Adhyaya 30
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 30

Adhyaya 30

अध्यायः ३० आरभ्यते नारदेन, यः श्वेतपर्वतात् दक्षिणाभिमुखं स्कन्दस्य तारकवधार्थं प्रस्थानं पश्यति। तत्र ग्रहाः, उपग्रहाः, वेतालाः, शाकिन्यः, उन्मादाः, अपस्माराः, पिशाचाश्च इत्यादयः विघ्नकरा भूतगणाः निर्दिश्यन्ते, तथा सदाचार-नियम-भक्त्या रक्षणोपायः प्रतिपाद्यते। अनन्तरं कथा महीनदीतीरे मही- माहात्म्यप्रशंसया प्रवर्तते, विशेषतः मही-समुद्रसंगमः सर्वतीर्थसारभूत इति देवैः स्तूयते। तत्र स्नानं पितृतर्पणं च सर्वफलप्रदं कथ्यते; जलस्य लवणत्वेऽपि तस्य प्रभावः रूपान्तरशक्त्या दृष्टान्तैः समुपपाद्यते। ततः देवर्षयः स्कन्दस्य सेनापत्याभिषेकं विधिवत् आरभन्ते। अभिषेकद्रव्याणि समाहृत्य मन्त्रपूतं होमं कुर्वन्ति; मुख्यऋत्विजो ब्रह्मा कपिलश्च इति निर्दिश्यन्ते। होमकुण्डे महादेवेन लिङ्गरूपस्य प्रकाशनं दैवीयप्रत्ययार्थं दर्शितं, तद् अद्भुतं दर्शनं विधेः प्रमाणत्वेन व्याख्यायते। अन्ते देवतागणानां, लोकपालादीनां, विविधभूतवर्गाणां च महती गणना क्रियते; स्कन्दाय दानानि, आयुधानि, पार्षदाः, विस्तीर्णा मातृगणाश्च प्रदीयन्ते। स्कन्दः नमस्कृत्य देवाः वरदानाय सज्जा इति समापनं, तीर्थमहिमा, अभिषेकविधिः, रक्षणधर्मः, नेतृत्वस्य दैवीयप्रमाणं च एकत्र निबध्नाति।

Shlokas

Verse 1

नारद उवाच । ततः स्कन्दः सुरैः सार्धं श्वेतपर्वत मस्तकात् । उत्तीर्य तारकं हन्तुं दक्षिणां स दिशं ययौ

नारद उवाच । ततः स्कन्दः सुरैः सार्धं श्वेतपर्वतमस्तकात् । उत्तीर्य तारकं हन्तुं दक्षिणां दिशं ययौ ॥

Verse 2

ततः सरस्वतीतीरे यानि भूतानि नारद । ग्रहाश्चोपग्रहाश्चैव वेतालाः शाकिनी गणाः

ततः सरस्वतीतीरे यानि भूतानि नारद । ग्रहाश्चोपग्रहाश्चैव वेतालाः शाकिनीगणाः ॥

Verse 3

उन्मादा ये ह्यपस्माराः पलादाश्च पिशाचकाः । देवैस्तेषामाधिपत्ये सोऽभ्यषिच्यत पावकिः

उन्मादा ये ह्यपस्माराः पलादाश्च पिशाचकाः । देवैस्तेषामधिपत्ये सोऽभ्यषिच्यत पावकिः ॥

Verse 4

यथा ते नैव मर्यादां संत्यजंति दुराशयाः । एतैस्तस्मात्समाक्रांतः शरण्यं पावकिं व्रजेत्

यथा ते नैव मर्यादां संत्यजन्ति दुराशयाः । एतैस्तस्मात्समाक्रान्तः शरण्यं पावकिं व्रजेत् ॥

Verse 5

अप्रकीर्णेन्द्रियं दांतं शुचिं नित्यमतंद्रितम् । आस्तिकं स्कन्दभक्तं च वर्जयंति ग्रहादिकाः

