
अध्यायेऽस्मिन् मनोरथतृतीयाव्रतस्य विधिः फलञ्च निरूप्यते। जगदम्बिका गौरी धर्मपीठे समीपे निवासं कर्तुं लिङ्गभक्तानां सिद्धिं दातुं च संकल्पयति। शिवः विश्वभुजा-रूपिण्याः देव्याः पूजनस्य महत्त्वं प्रतिपादयन्, अस्य व्रतस्य मनोरथसिद्धिं ज्ञानप्राप्तिं च साधयितुं समर्थत्वं वदति। ततः देवी विधेः स्पष्टतां याचते, शिवश्च पौलोम्याः (पुलोमादुहितुः) दृष्टान्तं कथयति—सा गीतैर्भक्त्या लिङ्गपूजया च देवीं शङ्करं च तोषयित्वा शुभविवाहं भक्तिसम्पत्तिं च प्रार्थयते। अनन्तरं शिवः चैत्रशुक्लतृतीयायां व्रतारम्भं, शौचाचारं, नक्तविधानं, पूजाक्रमं च निर्दिशति—प्रथमम् आशाविनायकपूजनम्, ततः विश्वभुजा-गौरीपूजनम्; पुष्पगन्धानुलेपनैः सह मासानुगतं संवत्सरपर्यन्तं व्रतम्, अन्ते होमः आचार्याय दानं च। फलश्रुतौ सर्ववर्णाश्रमाणां प्रति धनधान्यवृद्धिः, सन्तानलाभः, विद्याप्राप्तिः, दुरितनाशः, अन्ते मोक्षश्च कथ्यते। वाराणसीबाह्येऽपि प्रतिमानिर्माणदानादिभिः व्रतस्य अनुष्ठानं शक्यं इति उपदिश्यते।
Verse 1
स्कंद उवाच । कुंभोद्भूत तदाश्चर्यं विलोक्य जगदंबिका । उवाच शंभुं प्रणता प्रणतार्तिहरं परम्
स्कन्द उवाच—कुम्भोद्भव! तदा तदाश्चर्यं विलोक्य जगदम्बिका प्रणता सती, प्रणतार्तिहरं परं शम्भुं प्रति उवाच॥
Verse 2
अंबिकोवाच । अस्य पीठस्य माहात्म्यं महादेव महेश्वर । तिरश्चामपि यज्जातं ज्ञानं संसारमोचनम्
अम्बिकोवाच—महादेव महेश्वर, अस्य पवित्रपीठस्य माहात्म्यं मे ब्रूहि; यस्य प्रभावात् तिरश्चामपि संसारमोचकं ज्ञानं जायते।
Verse 3
अतः प्रभावं विज्ञाय धर्मपीठस्य धूर्जटे । धर्मेश्वरसमीपेहं स्थास्याम्यद्य दिनावधि
अतः धर्मपीठस्य प्रभावं विज्ञाय, हे धूर्जटे, अहं धर्मेश्वरसमीपेऽत्र अद्यप्रभृति दिनावधि स्थास्यामि।
Verse 4
अत्र लिंगे तु ये भक्ताः स्त्रियो वा पुरुषास्तु वा । तेषामभीष्टां संसिद्धिं साधयिष्याम्यहं सदा
अत्र लिङ्गे ये भक्ताः स्त्रियो वा पुरुषा वा; तेषामभीष्टसंसिद्धिं अहं सदा साधयिष्यामि।
Verse 5
ईश्वर उवाच । साधुकृतं त्वया देवि कृतवत्या परिग्रहम् । अस्येह धर्मपीठस्य मनोरथकृतः सताम्
ईश्वर उवाच—देवि, त्वया परिग्रहः कृतः साधुकृतम्; अस्य धर्मपीठस्येह सतां मनोरथसाधकत्वं भवति।
Verse 6
त एव विश्वभोक्तारो विश्वमान्यास्त एव हि । ये त्वां विश्वभुजामत्र पूजयिष्यंति मानवाः
त एव विश्वभोक्तारो विश्वमान्यास्त एव हि; ये मानवाः अत्र त्वां विश्वभुजां पूजयिष्यन्ति।
