteration

icchāyuktastvamatraiva sadā bālakaceṣṭitaḥ | ye'nye ca lokapāḥ sarve teṣāṃ vārtā kutastviha

Translation

इच्छायुक्तस्त्वमत्रैव सदा बालकचेष्टितः। येऽन्ये च लोकपाः सर्वे तेषां वार्ता कुतस्त्विह॥

Word by Word

• इच्छायुक्तः: guided by (your) wish
• इच्छायुक्तः: Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: इच्छा-युक्त (प्रातिपदिक; इच्छा + युक्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘इच्छया युक्तः’ (endowed with mere will/desire)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय

• सदा: always
• सदा: Kala-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• बालकचेष्टितः: acting like a child
• बालकचेष्टितः: Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: बालक-चेष्टित (प्रातिपदिक; बालक + चेष्टित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘बालकस्य चेष्टितम् इव’ (childish in behavior)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)

• अन्ये: other
• अन्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• लोकपाः: world-guardians (Lokapālas)
• लोकपाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोकपाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन

• वार्ता: news, mention
• वार्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वार्ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कुतः: how/whence
• कुतः: Kriya-vishesana (Interrogative/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कुतः (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb: from where/how)

• त्वि: indeed (emphatic)
• त्वि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: त्वि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle, often with interrogatives)

• इह: here
• इह: Desha-adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

Speaker

Unknown (Māheśvarakhaṇḍa narrative voice; admonition within Kedāra context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A deity/force acts playfully like a child—symbolized by a childlike gesture near a blazing liṅga or cosmic center—while lokapālas stand aside, powerless; the Himalaya amplifies the sense of vastness and human limitation.

Characters & Entities

• Lokapāla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power guided by whim becomes childish and unjust; dharma calls for mature, accountable action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra remains the chapter setting, but the verse is not directly a tirtha-mahātmya statement.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.