Adhyaya 58

Verse 1

अर्जुन उवाच । गुप्तक्षेत्रमिदं कस्मात्कस्माद्गुप्तं च नारद । यस्य प्रभावः सुमहान्नैव कस्यापि संस्तुतः

अर्जुन उवाच— नारद, इदं गुप्तक्षेत्रं कस्मात्? कस्माच्च गुप्तं स्थितम्? यस्य प्रभावः सुमहान्, स तु कस्यापि न संस्तुतः।

Verse 2

नारद उवाच । पुरातनामत्र कथां गुप्तक्षेत्रस्य कारणे । शृणु पांडव शापेन गुप्तमासीदिदं यथा

नारद उवाच— गुप्तक्षेत्रस्य कारणेऽत्र पुरातनी कथा वर्तते। पाण्डव, शृणु—शापेन यथा इदं गुप्तमासीदिति।

Verse 3

पुरा निमित्ते कस्मिंश्चित्सर्वतीर्थाधिदैवताः । प्रणामाय ब्रह्मसदो ब्रह्माणं सहिता ययुः

पुरा कस्यचिन्निमित्ते सर्वतीर्थाधिदेवताः समागताः। ते ब्रह्मसदःस्थितं ब्रह्माणं प्रणामाय सहिता ययुः।

Verse 4

पुष्करस्य प्रभासस्य निमिषस्यार्बुदस्य च । कुरुक्षेत्रस्य क्षेत्रस्य धर्मारण्यस्य देवताः

पुष्करस्य प्रभासस्य निमिषस्यार्बुदस्य च; कुरुक्षेत्रस्य क्षेत्रस्य धर्मारण्यस्य च देवताः (तत्रासन्)।

Verse 5

वस्त्रापथस्य श्वेतस्य फल्गुतीर्थं स्य चापि याः । केदारस्य तथान्येषां क्षेत्राणां कोटिशोऽपि याः

वस्त्रापथस्य श्वेतस्य फल्गुतीर्थस्य च देवताः । केदारस्य तथान्येषां क्षेत्राणां कोटिशोऽपि च ॥

Verse 6

सिंधुसागरयोगस्य महीसागरकस्य च । गंगासागरयोगस्य अधिपाः सूकरस्य च

सिन्धुसागरयोगस्य महीसागरकस्य च । गङ्गासागरयोगस्य सूकरस्य च येऽधिपाः ॥

Verse 7

गंगारेवामुखीनां तु नदीनामधिदेवताः । शोणह्रदपुरोगाणां ह्रदानां चाधिदेवताः

गङ्गारेवामुखीनां तु नदीनामधिदेवताः । शोणह्रदपुरोगाणां ह्रदानां चाधिदेवताः ॥

Verse 8

ते सर्वे संघशो भूत्वा श्रैष्ठ्य ज्ञानाय चात्मनः । समुपाजग्मुरमला महतीं ब्रह्मणः सभाम्

ते सर्वे सङ्घशो भूत्वा श्रैष्ठ्यज्ञानाय चात्मनः । समुपाजग्मुरमलाः महतीं ब्रह्मणः सभाम् ॥

Verse 9

तत्र तीर्थानि सर्वाणि समायातानि वीक्ष्य सः । उत्तस्थौ सहितः सर्वैः सभासद्भिः पितामहः

तत्र तीर्थानि सर्वाणि समायातानि वीक्ष्य सः । उत्तस्थौ सहितः सर्वैः सभासद्भिः पितामहः ॥

Verse 10

प्रणम्य सर्वतीर्थेभ्यः प्रबद्धकरसंपुटः । तीर्थानि भगवानाह विस्मयोत्फुल्ललोचनः

सर्वतीर्थेभ्यः प्रणम्य प्रबद्धकरसंपुटः । विस्मयोत्फुल्ललोचनः भगवान् तीर्थान्युवाच ॥