Verse 7
विश्वे विश्वभुजे विश्वस्थित्युत्पत्तिलयप्रदे । नरास्त्वदर्चकाश्चात्र भविष्यंत्यमलात्मकाः
विश्वेश विश्वभुज विश्वस्थित्युत्पत्तिलयप्रद! अत्र ये नरास्त्वदर्चकाः भविष्यन्ति ते स्वभावत एव विमलात्मानो भविष्यन्ति।
Verse 8
मनोरथतृतीयायां यस्ते भक्तिं विधास्यति । तन्मनोरथसंसिद्धिर्भवित्री मदनुग्रहात्
मनोरथतृतीयायां यः ते भक्तिं विधास्यति, तस्य मनोरथसंसिद्धिर्मदनुग्रहात् नूनं भवित्री।
Verse 9
नारी वा पुरुषो वाथ त्वद्व्रताचरणात्प्रिये । मनोरथानिह प्राप्य ज्ञानमंते च लप्स्यते
नारी वा पुरुषो वाथ, प्रिये, त्वद्व्रताचरणात् इह मनोरथान् प्राप्य अन्ते च ज्ञानं लप्स्यते।
Verse 10
देव्युवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं कीदृक्कथा कथम् । किं फलं कैः कृतं नाथ कथयैतत्कृपां कुरु
देव्युवाच—मनोरथतृतीयायां व्रतं कीदृक्, कथा कथं च? किं फलं, कैः कृतं नाथ? एतत् कथय, कृपां कुरु।
Verse 11
ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा पृष्टं भवत्या भवतारिणि । मनोरथव्रतं चैतद्गुह्याद्गुह्यतरं परम्
ईश्वर उवाच—शृणु देवि, भवत्या यथा पृष्टं भवतारिणि। एतन्मनोरथव्रतं गुह्याद्गुह्यतरं परं।
Verse 12
पुलोमतनया पूर्वं तताप परमं तपः । किंचिन्मनोरथं प्राप्तुं न चाप तपसः फलम्
पूर्वं पुलोमतनया परमं तपस्तप्त्वा कञ्चिन्मनोरथं प्राप्तुमैच्छत्; तथापि तपसः फलं न लेभे।
Verse 13
अपूपुजत्ततो मां सा भक्त्या परमया मुदा । गीतेन सरहस्येन कलकंठीकलेन हि
ततः सा परमया भक्त्या मुदा च मां समपूजयत्—सरहस्येन गीतेन कलकण्ठीकलेन हि।
Verse 14
तद्गानेनातिसंतुष्टो मृदुना मधुरेण च । सुतालेन सुरंगेण धातुमात्राकलावता
तस्याः स मृदुना मधुरेण च सुगानेनातिसन्तुष्टः—सुतालेन सुरङ्गेण धातुमात्राकलावता।
Verse 15
प्रोवाच तां वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि पुलोमजे । अनेन च सुगीतेन त्वनया लिंगपूजया
स तां प्रोवाच—वरं ब्रूहि, प्रसन्नोऽस्मि पुलोमजे; अनेन सुगीतेन त्वया च लिङ्गपूजया।
Verse 16
पुलोमजोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश तदा यो मे मनोरथः । तं पूरय महादेव महादेवी महाप्रिय
पुलोमजा उवाच—यदि प्रसन्नो देवेश, तदा यो मे मनोरथः; तं पूरय महादेव, महादेवीमहाप्रिय।
Verse 17
सर्वदेवेषु यो मान्यः सर्वदेवेषु सुंदरः । यायजूकेषु सर्वेषु यः श्रेष्ठः सोस्तु मे पतिः