अप्रकीर्णेन्द्रियः दान्तः शुचिर्नित्यमतन्द्रितः । आस्तिकः स्कन्दभक्तश्च—तं ग्रहादयः पीडका वर्जयन्ति ॥

Verse 6

महेश्वरं च ये भक्ता भक्ता नारायणं च ये । तेषां दर्शनमात्रेण नश्यंते ते विदूरतः

ये महेश्वरभक्ता ये च नारायणभक्तकाः । तेषां दर्शनमात्रेण नश्यन्ते ते विदूरतः ॥

Verse 7

ततः सर्वैः सुरैः सार्धं महीतीरं ययौ गुहः । तत्र देवैः प्रकथितं महीमाहात्म्यमुत्तमम्

ततः सर्वैः सुरैः सार्धं महीतीरं ययौ गुहः । तत्र देवैः प्रकथितं महीमाहात्म्यमुत्तमम् ॥

Verse 8

श्रृण्वन्विसिष्मिये स्कन्दः प्रणनाम च तां नदीम् । ततो महीदक्षिणतस्तीरमाश्रित्य धिष्ठितम्

श्रुत्वा विसिष्मिये स्कन्दः प्रणनाम च तां नदीम् । ततः महीदक्षिणतीरमाश्रित्य समुपाविशत् ॥

Verse 9

प्रणम्य शक्रप्रमुखा गुहं वचनमब्रुवन् । अभिषिक्तं विना स्कन्द सेनापतिमकल्मषम्

प्रणम्य शक्रप्रमुखा गुहं वचनमब्रुवन् । अभिषिक्तं विना स्कन्दं सेनापतिमकल्मषम् ॥

Verse 10

न शर्म लभते सेना तस्मात्त्वमभिषेचय । महीसागरसंभूतैः पुण्यैश्चापि शिवैर्जलैः

न शर्म लभते सेना; तस्मात् त्वमभिषेचय। महीसागरसंभूतैः पुण्यैः शिवैश्च जलैः॥

Verse 11

अभिषेक्ष्यामहे त्वां च तत्र नो द्रष्टुमर्हसि । यथा हस्तिपदे सर्वपदांतर्भाव इष्यते

अभिषेक्ष्यामहे त्वां च; तत्र नो द्रष्टुमर्हसि। यथा हस्तिपदे सर्वपदान्तर्भाव इष्यते॥

Verse 12

सर्वतीर्थान्तरस्थानं तथार्णवमहीजले । सर्वभूतमयो यद्वत्र्यंबकः परिकीर्त्यते

सर्वतीर्थान्तरस्थानं तथार्णवमहीजले। सर्वभूतमयो यद्वत् त्र्यम्बकः परिकीर्त्यते॥

Verse 13

सर्वतीर्थमयस्तद्वन्महीसागरसंगमः । अर्धनारीश्वरं रूपं यथा रुद्रस्य सर्वदम्

सर्वतीर्थमयस्तद्वन् महीसागरसंगमः। अर्धनारीश्वरं रूपं यथा रुद्रस्य सर्वदम्॥

Verse 14

तथा महीसमुद्रस्य स्नानं सर्वफलप्रदम् । येनात्र पितरः स्कन्द तर्पिता भक्तिभावतः

तथा महीसमुद्रस्य स्नानं सर्वफलप्रदम्। येनात्र पितरः स्कन्द तर्पिता भक्तिभावतः॥

Verse 15

तेन सर्वेषु तीर्थेषु तर्पिता नात्र संशयः । न चैतद्धृदि मंतव्यं क्षारमेतज्जलं हि यत्

तेन कर्मणा सर्वेषु तीर्थेषु तर्पिता इव भवन्ति—नात्र संशयः। ‘क्षारमेतज्जलम्’ इति मनसि न कर्तव्यम्।

Verse 16

यथा हि कटुतिक्तादि गवा ग्रस्तं हि क्षीरदम् । एवमेतत्त्विदं तोयं पितॄणां तृप्ति दायकम्