Verse 11

अद्य नः सद्म सकलं युष्माभिरतिपावितम् । वयं च पाविता भूयो युष्माकं दर्शनादपि

अद्य नः सद्म सकलं युष्माभिरतिपावितम् । युष्माकं दर्शनादेव वयं भूयः प्रपाविताः ॥

Verse 12

तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्पर्शनं स्नानमेव च । कीर्तनं स्मरणं चापि न स्यात्पुण्यं विना परम्

तीर्थानां दर्शनं श्रेयः स्पर्शनं स्नानमेव च । कीर्तनं स्मरणं चापि सर्वं पुण्यप्रदं परम् ॥

Verse 13

महापापान्विता रौद्रास्त्वपि ये स्युः सुनिष्ठुराः । तेऽपि तीर्थैः प्रपूयंते किं पुनर्धर्मसंस्थिताः

महापापान्विता रौद्राः सुनिष्ठुरा अपि ये नराः । तेऽपि तीर्थैः प्रपूयन्ते किं पुनर्धर्मसंस्थिताः ॥

Verse 14

एवमुक्त्वा पुलस्त्यं स पुत्रमभ्यादिदेश ह । शीघ्रमर्घं तीर्थहेतोः समानय यथार्चये

एवमुक्त्वा पुलस्त्यं स पुत्रमभ्यादिदेश ह । शीघ्रमर्घं तीर्थहेतोः समानय यथार्चये ॥

Verse 15

पुलस्त्य उवाच । असंख्यानीह तीर्थानि दृश्यंते पद्मसंभव । यथा दिशसि मां तात अर्घमेकमुपानये

पुलस्त्य उवाच—पद्मसम्भव, अत्र असंख्यानीह तीर्थानि दृश्यन्ते। यथा त्वं मां दिशसि, तात, तथैव अहम् एकम् अर्घ्यम् उपानयामि।

Verse 16

धर्मप्रवचने श्लोको यत एष प्रगीयते

धर्मप्रवचनेषु यत एष श्लोकः प्रगीयते, स एव प्रमाणवाक्यत्वेन परम्परया कीर्त्यते।

Verse 17

भवेयुर्यद्यसंख्याता अर्घयोग्याः समर्चने । ततस्तेषां वरिष्ठाय दातव्योऽर्घः किलैकतः

भवेयुर्यद्यसंख्याता अर्घयोग्याः समर्चने। ततस्तेषां वरिष्ठाय दातव्योऽर्घः किलैकतः॥

Verse 18

ब्रह्मोवाच । साभिप्रायं साधु वत्स त्वया प्रोक्तमिदं वचः । एवं कुरुष्वैकमर्घमानय त्वं सुशीघ्रतः

ब्रह्मोवाच—साभिप्रायं साधु, वत्स, त्वया प्रोक्तमिदं वचः। एवं कुरुष्व; एकम् अर्घ्यम् आनय त्वं सुशीघ्रतः॥

Verse 19

नारद उवाच । ततः पुलस्त्यो वेगेन समानिन्येऽर्घमुत्तमम् । तं च ब्रह्मा करे गृह्य तीर्थान्याहेति भारतीम्

नारद उवाच—ततः पुलस्त्यो वेगेन उत्तमम् अर्घ्यम् समानिन्ये। तं च ब्रह्मा करे गृह्य, तीर्थान्याहेति भारतीम्॥

Verse 20

सर्वैर्भवद्भिः संहत्य मुख्यस्त्वेकः प्रकीर्त्यताम् । तस्मै चार्घं प्रयच्छामि नैवं मामनयः स्पृशेत्

सर्वैर्भवद्भिः समवेतैः संहत्यैकः मुख्यतमः प्रकीर्त्यताम्। तस्मै अहं चार्घ्यं प्रयच्छामि, यथा अस्मिन् कर्मणि मामनयः न स्पृशेत्॥

Verse 21

तीर्थान्यूचुः । न वयं श्रेष्ठतां विद्मः कथंचन परस्परम् । अस्माद्धेतोश्च संप्राप्ता ज्ञात्वा देहि त्वमेव तत्