सर्वदेवेषु यो मान्यः सर्वदेवेषु सुन्दरः । यायजूकेषु सर्वेषु यः श्रेष्ठः सोऽस्तु मे पतिः ॥
Verse 18
यथाभिलषितं रूपं यथाभिलषितं सुखम् । यथाभिलषितं चायुः प्रसन्नो देहि मे भव
यथाभिलषितं रूपं यथाभिलषितं सुखम् । यथाभिलषितं चायुः प्रसन्नो देहि मे भव ॥
Verse 19
यदायदा च पत्या मे संगः स्याद्धृत्सुखेच्छया । तदातदा च तं देहं त्यक्त्वान्यं देहमाप्नुयाम्
यदायदा च पत्या मे सङ्गः स्याद्धृत्सुखेच्छया । तदातदा च तं देहं त्यक्त्वान्यं देहमाप्नुयाम् ॥
Verse 20
सदा च लिंगपूजायां मम भक्तिरनुत्तमा । भव भूयाद्भवहर जरामरणहारिणी
सदा च लिङ्गपूजायां मम भक्तिरनुत्तमा । भव भूयाद्भवहर जरामरणहारिणी ॥
Verse 21
भर्तुर्व्ययेपि वैधव्यं क्षणमात्रमपीह न । मम भावि महादेव पातिव्रत्यं च यातु मा
भर्तुर्व्ययेऽपि वैधव्यं क्षणमात्रमपीह न । मम भावि महादेव पातिव्रत्यं च यातु मा ॥
Verse 23
ईश्वर उवाच । पुलोमकन्ये यश्चैष त्वयाकारि मनोरथः । लप्स्यसे व्रतचर्यातस्तत्कुरुष्व जितेंद्रिये
ईश्वर उवाच—हे पुलोमकन्ये, त्वया यः एष मनोरथः कृतः, स व्रतचर्यया लप्स्यसे। तस्मात् जितेन्द्रिये, तत् व्रतम् आचर।
Verse 24
मनोरथतृतीयायाश्चरणेन भविष्यति । तत्प्राप्तये व्रतं वक्ष्ये तद्विधेहि यथोदितम्
मनोरथतृतीयायाः चरणेन तत् भविष्यति। तत्प्राप्तये व्रतं वक्ष्ये; तद् यथोदितं विधेहि।
Verse 25
तेन व्रतेन चीर्णेन महासौभाग्यदेन तु । अवश्यं भविता बाले तव चैवं मनोरथः
तेन व्रतेन चीर्णेन महासौभाग्यदेन तु। अवश्यं भविता बाले तव चैवं मनोरथः॥
Verse 26
स्कंद उवाच । इमं मनोरथं तस्याः पौलोम्याः पुरसूदनः । समाकर्ण्य क्षणं स्मित्वा प्राहेशो विस्मयान्वितः
स्कन्द उवाच—तस्याः पौलोम्याः इमं मनोरथं पुरसूदनः समाकर्ण्य, क्षणं स्मित्वा, विस्मयान्वितः ईशः प्राह।
Verse 27
कदा च तद्विधातव्यमिति कर्तव्यता च का । इत्याकर्ण्य शिवो वाक्यं तां तु प्रणिजगाद ह
कदा च तत् विधातव्यम्, इति कर्तव्यता च का? इत्याकर्ण्य तस्या वाक्यं शिवः तां प्रणिजगाद ह।
Verse 28
ईश्वर उवाच । मनोरथतृतीयायां व्रतं पौलोमि तच्छुभम् । पूज्या विश्वभुजा गौरी भुजविंशतिशालिनी
ईश्वर उवाच—हे पौलोमि, मनोरथतृतीयायां शुभं व्रतं कर्तव्यम्। तस्मिन् दिने विश्वभुजा गौरी, विंशतिभुजसमन्विता, पूजनीया।
Verse 29
वरदोऽभयहस्तश्च साक्षसूत्रः समोदकः । देव्याः पुरस्ताद्व्रतिना पूज्य आशाविनायकः
वरदाभಯहस्तः साक्षसूत्रः समोदकः। देव्याः पुरस्ताद्व्रतिना आशाविनायकः पूज्यः।
Verse 30