यथा गवा कटुतिक्तादि ग्रस्तमपि क्षीरदं भवति, एवमेवेदं तोयं पितॄणां तृप्तिदायकम्।

Verse 17

एवं ब्रुवत्सु देवेषु कपिलोऽपि मुनिर्जगौ । सत्यमेतदुमापुत्र सर्वतीर्थमयी मही

एवं देवेषु ब्रुवत्सु कपिलोऽपि मुनिरुवाच—सत्यमेतदुमापुत्र, सर्वतीर्थमयी मही।

Verse 18

कर्दमो यस्त्वहमपि ज्ञात्वा तीर्थमहा गुणान् । सर्वां भुवं परित्यज्य कृत्वा ह्यश्रममास्तितः

अहं कर्दमोऽपि अस्य तीर्थस्य महागुणान् ज्ञात्वा सर्वां भुवं परित्यज्यात्रैवाश्रमं कृत्वा वसामि।

Verse 19

ततो महेश्वरः प्राह सत्यमेतत्सुरोदितम् । ब्रह्माद्यास्तं तथा प्राहुरत्र भूयोऽप्यथो गुरुः

ततो महेश्वर उवाच—सत्यमेतत्सुरैः प्रोक्तम्। ब्रह्मादयश्च तथैवोचुः, गुरुरप्यत्र पुनः समन्वदत्।

Verse 20

अत्राभिषेकं ते वीर करिष्यामः समादिश । ततः सुविस्मितस्तत्र स्नात्वा स्कन्दो महामनाः

अत्र ते वीर अभिषेकं करिष्यामः—समादिश। ततः सुविस्मितः स्कन्दो महामनाः तत्र स्नात्वा स्थितवान्।

Verse 21

अभिषिञ्चन्तु मां देवा इति तानब्रवीद्वचः । ततोऽभिषेकसंभारान्सर्वान्संभृत्य शास्त्रतः

“अभिषिञ्चन्तु मां देवा” इति तान् अब्रवीद् वचः। ततः शास्त्रतः सर्वान् अभिषेकसंभारान् सम्यक् संभृत्य।

Verse 22

जुहुवुर्मंत्रपूतेऽग्नौ चत्वारो मुख्यऋत्विजः । ब्रह्मा च कपिलो जीवो विश्वामित्रश्चतुर्थकः

मंत्रपूतेऽग्नौ जुहुवुः चत्वारो मुख्यऋत्विजः। ब्रह्मा च कपिलो जीवो विश्वामित्रश्चतुर्थकः।

Verse 23

अन्ये च शतशस्तत्र मुनयो वेदपारगाः । तत्राद्भुतं महादेवो दर्शयामास भारत

अन्ये च शतशस्तत्र मुनयो वेदपारगाः। तत्राद्भुतं महादेवो दर्शयामास भारत।

Verse 24

यदग्निकुण्डमध्यस्थो लिंगमूर्तिर्व्यदृश्यत । अहमेवाग्निमध्यस्थो हविर्गृह्णामि नित्यशः

यदग्निकुण्डमध्यस्थो लिङ्गमूर्तिर्व्यदृश्यत। “अहमेवाग्निमध्यस्थो हविर्गृह्णामि नित्यशः” इव।

Verse 25

एतत्संदर्शनार्थाय लिंगमूर्तिरभूद्विभुः । तल्लिंगमतुलं देवा नमश्चक्रुर्मुदान्विताः

एतत्संदर्शनार्थं सर्वव्यापी प्रभुर्द्विभुः लिङ्गमूर्तिं समास्थाय तल्लिङ्गमतुलं सुराः । मुदान्विताः प्रणम्यैव नमश्चक्रुर्महाद्भुतम् ॥

Verse 26

सर्वपापापहं पार्थ सर्वकामफलप्रदम् । तत्र होमावसाने च दत्ते हिमवता शुभे

सर्वपापापहं पार्थ सर्वकामफलप्रदम् । तत्र होमावसाने च हिमवता शुभं दत्तम् ॥

Verse 27

दिव्यरत्नान्विते स्कन्दो निषण्णः परमासने । सर्वमंगलसंभारैर्विधिमंत्रपुरस्कृतम्

दिव्यरत्नान्विते स्कन्दो निषण्णः परमासने । सर्वमङ्गलसंभारैर्विधिर्मन्त्रपुरस्कृतः ॥