तीर्थान्यूचुः—न वयं परस्परं कथंचन श्रेष्ठतां विद्मः। अस्माद्धेतोः संप्राप्ताः; त्वमेव तत् निर्णीय तदर्घ्यं देहि॥

Verse 22

ब्रह्मोवाच । नाहं वेद्मि श्रेष्ठतां वः कथंचन नमोऽस्तु वः । सर्वे चापारमाहात्म्यं स्वयं मे वक्तुमर्हथ

ब्रह्मोवाच—नाहं वः श्रेष्ठतां कथंचन वेद्मि; नमोऽस्तु वः सर्वेभ्यः। यूयं सर्वेऽपारमाहात्म्याः; तस्मात् स्वकीयं महत्त्वं स्वयं मे वक्तुमर्हथ॥

Verse 23

यत्र गंगा गया काशी पुष्करं नैमिषं तथा । कुरुक्षेत्रं तथा रेवा महीसागरसंगमः

यत्र गङ्गा गया काशी पुष्करं नैमिषं तथा। कुरुक्षेत्रं तथा रेवा, तत्रैव महीसागर-सङ्गमः॥

Verse 24

प्रभासाद्यानि शतशो यत्र नस्तत्र का मतिः

यत्र प्रभासाद्यानि तीर्थानि शतशो विद्यन्ते, तत्र नः का मतिः—कः संशयः कः प्रतिवादः॥

Verse 25

नारद उवाच । एवमुक्ते पद्मभुवा कोपि नोवाच किंचन । चिरेणेदं ततः प्राह महीसागरसंगमः

नारद उवाच—एवं पद्मभुवा उक्ते, कोऽपि न किञ्चिद् अवदत्। चिरेण ततः महीसागर-सङ्गमः इदं वचनं प्राह॥

Verse 26

ममैनमर्घं त्वं यच्छ चतुरानन शीघ्रतः । यतः कोटिकलायां वा मम कोऽपि न पूर्यते

चतुरानन, मम अर्घ्यं शीघ्रं प्रयच्छ। यतः कोटिकलायामपि मम सदृशः कश्चिद् न पूर्यते॥

Verse 27

यतश्चेन्द्रद्युम्नराज्ञा ताप्यमाना वसुंधरा । सर्वतीर्थद्रवीभूता महीनामाभवन्नदी

इन्द्रद्युम्नराज्ञा ताप्यमाना वसुन्धरा, सर्वतीर्थद्रवीभूता, ‘मही’ नाम नदी अभवत्॥

Verse 28

सा च सर्वाणि तीर्थानि संयुक्तानि मया सह । सर्वतीर्थमयस्तस्मादस्मि ख्यातो जगत्त्रये

सा मही सर्वाणि तीर्थानि मया सह संयुक्तानि धारयति। तस्मात् अहं जगत्त्रये ‘सर्वतीर्थमयः’ इति ख्यातः॥

Verse 29

गुहेन च महालिंगं कुमारेश्वरमीश्वरम् । संस्थाप्य तीर्थमुख्यत्वं मम दत्तं महात्मना

गुहेन महालिङ्गं कुमारेश्वरमीश्वरम् संस्थाप्य, महात्मना मम तीर्थमुख्यत्वं दत्तम्॥

Verse 30

नारदेनापि मत्तीरे स्थानं संस्थाप्य शोभनम् । सर्वेभ्यः पुण्यक्षेत्रेभ्यो दत्तं श्रैष्ठ्यं पुरा मम

नारदेनापि मत्तीरे शोभनं स्थानं संस्थापितम् । सर्वेभ्यः पुण्यक्षेत्रेभ्यः पुरा मम श्रैष्ठ्यं दत्तम् ॥

Verse 31

एवं त्रिभिर्हेतुवरैर्ममेवार्घः प्रदीयताम् । गुणैकदेशेऽपि समं मम तीर्थं न वै परम्

एवं त्रिभिर्हेतुवरैर्ममेवार्घः प्रदीयताम् । गुणैकदेशेऽपि समं मम तीर्थं न वै परम् ॥