चैत्रशुक्ल तृतीयायां कृत्वा वै दंतधावनम् । सायंतनीं च निर्वर्त्य नातितृप्त्या भुजिक्रियाम्
चैत्रशुक्लतृतीयायां दन्तधावनं कृत्वा वै। सायंतनीं च निर्वर्त्य नातितृप्त्या भुजिक्रियाम्।
Verse 31
नियमं चेति गृह्णीयाज्जितक्रोधो जितेंद्रियः । संत्यक्तास्पृश्य संस्पर्शः शुचिस्तद्गतमानसः
नियमं चेति गृह्णीयाज्जितक्रोधो जितेन्द्रियः। संत्यक्तास्पृश्यसंस्पर्शः शुचिस्तद्गतमानसः।
Verse 32
प्रातर्व्रतं चरिष्यामि मातर्विश्वभुजेनघे । विधेहि तत्र सांनिध्यं मन्मनोरथसिद्धये
प्रातर्व्रतं चरिष्यामि मातर्विश्वभुजेऽनघे। विधेहि तत्र सान्निध्यं मन्मनोरथसिद्धये।
Verse 33
नियमं चेति संगृह्य स्वपेद्रात्रौ शुभं स्मरन् । प्रातरुत्थाय मेधावी विधायावश्यकं विधिम्
एवं नियमं संगृह्य रात्रौ शुभं स्मरन् स्वपेत्। प्रातः समुत्थाय मेधावी यथाविधि नित्यकर्माणि समाचरेत्॥
Verse 34
शौचमाचमनं कृत्वा दंतकाष्ठं समाददेत् । अशोकवृक्षस्य शुभं सर्वशोकनिशातनम्
शौचमाचमनं कृत्वा दन्तकाष्ठं समाददेत्। अशोकवृक्षसमुद्भूतं शुभं सर्वशोकनाशनम्॥
Verse 35
नित्यंतनं च निष्पाद्य विधिं विधिविदांवरः । स्नात्वा शुद्धांबरः सायं गौरीपूजां समाचरेत्
नित्यकर्मविधिं सम्यक् निष्पाद्य विधिविदां वरः। स्नात्वा शुद्धाम्बरः सायं गौरीपूजां समाचरेत्॥
Verse 36
आदौ विनायकं पूज्य घृतपूरान्निवेद्य च । ततोर्चयेद्विश्वभुजामशोककुसुमैः शुभैः
आदौ विनायकं पूज्य घृतपूरान् निवेदयेत्। ततः शुभैरशोककुसुमैर्विश्वभुजां समर्चयेत्॥
Verse 37
अशोकवर्तिनैवेद्यैर्धूपैश्चागुरुसंभवैः । कुंकुमेनानुलिप्यादावेकभक्तं ततश्चरेत्
अशोकसम्भवैर्नैवेद्यैर्धूपैश्चागुरुसंभवैः। कुंकुमेनानुलिप्यादावेकभक्तं ततश्चरेत्॥
Verse 38
अशोकवर्तिसहितैर्घृतपूरैर्मनोहरैः । एवं चैत्रतृतीयायां व्यतीतायां पुलोमजे
हे पुलोमजे, चैत्रमासस्य तृतीयायां व्यतीतायां, अशोकवर्तिसहितैर्मनोहरैर्घृतपूरैः प्रीत्या समर्पणं कार्यम्, व्रतविधौ यथोचितम्।
Verse 39
राधादिफाल्गुनांतासु तृतीयासु व्रतं चरेत् । क्रमेण दंतकाष्ठानि कथयामि तवानघे
राधातृतीयादारभ्य फाल्गुनान्ततृतीयासु यावत्, तासु सर्वासु तृतीयासु व्रतं चरेत्। हे अनघे, दन्तकाष्ठानां क्रमं तेऽहं कथयामि।
Verse 40
अनुलेपनवस्तूनि कुसुमानि तथैव च । नैवेद्यानि गजास्यस्य देव्याश्चापि शुभव्रते
हे शुभव्रते, अनुलेपनद्रव्याणि कुसुमानि च तथैव, गजास्यस्य देव्याश्च नैवेद्यानि च सम्यक् सज्जीकुरु।
Verse 41