Verse 28

अभ्यषिंचंस्ततो देवाः कुमारं शंकरात्मजम् । इंद्रो विष्णुर्महावीर्यो ब्रह्मरुद्रौ च फाल्गुन

अभ्यषिञ्चंस्ततो देवाः कुमारं शङ्करात्मजम् । इन्द्रो विष्णुर्महावीर्यो ब्रह्मरुद्रौ च फाल्गुन ॥

Verse 29

आदित्याद्य ग्रहाः सर्वे तथोभावनिलानलौ । आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश्चैवाश्विनावुभौ

आदित्याद्याः ग्रहाः सर्वे तथोभावनिलानलौ । आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश्चैवाश्विनावुभौ ॥

Verse 30

विश्वेदेवाश्च मरुतो गंधर्वाप्सरसस्तथा । देवब्रह्मर्षयश्चैव वालखिल्या मरीचिपाः

विश्वेदेवाः मरुतश्च गन्धर्वाप्सरसस्तथा । देवब्रह्मर्षयश्चैव वालखिल्या मरीचिपाः समागताः ॥

Verse 31

विद्याधरा योगसिद्धाः पुलस्त्यपुलहादयः । पितरः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरंगिराः

विद्याधराः योगसिद्धाः पुलस्त्यपुलहादयः । पितरः कश्यपोऽत्रिश्च मरीचिर्भृगुरङ्गिराः समागताः ॥

Verse 32

दक्षोऽथ मनवो ये च ज्योतींषि ऋतवस्तथा । मूर्तिमत्यश्च सरितो महीप्रभृतिकास्तथा

दक्षोऽथ मनवो ये च ज्योतींषि ऋतवस्तथा । मूर्तिमत्यश्च सरितो महीप्रभृतिकास्तथा समागताः ॥

Verse 33

लवणाद्याः समुद्राश्च प्रभासाद्याश्च तीर्थकाः । पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाः पार्वतास्तथा

लवणाद्याः समुद्राश्च प्रभासाद्याश्च तीर्थकाः । पृथिवी द्यौर्दिशश्चैव पादपाः पार्वतास्तथा समागताः ॥

Verse 34

आदित्याद्या मातरश्च कुर्वंत्यो गुहमंगलम् । वासुकिप्रमुखा नागास्थथोभौ गरुडारुणौ

आदित्याद्या मातरश्च कुर्वन्त्यो गुहमङ्गलम् । वासुकिप्रमुखा नागाः तथोभौ गरुडारुणौ समागतौ ॥

Verse 35

वरुणो धनदश्चैव यमः सानुचरस्तथा । राक्षसो निरृतिश्चैव भूतानि च पलाशनाः

वरुणो धनदश्चैव यमः सानुचरैः सह । राक्षसौघो निरृतिश्च भूतगणाः पलाशनाः सर्वेऽपि समागमं जग्मुः ॥

Verse 36

धर्मो बृहस्पतिश्चैव कपिलो गाधिनंदनः । बहुलत्वाच्च ये नोक्ता विविधा देवतागणाः

धर्मो बृहस्पतिश्चैव कपिलो गाधिनन्दनः । उपस्थिताः, तथा चान्ये बहवो विविधा देवतागणाः, ये बहुलत्वान्नोक्ताः ॥

Verse 37

ते च सर्वे महीकूले ह्यभ्यषिंचन्मुदा गुहम् । ततो महास्वनामुग्रां देवदैत्यादिदर्पहाम्

ते च सर्वे महीकूले मुदा गुहं ह्यभ्यषिञ्चन् । ततः महास्वनोऽभूत्तेषां देवदैत्यादिदर्पहा उग्रः ॥