Verse 32

इत्युक्ते वचने पार्थ तीर्थराजेन भारत । सर्वे नोचुः किंचनापि किं ब्रह्मा वक्ष्यतीति यत्

इत्युक्ते वचने पार्थ तीर्थराजेन भारत । सर्वे नोचुः किंचनापि किं ब्रह्मा वक्ष्यतीति यत् ॥

Verse 33

ततो ब्रह्मसुतो ज्येष्ठः श्वेतमाल्यानुलेपनः । दक्षिणं बाहुमुद्धत्य धर्मो वचनमब्रवीत्

ततो ब्रह्मसुतो ज्येष्ठः श्वेतमाल्यानुलेपनः । दक्षिणं बाहुमुद्धत्य धर्मो वचनमब्रवीत् ॥

Verse 34

अहो कष्टमिदं कूक्तं तीर्थराजेन मोहतः । सन्तोऽपि न गुणा वाच्याः स्वयं सद्भिः स्वका यतः

अहो कष्टमिदं कूक्तं तीर्थराजेन मोहतः । सन्तोऽपि न गुणा वाच्याः स्वयं सद्भिः स्वका यतः ॥

Verse 35

स्वीयान्गुणान्स्वयं यो हि सम्पत्सु प्रक्षिपन्परान् । ब्रवीति राजसस्त्वेष ह्यहंकारो जुगुप्सितः

यः स्वीयान् गुणान् स्वयमेव सम्पत्सु प्रकाशयन् परान् च अवमानयति, स राजसः अहंकारः जुगुप्सितो गर्वः।

Verse 36

तस्मादस्मादहंकारात्सत्स्वप्येषु गुणेषु च । अप्रख्यातं ध्वस्तरूपमिदं तीर्थं भविष्यति

तस्मात् अस्माद् अहंकारात्, सत्स्वपि एषु गुणेषु, इदं तीर्थं अप्रख्यातं ध्वस्तरूपं भविष्यति।

Verse 37

स्तंभतीर्थमिति ख्यातं स्तम्भो गर्वः कृतो यतः । स्तंभस्य हि फलं सद्यो ब्रह्मापि प्राप किं परः

स्तम्भतीर्थमिति ख्यातं भविष्यति, यतः तत्र गर्वः स्तम्भतां कृतः। स्तम्भस्य फलम् सद्यः; ब्रह्मापि तत् प्राप, किं पुनः परः।

Verse 38

इत्युक्ते धर्मदेवेन हाहेति रव उत्थितः । ततः शीघ्रं समायातो योगीशोऽहं च पांडव

इति धर्मदेवेन उक्ते, ‘हा हा’ इति रवः उत्थितः। ततः शीघ्रं योगीशः समायातः, अहं च, हे पाण्डव।

Verse 39

गुहस्ततो वचः प्राह धर्मदेवसमागमे । अयुक्तमेतच्छापोऽयं दत्तो यद्धर्म धार्ष्ट्यतः

ततः गुहः धर्मदेवसमागमे वचः प्राह—‘धर्म, अयुक्तः अयं शापः; धार्ष्ट्यतः दत्तः।’

Verse 40

ब्रवीतु कोऽपि सर्वेषां तीर्थानां तेषु वर्तताम् । यद्यैश्वर्यं नार्हतेसौ महीसागरसंगमः

ब्रवीतु कश्चित् सर्वतीर्थकथाः समस्ताः; यदि नायं मही-सागर-संगमः ऐश्वर्यायार्हः, तर्हि किमन्यद् महत्त्वमर्हेत्?