अन्नानि चैकभक्तस्य शृणुतानि फलाप्तये । जंब्वपामार्ग खदिर जाती चूतकदंबकम्
एकभक्तस्य अन्नविधानं शृणुत फलाप्तये। जम्ब्वपामार्गखदिरा जाती चूतकदम्बकाः—एते दन्तकाष्ठद्रुमाः।
Verse 42
प्लक्षोदुंबरखर्जूरी बीजपूरी सदाडिमी । दंतकाष्ठ द्रुमा एते व्रतिनः समुदाहृताः
प्लक्षोदुम्बरखर्जूरी बीजपूरी सदाडिमी। एते दन्तकाष्ठद्रुमाः व्रतिनां समुदाहृताः।
Verse 43
सिंदूरागुरु कस्तूरी चंदनं रक्तचंदनम् । गोरोचना देवदारु पद्माक्षं च निशाद्वयम्
सिंदूरागुरु कस्तूरी चंदनं रक्तचंदनम् । गोरोचना देवदारु पद्माक्षं च निशाद्वयम्
Verse 44
प्रीत्यानुलेपनं बाले यक्षकर्दमसंभवम् । सर्वेषामप्यलाभे च प्रशस्तो यक्षकर्दमः
प्रीत्यानुलेपनं बाले यक्षकर्दमसंभवम् । सर्वेषामप्यलाभे च प्रशस्तो यक्षकर्दमः
Verse 45
कस्तूरिकाया द्वौ भागौ द्वौ भागौ कुंकुमस्य च । चंदनस्य त्रयो भागाः शशिनस्त्वेक एव हि
कस्तूरिकाया द्वौ भागौ द्वौ भागौ कुंकुमस्य च । चंदनस्य त्रयो भागाः शशिनस्त्वेक एव हि
Verse 46
यक्षकर्दम इत्येष समस्तसुरवल्लभः । अनुलिप्याथ कुसुमैरर्चयेद्वच्मि तान्यपि
यक्षकर्दम इत्येष समस्तसुरवल्लभः । अनुलिप्याथ कुसुमैरर्चयेद्वच्मि तान्यपि
Verse 47
पाटला मल्लिका पद्म केतकी करवीरकः । उत्पलै राजचंपैश्च नंद्यावर्तैश्च जातिभिः
पाटला मल्लिका पद्म केतकी करवीरकः । उत्पलै राजचंपैश्च नंद्यावर्तैश्च जातिभिः
Verse 48
कुमारीभिः कर्णिकारैरलाभेतच्छदैः सह । सुगंधिभिः प्रसूनोघैः सर्वालाभेपि पूजयेत्
कुमारीपूजोपहृतैः कर्णिकारकुसुमैः, अलाभेतपत्रैश्च सह, सुगन्धिप्रसूनसमूहैः—सर्वालाभेऽपि—एवं पूजनं विधेयम्।
Verse 49
करंभो दधिभक्तं च सचूतरसमंडकाः । फेणिका वटकाश्चैव पायसं च सशर्करम्
करम्भं दधिभक्तं च, सचूतरसमण्डकान्; फेणिकां वटकांश्चैव, पायसं सशर्करं च निवेदयेत्।
Verse 50
समुद्गं सघृतं भक्तं कार्त्तिके विनिवेदयेत् । इंडेरिकाश्च लड्डूका माघे लंपसिका शुभा
कार्त्तिके समुद्गं सघृतं भक्तं च विनिवेदयेत्; माघे इण्डेरिकाः लड्डूकाः, शुभा लम्पसिका च निवेद्याः।
Verse 51
मुष्टिकाः शर्करागर्भाः सर्पिषा परिसाधिताः । निवेद्याः फाल्गुने देव्यै सार्धं विघ्नजिता मुदा
शर्करागर्भाः मुष्टिकाः सर्पिषा परिसाधिताः; फाल्गुने देव्यै विघ्नजितासार्धं मुदा निवेद्याः।
Verse 52
निवेदयेद्यदन्नं हि एकभक्तपि तत्स्मृतम् । अन्यन्निवेद्य संमूढो भुंजानोऽन्यत्पतेदधः
यदन्नं निवेद्यते, तदेवैकभक्तत्वेन स्मृतम्; अन्यन्निवेद्य यो मोहाद् अन्यद् भुङ्क्ते, स अधः पतति।