Verse 38

ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम् । विष्णुर्ददौ वैजयंतीं मालां बलविवर्धिनीम्

ददौ पशुपतिस्तस्मै सर्वभूतमहाचमूम् । विष्णुर्ददौ वैजयन्तीं मालां बलविवर्धिनीम् ॥

Verse 39

उमा ददौ चारजसी वाससी सूर्यसप्रभा । गंगा कमंडलुं दिव्यममृतोद्भवमुत्तमम्

उमा ददौ चारजसी वाससी सूर्यसप्रभे । गङ्गा कमण्डलुं दिव्यममृतोद्भवमुत्तमम् ॥

Verse 40

मही महानदी तस्य चाक्षमालां ससागरा । ददौ मुदा कुमाराय दंडं चैव बृहस्पतिः

मही महानदीभिः ससागरैश्च सह मुदा कुमाराय चाक्षमालां ददौ; बृहस्पतिरपि हर्षेण दण्डं तस्मै प्रददौ।

Verse 41

गरुडो दयितं पुत्रं मयूरं चित्रबर्हिणम् । अरुणस्ताम्रचूडं च प्रददौ चरणायुधम्

गरुडो दयितं पुत्रं चित्रबर्हिणं मयूरं प्रददौ; अरुणश्च ताम्रचूडं ध्वजायुधं चरणायुधरूपेण न्यवेदयत्।

Verse 42

छागं च वरुणो राजा बलवीर्यसमन्वितम् । कृष्णाजिनं तथा ब्रह्मा ब्रह्मण्याय ददौ जयम्

वरुणो राजा बलवीर्यसमन्वितं छागं ददौ; ब्रह्मा च ब्रह्मण्याय कुमाराय जयप्रदं कृष्णाजिनं प्रददौ।

Verse 43

चतुरोऽनुचरांश्चैव महावीर्यान्बलोत्कटान् । नंदिसेनं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च मानसान्

चतुरोऽनुचरानपि महावीर्यान् बलोत्कटान् नियोजयामास—नन्दिसेनं लोहिताक्षं घण्टाकर्णं च मानसम्।

Verse 44

चतुर्थं चाप्यतिबलं ख्यातं कुसुममालिनम् । ततः स्थाणुर्ददौ देवो महापारिषदं क्रतुम्

चतुर्थोऽतिबलः ख्यातः कुसुममाली; ततः स्थाणुर्देवो महापारिषदं क्रतुं नाम ददौ।

Verse 45

स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । जघान दोर्भ्यां संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश

स हि देवासुरयुद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । संक्रुद्धो दोर्भ्यां जघान प्रयुतानि चतुर्दश ॥

Verse 46

यमः प्रादादनुचरौ यमकालोपमौ तदा । उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती

यमः प्रादादनुचरौ यमकालोपमौ तदा । उन्माथं च प्रमाथं च महावीर्यौ महाद्युती ॥

Verse 47

सुभ्राजौ भास्करस्यैव यौ सदा चानुयायिनौ । तौ सूर्यः कार्तिकेयाय ददौ पार्थ मुदान्वितः

सुभ्राजौ भास्करस्यैव यौ सदा चानुयायिनौ । तौ सूर्यः कार्तिकेयाय ददौ पार्थ मुदान्वितः ॥

Verse 48

कैलासश्रृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ । सोमोऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिमेव च

कैलासश्रृङ्गसंकाशौ श्वेतमाल्यानुलेपनौ । सोमोऽप्यनुचरौ प्रादान्मणिं सुमणिमेव च ॥

Verse 49

ज्वालजिह्वं ज्योतिषं च ददावग्निर्महाबलौ । परिघं च बलं चैव भीमं च सुमहाबलम्

ज्वालजिह्वं ज्योतिषं च ददावग्निर्महाबलौ । परिघं च बलं चैव भीमं च सुमहाबलम् ॥

Verse 50

स्कंदाय त्रीननुचरान्ददौ विष्णुरुरुक्रमः । उत्क्रोशं पंचजं चैव वज्रदण्डधरावुभौ

उरुक्रमो विष्णुः स्कन्दाय त्रीन् अनुचरान् ददौ—उत्क्रोशं पञ्चजं चैव, वज्रदण्डधरौ च तौ।

