Adhyaya 6
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 6

Adhyaya 6

अध्यायेऽस्मिन् ऋषयः सूतं पृच्छन्ति—देवीपुरस्य/देवीपत्तनस्य यथार्थदेशः किम्, चक्रतीर्थस्य च मर्यादा का, विशेषतः सेतुमूले यत्र तीर्थयात्रिकाः स्नानं कुर्वन्ति। सूतः कथां श्रोतॄणां पाठकानां च पावनीं प्रतिपाद्य, रामेण शिलाभिः सेतुबन्धस्य आद्यकर्म स्मारयन् तस्मिन्नेव पुण्यप्रदेशे देवीपुरं संस्थापयति। ततः देवीमाहात्म्यं प्रवर्तते—देवासुरयुद्धे शोकाकुला दितिः पुत्रार्थं स्वदुहितरं घोरतपसे नियोजयति। सुपार्श्वऋषिः वरं दत्त्वा भविष्यत्पुत्रं महिषं वर्णयति—महिषमुखः मानवदेहश्च, इन्द्रादीन् पीडयितुं नियतः। स महिषः बलवान् भूत्वा दैत्यदानवान् संगृह्य दीर्घं संग्रामं करोति; देवाः स्वस्वपदात् च्युताः ब्रह्माणं शरणं यान्ति। ब्रह्मा विष्णुं शिवं च उपगम्य तयोः क्रोधात् तथा देवानां तेजोभिः समवेतैः दिव्यस्त्रीरूपा दुर्गा प्रादुर्भवति; तस्याः अङ्गप्रत्यङ्गेषु देवशक्तयः स्पष्टं विन्यस्ताः। देवाः तां आयुधैः भूषणैश्च अलङ्कुर्वन्ति; तस्या नादेन जगत् कम्पते। ततः दुर्गा गणैः सह महिषस्य सेनां मन्त्रिणश्च निहन्ति, शरैः शस्त्रैश्च असुरान् संहारयति; तस्या प्रभावेन देवाः पुनः धैर्यं लभन्ति। एवं तीर्थनाम्ना सह दैवीशक्तेः, लोकधर्मस्य, पुराणश्रवणस्य च पावनफलस्य उपदेशः संनिबध्यते।

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । द्वैपायनविनेय त्वं सूत पौराणिकोत्तम । देवीपत्तनपर्यंतं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

ऋषय ऊचुः—द्वैपायनविनेय त्वं सूत, पौराणिकोत्तम; देवीपत्तनपर्यन्तं चक्रतीर्थमनुत्तमं (वद)।

Verse 2

इत्यब्रवीः पुरास्माकमतः पृच्छाम किंचन । देवीपुरं हि तत्कुत्र यदन्तं चक्रतीर्थकम्

इत्यब्रवीः पुरास्माकम्; अतः पृच्छाम किंचन—देवीपुरं हि तत्कुत्र, यदन्तं चक्रतीर्थकम्?

Verse 3

देवीपत्तन मित्याख्या कथं तस्याभवत्तथा । श्रीरामसेतुमूले च स्नातानां पापिनामपिः

देवीपत्तनमित्याख्या कथं तस्याभवत् तथा? श्रीरामसेतुमूले च स्नातानां पापिनामपि (किं फलम्)?

Verse 4

कीदृशं वा भवेत्पुण्यं चक्रतीर्थे तथैव च । एतच्चान्यान्विशे षांश्च ब्रूहि पौराणिकोत्तम

कीदृशं वा भवेत् पुण्यं चक्रतीर्थे तथैव च? एतच्चान्यान् विशेषांश्च ब्रूहि, पौराणिकोत्तम।

Verse 5

श्रीसूत उवाच । सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मुनिपुंगवाः । पठतां शृण्वतां चैतदाख्यानं पापनाश नम्

श्रीसूत उवाच—एतत्सर्वं प्रवक्ष्यामि; शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः। पठतां शृण्वतां चैव ह्याख्यानं पापनाशनम्॥

Verse 6

यत्र पाषाणनवकं स्थापयित्वा रघूद्वहः । बबन्ध प्रथमं सेतुं समुद्रे मैथिलीपतिः

यत्र पाषाणनवकं स्थापयित्वा रघूद्वहः। बबन्ध प्रथमं सेतुं समुद्रे मैथिलीपतिः॥

Verse 7

देवीपुरं तु तत्रैव यदन्तं चक्रतीर्थकम् । देवीपत्तनमित्याख्या यथा तस्य समागता

तत्रैव देवीपुरं यदन्तं चक्रतीर्थकम्। देवीपत्तनमित्याख्या यथा तस्य समागता॥

Verse 8

तद्ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं श्रद्धया सह । पुरा देवासुरे युद्धे देवैर्नाशितपुत्रिणी । दितिः प्रोवाच तनयामात्मनः शोकमोहिता

तद्ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं श्रद्धया सह। पुरा देवासुरे युद्धे देवैर्नाशितपुत्रिणी। दितिः शोकमोहिता तनयामात्मनः प्रोवाच॥

Verse 9

दितिरुवाच । याहि पुत्रि तपः कर्तुं तपोवनमनुत्तमम्

दितिरुवाच—याहि पुत्रि तपः कर्तुं तपोवनमनुत्तमम्॥

Verse 10

पुत्रार्थं तव सुश्रोणि नियता नियतेन्द्रिया । इन्द्रादयो न शिष्येरन्येन पुत्रेण वै सुराः

पुत्रप्राप्त्यर्थं हे सुश्रोणि, त्वं नियमवती नियतेन्द्रिया भव। अन्येन पुत्रेण न हि इन्द्रादयः सुराः वश्यतां यास्यन्ति।