Verse 41

तिष्ठत्वात्मगुणो यच्च तीर्थराजेन वर्णितः । तत्र को विगुणो नाम मिथ्यावादी यतो गुणः

तीर्थराजेन यद् आत्मगुणं वर्णितं, तत् तथैव तिष्ठतु। तत्र ‘विगुणः’ कः स्यात्? गुण एव हि मिथ्यावादी न भवति।

Verse 42

अहो न युक्तं पालानां यदि तेऽप्यविमृश्य च । एवमर्थान्करिष्यंति कं यांति शरणं प्रजाः

अहो, पालानां न युक्तं—यदि तेऽपि अविमृश्यैव एतादृशेष्वर्थेषु प्रवर्तन्ते। एवं निर्णयं कुर्वन्ति चेत्, प्रजाः कं शरणं यायुः?

Verse 43

एवमुक्ते गुहेनाथ धर्मो वचनमब्रवीत् । सत्यमेतद्यदर्होऽयं महीसागरसंगमः

एवमुक्ते गुहेनाथे धर्मो वचनमब्रवीत्—सत्यमेतत्; अयं मही-सागर-संगमः खलु परमपूज्यत्वायार्हः।

Verse 44

मुख्यत्वं सर्वतीर्थानामर्घं चापि पितामहात् । किंतु नात्मगुणा वाच्याः सतामेतत्सदा व्रतम् । परोक्षेपि स्वप्रशंसा ब्रह्माणमपि चालयेत्

सर्वतीर्थेषु मुख्यत्वं, पितामहादपि अर्घ्यं प्राप्तम्; तथापि स्वात्मगुणा न वाच्याः—एतत् सतां नित्यव्रतम्। परोक्षापि स्वप्रशंसा ब्रह्माणमपि चालयेत्।

Verse 45

स्वप्रशंसां प्रकुर्वाणः पराक्षेपसमन्विताम् । किं दिवः पृथिवीं पूर्वं ययातिर्न पपात ह । यानि पूर्वं प्रमाणानि कृतानीशेन धीमता

स्वात्मप्रशंसां परनिन्दासहितां कुर्वाणः किम् न दिवः पृथिवीं पूर्वं ययातिरिव पतति? अतः पूर्वं धीमता ईश्वरेण यानि प्रमाणानि विधीनि कृतानि, तान्येव प्रमाणतया ग्राह्याणि।

Verse 46

तानि सम्पालनीयानि तानि कोऽति क्रमेद्बुधः । तव पित्रा समादिश्य यदर्थं स्थापिता वयम्

तानि सम्यक् सम्पालनीयानि; तानि कः बुधः अतिक्रमेत्? तव पित्रा समादिश्य यदर्थं वयं स्थापिता, तदेव कारणम्।

Verse 47

पालयामास एतच्च त्वं पालयितुमर्हसि । ईश्वराः स्वप्रमाणेन भवंतो यदि कुर्वते

स पूर्वमेतदपि पालयामास; त्वमपि पालयितुमर्हसि। यदि भवंत ईश्वराः स्वप्रमाणेन आचरन्ति, तदा व्यवस्था स्थिरा भवति।

Verse 48

तदस्माभिरिदं युक्तं शासनं दिश्यतां परम् । एवमुक्त्वा स्वीयमुद्रां मोक्तुकामं वृषं तदा

अतः अस्माभिः युक्ततमं परं शासनमिदं दिश्यताम्। एवमुक्त्वा तदा स्वीयमुद्रां मोक्तुकामो वृषं प्रति प्रववृते।

Verse 49

अहं प्रस्तावमन्वीक्ष्य वाक्यमेतदुदैरयम् । नमो धर्माय महते विश्वधात्रे महात्मने

अहं प्रस्तावं सम्यगन्वीक्ष्य वाक्यमेतदुदैरयम्—नमो धर्माय महते विश्वधात्रे महात्मने।

Verse 50

ब्रह्मविष्णुशिवैर्नित्यं पूजितायाघनाशिने । यदि मुद्रां भवान्धर्म परित्यक्ष्यति कर्हिचित्

हे धर्म! पापनाशिनि, ब्रह्मविष्णुशिवैर्नित्यं पूजित! यदि भवान् कदाचित् स्वमुद्रां धर्मचिह्नं परित्यजेत्…