Verse 51

ददौ महेशपुत्राय वासवः परवीरहा । तौ हि शत्रून्महेन्द्रस्य जघ्नतुः समरे बहून्

परवीरहा वासवो महेशपुत्राय तौ ददौ; तौ हि महेन्द्रस्य शत्रून् समरे बहून् जघ्नतुः।

Verse 52

वर्धनं बंधनं चैव आयुर्वेदविशारदौ । स्कन्दाय ददतुः प्रीतावश्विनौ भरतर्षभ

अश्विनौ प्रीतौ भरतर्षभ, स्कन्दाय वर्धनं बन्धनं चैव ददतुः—आयुर्वेदविशारदौ।

Verse 53

बलं चातिबलं चैव महावक्त्रौ महाबलौ । प्रददौ कार्तिकेयाय वायुश्चानुचरावुभौ

वायुः कार्तिकेयाय बलं चातिबलं चैव प्रददौ—महावक्त्रौ महाबलौ, उभौ अनुचरौ।

Verse 54

घसं चातिघसं वीरौ वरुणश्च ददौ प्रभुः । सुवर्चसं महात्मानं तथैवाप्यतिवर्चसम्

वरुणः प्रभुः घसं चातिघसं वीरौ ददौ; सुवर्चसं महात्मानं तथैवातिवर्चसम् अपि।

Verse 55

हिमवान्प्रददौ पार्थ साक्षाद्दौहित्रकाय वै । कांचनं च ददौ मेरुर्मेघमालिनमेव च

हिमवान् पार्थ साक्षाद् दौहित्रकाय स्वपार्षदं प्रददौ; मेरुरपि काञ्चनं मेघमालिनं च ददौ।

Verse 56

उच्छ्रितं चातिशृंगं च महापाषाणयोधिनौ । स्वाहेयाय ददौ प्रीतः स विंध्यः पार्षदौ शुभौ

उच्छ्रितम् अतिशृङ्गं च महापाषाणयोधिनौ; स विंध्यः प्रीतः स्वाहेयाय शुभौ पार्षदौ ददौ।

Verse 57

संग्रहं विग्रहं चैव समुद्रोऽपि गधाधरौ । प्रददौ पार्षदौ विरौ महीनद्या समन्वितः

समुद्रोऽपि महीनद्याः समन्वितः; गदाधरौ वीरौ संग्रहं विग्रहं च पार्षदौ प्रददौ।

Verse 58

उन्मादं पुष्पदंतं च शंकुकर्णं तथैव च । प्रददावग्निपुत्राय पार्वती शुभदर्शना

पार्वती शुभदर्शना अग्निपुत्राय उन्मादं पुष्पदन्तं शङ्कुकर्णं च प्रददौ।

Verse 59

जयं महाजयं चैव नागौ ज्वलनसूनवे । प्रददुर्बलिनां श्रेष्ठौ सुपर्णः पार्षदावुभौ

सुपर्णः बलिनां श्रेष्ठौ जयं महाजयं च; ज्वलनसूनवे पार्षदावुभौ प्रददौ।

Verse 60

एवं साध्याश्च रुद्राश्च वसवः पितरस्तथा । सर्वे जगति ये मुख्या ददुः स्कंदाय पार्षदान्

एवं साध्याश्च रुद्राश्च वसवः पितरस्तथा । जगति ये मुख्या सर्वे स्कन्दाय पार्षदान् ददुः ॥

Verse 61

नानावीर्यान्महावीर्यान्नानायुधविभूषणान् । बहुलत्वान्न शक्यंते संख्यातुं ते च फाल्गुन

नानावीर्यान् महावीर्यान् नानायुधविभूषणान् । बहुलत्वान्न शक्यन्ते संख्यातुं ते च फाल्गुन ॥