Verse 53
प्रतिमासं तृतीयायामेवमाराध्य वत्सरम् । व्रतसंपूर्तये कुर्यात्स्थंडिलेऽग्निसमर्चनम्
प्रतिमासं तृतीयायां यथावद् वत्सरं यावत् आराध्य, व्रतस्य संपूर्णतायै स्थण्डिलेऽग्निं समर्चयेत्।
Verse 54
जातवेदसमंत्रेण तिलाज्यद्रविणेन च । शतमष्टाधिकं होमं कारयेद्विधिना व्रती
जातवेदसमन्त्रेण तिलाज्यद्रविणैश्च सह । व्रती विधिना होमं कारयेत् शतमष्टाधिकम् ॥
Verse 55
सदैव नक्ते पूजोक्ता सदा नक्ते तु भोजनम् । नक्त एव हि होमोऽयं नक्त एव क्षमापनम्
सदैव नक्ते पूजैव, सदैव नक्ते भोजनम् । नक्त एव हि होमोऽयं, नक्त एव क्षमापनम् ॥
Verse 56
गृहाण पूजां मे भक्त्या मातर्विघ्नजिता सह । नमोस्तु ते विश्वभुजे पूरयाशु मनोरथम्
गृहाण पूजां मे भक्त्या, मातर्विघ्नजिता सह । नमोऽस्तु ते विश्वभुजे, पूरयाशु मनोरथम् ॥
Verse 57
नमो विघ्नकृते तुभ्यं नम आशाविनायक । त्वं विश्वभुजया सार्धं मम देहि मनोरथम्
नमो विघ्नकृते तुभ्यं, नम आशाविनायक । त्वं विश्वभुजया सार्धं, मम देहि मनोरथम् ॥
Verse 58
एतौ मंत्रौ समुच्चार्य पूज्या गौरीविनायकौ । व्रतक्षमापने देयः पर्यंकस्तूलिकान्वितः
एतौ मन्त्रौ सम्यगुच्चार्य गौरीविनायकौ भक्त्या पूजयेत्। व्रतक्षमापने तूलिकायुक्तः पर्यङ्कः दानरूपेण देयः॥
Verse 59
उपधान्या समायुक्तो दीपीदपर्णसंयुतः । आचार्यं च सपत्नीकं पर्यंक उपवेश्य च
उपधान्यैः समायुक्तो दीप्यपर्णसमन्वितः। आचार्यं सपत्नीकं च पर्यङ्के समुपवेशयेत्॥
Verse 60
व्रती समर्चयेद्वस्त्रैः करकर्णविभूषणैः । सुगंधचंदनैर्माल्यैर्दक्षिणाभिर्मुदान्वितः
व्रती तौ समर्चयेद्वस्त्रैः करकर्णविभूषणैः। सुगन्धचन्दनैर्माल्यैर्दक्षिणाभिश्च मुदान्वितः॥
Verse 61
दद्यात्पयस्विनीं गां च व्रतस्यपरिपूर्तये । तथोपभोगवस्तूनिच्छत्रोपानत्कमंडलुम्
व्रतस्य परिपूर्त्यर्थं पयस्विनीं गां दद्यात्। तथोपभोगवस्तूनि छत्रोपानत्कमण्डलुम्॥
Verse 62
मनोरथतृतीयाया व्रतमेतन्मया कृतम् । न्यूनातिरिक्तं संपूर्णमेतदस्तु भवद्गिरा
मनोरथतृतीयाया व्रतमेतन्मया कृतम्। न्यूनातिरिक्तवर्ज्यं तत्सम्पूर्णं भवद्गिरा भवेत्॥
Verse 63
इत्याचार्यं समापृच्छ्य तथेत्युक्तश्च तेन वै । आसीमांतमनुव्रज्य दत्त्वान्येभ्योपि शक्तितः
इत्याचार्यं समापृच्छ्य तेन ‘तथास्तु’ इति चोदितः। देशसीमान्तमनुव्रज्य यथाशक्ति परेभ्योपि दानानि दद्यात्॥
Verse 64
नक्तं समाचरेत्पोष्यैः सार्धं सुप्रीतमानसः । प्रातश्चतुर्थ्यां संभोज्य चतुरश्च कुमारकान्