Verse 51

तदस्माकं कुतो भावो मा विश्वं नाशय प्रभो । योगीश्वरं गुहं चापि संमानयितुमर्हसि

तदा अस्माकं कुतो भावः? हे प्रभो, मा विश्वं नाशय। योगीश्वरं गुहं चापि संमानयितुमर्हसि॥

Verse 52

शिववन्माननीयो हि यतः साक्षाच्छिवात्मजः । त्वां च देवो गुहः स्वामी संमानयितुमर्हति

शिववन्माननीयो हि, यतः साक्षाच्छिवात्मजः। त्वां च देवो गुहः स्वामी संमानयितुमर्हति॥

Verse 53

युवयोरैक्यभावेन सुखं जीवेदिदं जगत् । त्वया प्रदत्तः शापोऽयं मा प्रत्याख्यातिलक्षणः

युवयोरैक्यभावेन सुखं जीवेदिदं जगत्। त्वया प्रदत्तः शापोऽयं मा प्रत्याख्यातिलक्षणः॥

Verse 54

अनुग्रहश्च क्रियतां तीर्थराजस्य मानद

मानद! तीर्थराजस्यापि अनुग्रहः क्रियताम्॥

Verse 56

एवमुच्चरमाणं मां प्रशस्याहापि पद्मभूः । साध्वेतन्नारदेनोक्तं धर्मैतद्वचनं कुरु । सम्मानय गुहं चापि गुहः स्वामी यतो हि नः । एवमुक्ते ब्रह्मणा च धर्मो वचनमब्रवीत्

एवम् उच्चरमाणं मां प्रशस्य पद्मभूर्ब्रह्मा प्रोवाच— “साधु साधु; नारदेनोक्तं सम्यक्। हे धर्म, एतद्वचनं कार्यरूपेण कुरु; गुहं च सम्मानय, यतो गुह एव नः स्वामी।” इति ब्रह्मवचने धर्मोऽपि प्रत्युवाच।

Verse 57

नमो गुहाय सिद्धाय किंकरायस्य ते वयम् । मदीयां स्कन्द विज्ञप्तिं नाथैनामवधारय

नमो गुहाय सिद्धाय; किंकरा वयमस्य ते। मदीयां स्कन्द विज्ञप्तिं नाथ, एतामवधारय॥

Verse 58

स्तंभादेतन्महातीर्थमप्रसिद्धं भविष्यति । स्तंभतीर्थमिति ख्यातं सुप्रसिद्धं भविष्यति

स्तम्भादेतन्महातीर्थम् अप्रसिद्धं न भविष्यति। ‘स्तम्भतीर्थम्’ इति ख्यातं सुप्रसिद्धं भविष्यति॥

Verse 59

स्तम्भतीर्थमिति ख्यातं सर्वतीर्थफलप्रदम् । यश्चात्र स्नानदानानि प्रकरिष्यति मानवः

स्तम्भतीर्थमिति ख्यातं सर्वतीर्थफलप्रदम्। यश्चात्र स्नानदानानि प्रकरिष्यति मानवः॥

Verse 60

यथोक्तं च फलं तस्य स्फुटं सर्वं भविष्यति । शनिवारे ह्यमावास्या भवेत्तस्याः फलं च यत्

यथोक्तं च फलं तस्य स्फुटं सर्वं भविष्यति। शनिवारे ह्यमावास्या भवेत्तस्याः फलं च यत्॥

Verse 61

महीसागरयात्रायां भवेत्तच्चावधारय । प्रभासदशयात्राभिः सप्तभिः पुष्करस्य च

महीसागरयात्रायां यत्पुण्यं जायते, तदेवावधारय। तत्पुण्यं प्रभासस्य दशयात्राभिः समं, पुष्करस्य च सप्तयात्राभिः समं भवति॥

Verse 62

अष्टाभिश्च प्रयागस्य तत्फलं प्रभविष्यति । पंचभिः कुरुक्षेत्रस्य नकुलीशस्य च त्रिभिः