Verse 62

मातश्च ददुस्तस्मै तदा मातृगणान्प्रभो । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः

मातश्च ददुस्तस्मै तदा मातृगणान् प्रभो । याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिश्चराचराः ॥

Verse 63

प्रभावती विशालाक्षी गोपाला गोनसा तथा । अप्सुजाता बृहद्दंडी कालिका बहुपुत्रका

प्रभावती विशालाक्षी गोपाला गोनसा तथा । अप्सुजाता बृहद्दण्डी कालिका बहुपुत्रका ॥

Verse 64

भयंकरी च चक्रांगी तीर्थनेमिश्च माधवी । गीतप्रिया अलाताक्षी चटुला शलभामुखी

भयंकरी च चक्राङ्गी तीर्थनेमिश्च माधवी । गीतप्रिया अलाताक्षी चटुला शलभामुखी ॥

Verse 65

विद्युज्जिह्वा रुद्रकाली शतोलूखलमेखला । शतघंटाकिंकिणिका चक्राक्षी चत्वरालया

(ताः) विद्युज्जिह्वा रुद्रकाली शतोलूखलमेखला । शतघण्टाकिंकिणिका चक्राक्षी चत्वरालया ॥

Verse 66

पूतना रोदना त्वामा कोटरा मेघवाहिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव जरायुर्जर्जरानना

(ताः) पूतना रोदना त्वामा कोटरा मेघवाहिनी । ऊर्ध्ववेणीधरा चैव जरायुर्जर्जरानना ॥

Verse 67

खटखेटी दहदहा तथा धमधमा जया । बहुवेणी बहुशीरा बहुपादा बहुस्तनी

(ताः) खटखेटी दहदहा तथा धमधमा जया । बहुवेणी बहुशीरा बहुपादा बहुस्तनी ॥

Verse 68

शतोलूकमुखी कृष्णा कर्णप्रावरणा तथा । शून्यालया धान्यवासा पशुदा धान्यदा सदा

(ताः) शतोलूकमुखी कृष्णा कर्णप्रावरणा तथा । शून्यालया धान्यवासा पशुदा धान्यदा सदा ॥

Verse 69

एताश्चान्याश्च बह्व्यश्च मातरो भरतर्षभ । बहुलत्वादहं तासां न संख्यातुमिहोत्सहे

एताश्चान्याश्च बह्व्यश्च मातरो भरतर्षभ । बहुलत्वादहं तासां न संख्यातुमिहोत्सहे ॥

Verse 70

वृक्षचत्वरवासिन्यश्चतुष्पथनिवेशनाः । गुहास्मशानवासिन्यः शैलप्रस्रवणालयाः

वृक्षचत्वरेषु वसन्त्यः, चतुष्पथेषु निवसन्त्यः; गुहास्मशानेषु वसन्त्यः, शैलप्रस्रवण-निर्झरालयाश्च सन्ति।

Verse 71

नानाभरणवेषास्ता नानामूर्तिधरास्तथा । नानाभाषायुधधराः परिवव्रुस्तदा गुहम्

नानाभरणवेषाः ताः नानामूर्तिधरास्तथा। नानाभाषायुधधराः तदा गुहं परिवव्रुः सर्वतः॥

Verse 72

ततः स शुशुभे श्रीमान्गुहो गुह इवापरः । सैनापत्ये चाभिषिक्तो देवैर्नानामुनीश्वरैः

ततः स श्रीमान् गुहः शुशुभे, अपर इव गुहः। देवैः नानामुनीश्वरैश्च सैनापत्येऽभिषिक्तोऽभवत्॥

Verse 73

ततः प्रणम्य सर्वांस्ता नेकैकत्वेन पावकिः । व्रियतां वर इत्याह भवब्रह्मपुरोगमान्

ततः पावकिः सर्वान् तान् प्रणम्य, एकैकत्वेन; भवब्रह्मपुरोगमान् प्रति उवाच—“व्रियतां वरः” इति॥