नक्तं पोष्यैः सह प्रीतमनसा व्रतमाचरेत्। प्रातश्चतुर्थ्यां संभोज्य चतुरः कुमारकान्॥
Verse 65
अभ्यर्च्य गंधमाल्याद्यैर्द्वादशापि कुमारिकाः । एवं संपूर्णतां याति व्रतमेतत्सुनिर्मलम्
गन्धमाल्यादिभिः सम्यगभ्यर्च्य द्वादशापि कुमारिकाः। एवं व्रतमेतत्सुनिर्मलं संपूर्णतां याति॥
Verse 66
कार्यं मनोरथावाप्त्यै सर्वैरेतद्व्रतं शुभम् । पत्नीं मनोरमां कुल्यां मनोवृत्त्यनुसारिणीम्
सर्वैरेतत्सुभद्रं व्रतं कार्यं मनोरथावाप्तये। तेन पत्नीं मनोरमां कुल्यां मनोवृत्त्यनुसारिणीम् (लभते)॥
Verse 67
तारिणीं दुःखसंसारसागरस्य पतिव्रताम् । कुर्वन्नेतद्व्रतं वर्षं कुमारः प्राप्नुयात्स्फुटम्
दुःखसंसारसागरस्य तारिणीं पतिव्रतां (पत्नीं)। एतद्व्रतं वर्षं कुर्वन् कुमारः स्फुटं प्राप्नुयात्॥
Verse 68
कुमारी पतिमाप्नोति स्वाढ्यं सर्वगुणाधिकम् । सुवासिनी लभेत्पुत्रान्पत्युः सौख्यमखंडितम्
कन्या पतिं प्राप्नोति स्वाढ्यं सर्वगुणाधिकम्। सुवासिनी च पुत्रान् लभते, पत्युः सौख्यमखण्डितं भवति॥
Verse 69
दुर्भगा सुभगास्याच्च धनाढ्या स्याद्दरिद्रिणी । विधवापि न वैधव्यं पुनराप्नोति कुत्रचित्
दुर्भगा सुभगा भवति, दरिद्रिणी धनाढ्या भवेत्। विधवापि पुनः क्वचिदपि वैधव्यं न प्राप्नोति॥
Verse 70
गुर्विणी च शुभं पुत्रं लभते सुचिरायुषम् । ब्राह्मणो लभते विद्यां सर्वसौभाग्यदायिनीम्
गुर्विणी शुभं पुत्रं लभते सुचिरायुषम्। ब्राह्मणो लभते विद्यां सर्वसौभाग्यदायिनीम्॥
Verse 72
धर्मार्थी धर्ममाप्नोति धनार्थी धनमाप्नुयात् । कामी कामानवाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्
धर्मार्थी धर्ममाप्नोति, धनार्थी धनमाप्नुयात्। कामी कामानवाप्नोति, मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्॥
Verse 73
यो यो मनोरथो यस्य स तं तं विंदते ध्रुवम् । मनोरथतृतीयाया व्रतस्य चरणाद्व्रती
यो यो मनोरथो यस्य स स तं विन्दते ध्रुवम्। मनोरथतृतीयाव्रतचरणाद् व्रती फलमश्नुते॥
Verse 74
स्कंद उवाच । इत्थं निशम्य शिवतः शिवा संतुष्टमानसा । पुनः पप्रच्छ विश्वेशं प्रबद्धकरसंपुटा
स्कन्द उवाच—इति शिववचनं श्रुत्वा शिवा प्रसन्नमानसा । पुनर्विश्वेश्वरं प्राञ्जलिः प्रबद्धकरसंपुटा पप्रच्छ ॥
Verse 75
अन्यत्र ये व्रतं चैतत्करिष्यंति सदाशिव । ते कथं पूजयिष्यंति मां च आशाविनायकम्
अन्यत्र ये व्रतमिदं करिष्यन्ति सदाशिव । ते कथं मां च पूजयिष्यन्त्याशाविनायकमेव च ॥