तदेव फलं प्रयागस्य अष्टयात्राभिः समं प्रभविष्यति। कुरुक्षेत्रस्य पञ्चयात्राभिः, नकुलीशस्य च त्रियात्राभिः समं च भवति॥

Verse 63

अर्बुदस्य च यत्षड्भिस्तत्फलं च भविष्यति । वस्त्रापथस्य तिसृभिर्गंगायाः पंचभिश्च यत्

अर्बुदस्य षड्यात्राभिः यत्पुण्यं, तदेव फलं भविष्यति। वस्त्रापथस्य तिसृभिः, गङ्गायाः पञ्चभिः यत्पुण्यं तदपि समं भवति॥

Verse 64

कूपोदर्याश्चतुर्भिश्च तत्फलं प्रभविष्यति । काश्याः षड्भिस्तथा यत्स्याद्गोदावर्याश्च पंचभिः

कूपोदर्यां चतुर्भिः यत्फलं, तदेवात्र प्रभविष्यति। काश्यां षड्भिः यत्स्यात्, गोदावर्यां च पञ्चभिः यत्फलं, तत्समं भवति॥

Verse 65

तत्फलं स्तंभतीर्थे वै शनिदर्शे भविष्यति । एवं दत्ते वरे स्कंदस्तदा प्रीतमनाभवत्

तदेव फलं स्तम्भतीर्थे वै शनिदर्शे भविष्यति। एवं दत्ते वरे स्कन्दः तदा प्रीतमनाः अभवत्॥

Verse 66

ब्रह्मापि स्तंभतीर्थाय ददावर्घं समाहितः । ददौ च सर्वतीर्थानां श्रेष्ठत्वममितद्युतिः

ब्रह्मापि समाहितचित्तः स्तम्भतीर्थायार्घ्यं ददौ। स चामितद्युतिः सर्वतीर्थेषु तस्य श्रेष्ठत्वं प्रददौ॥

Verse 67

तीर्थानि च गुहं नाथं सम्मान्य विससर्ज सः । एवमेतत्पुरा वृत्तं गुप्तक्षेत्रस्य कारणम्

तीर्थानि च गुहं नाथं च सम्यक् सम्मान्य सः। ततः विससर्ज; एवं पुरा वृत्तं गुप्तक्षेत्रकारणम्॥

Verse 68

भूयश्चापि प्रसिद्ध्यर्थं प्रेषिताप्सरसोऽत्र मे । विमोक्षिता ग्राहरूपात्त्वया ताश्च कुरूद्वह

भूयश्च प्रसिद्ध्यर्थं ममाप्सरसः अत्र प्रेषिताः। त्वया च ग्राहरूपात् ताः विमोचिताः, कुरूद्वह॥

Verse 69

यतो धर्मस्य सर्वस्य नानारूपैः प्रवर्ततः । परित्राणाय भवतः कृष्णस्य च भवो भवे

यतः त्वत्तः सर्वधर्मः नानारूपैः प्रवर्तते। भवतः कृष्णस्य च परित्राणाय भवो भवे शिवो भवतु॥

Verse 70

तदिदं वर्णितं तुभ्यं सर्वतीर्थफलं महत् । श्रुत्वैतदादितः पूर्वं पुमान्पापैः प्रमुच्यते

तदिदं तुभ्यं सर्वतीर्थफलं महद् वर्णितम्। एतदादितः श्रुत्वा पुमान् पापैः प्रमुच्यते॥

Verse 71

सूत उवाच । श्रुत्वेति विजयो धीमान्प्रशशंस सुविस्मितः । विसृष्टो नारदाद्यैश्च द्वारकां प्रति जग्मिवान्

सूत उवाच—एतच्छ्रुत्वा धीमान् विजयः सुविस्मितः सन् तद्वृत्तान्तं प्रशशंस। ततः नारदादिभिः विसृष्टः स द्वारकां प्रति जगाम।