Verse 76
शिव उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि सर्वसंदेहभेदिनि । वाराणस्यां समर्च्या त्वं विश्वे प्रत्यक्षरूपिणी
शिव उवाच—साधु पृष्टं त्वया देवि सर्वसन्देहभेदिनि । वाराणस्यां समर्च्या त्वं विश्वे प्रत्यक्षरूपिणी ॥
Verse 77
आशा विघ्नजिता सार्धं सर्वाशापूर्तिकारिणा । हारिणानंतविघ्नानां मम क्षेत्र शुभार्थिना
मम क्षेत्रे शुभार्थिनः पुरुषस्य अनन्तविघ्नानां हारिणी । आशा विघ्नजिता सार्धं सर्वाशापूर्तिकारिणा सह ॥
Verse 78
क्षिप्रमागमयित्वा च नत्वा दूरंगतानपि । कृतकृत्यान्विधायाथ चिंतितैः समनोरथैः
क्षिप्रमागमयित्वा च दूरंगतानपि नत्वा । कृतकृत्यान्विधायाथ चिन्तितैः समनोरथैः पूरयति ॥
Verse 79
अन्यत्र व्रतिभिर्विश्वे कांचनीप्रतिमा तव । पंचकृष्णलकादूर्ध्वं कार्या विघ्नहृतोपि च
अन्येषु देशेषु व्रतिनां कृते, हे विश्वेश्वर, तव काञ्चनी प्रतिमा पञ्चकृष्णलकादूर्ध्वमूल्या कार्या; विघ्नेष्वपि समुत्पन्नेषु तानि हृत्वा विधिवत् समापनीया च।
Verse 80
आचार्याय व्रती दद्याद् व्रतांते प्रतिमा द्वयम् । सकृत्कृते व्रती चास्मिन्कृतकृत्यो व्रती भवेत्
व्रतान्ते व्रती आचार्याय प्रतिमाद्वयं दद्यात्; अस्मिन् विधौ सकृदेव कृतं सति व्रती कृतकृत्यो भवति, व्रते सिद्धिं प्राप्नोति।
Verse 81
ततः पुलोमजा देवि श्रुत्वैतद्व्रतमुत्तमम् । कृत्वा मनोरथं प्राप यथाभिवांछितं हृदि
ततः पुलोमजा देवि एतदुत्तमं व्रतं श्रुत्वा, तदनुष्ठाय, हृदि यथाभिवाञ्छितं मनोरथं प्राप।
Verse 82
अरुंधत्या वसिष्ठोपि लब्धोऽत्रिऽनसूयया । सुनीत्योत्तानपादाच्च ध्रुवः प्राप्तोंऽगजोत्तमः
अरुन्धत्या वसिष्ठोऽपि प्राप्तः; अनसूयया अत्रिः लब्धः। सुनीत्या उत्तानपादेन च ध्रुवोऽपि अङ्गजोत्तमः प्राप्तः।
Verse 83
सुनीतेदुर्भर्गत्वं च पुनरस्माद्व्रताद्गतम् । चतुर्भुजः पतिः प्राप्तः क्षीरनीरधिजन्मना
सुनीतेर्दुर्भाग्यत्वं पुनरपि अस्माद्व्रताद्गतम्; क्षीरनीरधिजन्मना चतुर्भुजः पतिः प्राप्तः।
Verse 84
किं बहूक्तेन सुश्रोणि कृतंयेन व्रतं त्विदम् । व्रतानि तेन सर्वाणि कृतानि व्रतिना ध्रुवम्
किं बहूक्तेन सुश्रोणि—येनैतद् व्रतं कृतं, तेन व्रतानि सर्वाणि ध्रुवं कृतान्येव मन्यन्ते।
Verse 85
श्रुत्वा धीमान्कथां पुण्यां पुनस्तद्गतमानसः । शुभबुद्धिमवाप्नोति पापैरपि विमुच्यते
पुण्यां कथां श्रुत्वा धीमान् पुनस्तद्गतमानसः। शुभबुद्धिमवाप्नोति पापैरपि विमुच्यते॥