Verse 11

उदिता तनया चैवं जनन्या तां प्रणम्य सा । स्वीकृत्य माहिषं रूपं वनं पञ्चाग्निमध्यगा

एवं उपदिष्टा सा तनया जनन्याः पादौ प्रणम्य। माहिषं रूपं स्वीकृत्य वनं प्रविश्य पञ्चाग्निमध्ये घोरं व्रतमास्थितवती।

Verse 12

तपोऽतप्यत सा घोरं तेन लोकाश्चकंपिरे । तस्यां तपः प्रकुर्वंत्यां त्रिलोक्यासीद्भयातुरा

सा घोरं तपोऽतप्यत; तेन लोकाः कम्पिताः। तस्याः तपः प्रकुर्वत्याः त्रिलोकी भयातुरा बभूव।

Verse 13

इन्द्रादयः सुर गणा मोहमापुर्द्विजोत्तमाः । सुपार्श्वस्तपसा तस्या मुनिः क्षुब्धोऽवदत्तु ताम्

इन्द्रादयः सुरगणाः, हे द्विजोत्तम, मोहमापुः। तस्या तपसा क्षुब्धः सुपार्श्वो मुनिस्तां प्रत्युवाच।

Verse 14

सुपार्श्व उवाच । परितुष्टोऽस्मि सुश्रोणि पुत्रस्तव भविष्यति । मुखेन महिषाकारो वपुषा नररूपवान्

सुपार्श्व उवाच—परितुष्टोऽस्मि सुश्रोणि; पुत्रस्तव भविष्यति। मुखेन महिषाकारः, वपुषा नररूपवान्।

Verse 15

महिषो नामपुत्रस्ते भविष्यत्यतिवीर्यवान् । पीडयिष्यति यः स्वर्गं देवेन्द्रं च ससैनिकम्

तव पुत्रो ‘महिष’ इति नाम्ना भविष्यत्यतिवीर्यवान्। स स्वर्गं देवेन्द्रं च ससैनिकं पीडयिष्यति॥

Verse 16

सुपार्श्वस्त्वेवमुक्त्वा तां विनिवार्य तपस्तथा । आगच्छदात्मनो लोकमनुनीय तपस्विनीम्

एवमुक्त्वा सुपार्श्वस्तां तपो विनिवार्य तदा। तपस्विनीं सान्त्वयित्वा स्वलोकमगमत्ततः॥

Verse 17

अथ जज्ञे स महिषो यथोक्तं ब्रह्मणा पुरा । व्यवर्द्धत महावीर्यः पर्वणीव महोदधिः

अथ जज्ञे स महिषो ब्रह्मणा यथ पूर्वमुक्तम्। महावीर्यः स व्यवर्द्धत पर्वणीव महोदधिः॥

Verse 18

ततः पुत्रो विप्रचित्तेर्विद्युन्माल्यसुराग्रणीः । अन्येऽप्यसुरवर्यास्ते संति ये भूतले द्विजाः

ततः विप्रचित्तेः पुत्रो विद्युन्माली सुरद्विषामग्रणीः। अन्येऽपि चासुरश्रेष्ठा भूतले ये व्यवस्थिताः॥

Verse 19

ते सर्वे महिषस्यास्य श्रुत्वा दत्तवरं मुदा । समागम्य मुनिश्रेष्ठाः प्रावदन्महिषासुरम्

ते सर्वे महिषस्यास्य दत्तं वरं श्रुत्वा मुदा। समागम्य ततो हृष्टाः प्रावदन् महिषासुरम्॥

Verse 20

स्वर्गाधिपत्यमस्माकं पूर्व मसीन्महामते । देवैर्विष्णुं समाश्रित्य राज्यं नो हृतमोजसा

स्वर्गाधिपत्यं नः पूर्वमासीन्महामते; देवैस्तु विष्णुं शरणं गत्वा बलात् राज्यं नो हृतमोजसा।

Verse 21

तद्राज्यमानय वलादस्माकं महिषासुर । वीर्यं प्रकटयस्वाद्य प्रभावमपि चात्मनः

तस्मात् तद्राज्यमस्माकं बलाद् आनय महिषासुर; अद्य स्ववीर्यं प्रकटय, स्वप्रभावं चात्मनः।

Verse 22

अतुल्यबलवीर्यस्त्वं ब्रह्मदत्तवरोद्धतः । पुलोमजापतिं युद्धे जहि देवगणैः सह

अतुल्यबलवीर्यस्त्वं ब्रह्मदत्तवरोद्धतः; पुलोमजापतिं युद्धे जहि देवगणैः सह।

Verse 23

दनुजैरेवमुक्तोऽसौ योद्धुकामोऽमरैः सह । महा वीर्योऽथ महिषः प्रययावमरावतीम्

दनुजैरेवमुक्तोऽसौ योद्धुकामोऽमरैः सह; महावीर्योऽथ महिषः प्रययावमरावतीम्।

Verse 24

देवानामसुराणां च संवत्सरशतं रणम् । पुरा बभूव विप्रेंद्रास्तुमुलं रोमहर्षणम्

देवानामसुराणां च संवत्सरशतं रणं; पुरा बभूव विप्रेन्द्रास्तुमुलं रोमहर्षणम्।

Verse 25

देववृन्दं ततो भी त्या पुरस्कृत्य पुरन्दरम् । कांदिशीकमभूद्विप्रा ब्रह्माणं च ययौ तदा

ततः भीताः सुरगणाः पुरन्दरं पुरस्कृत्य, हे विप्राः, कातरभावमापन्नाः सन्तो ब्रह्माणं प्रति तदा सहसा जग्मुः।

Verse 26

ब्रह्मा तानमरासर्वान्समादाय ययौ पुनः । नारायणशिवौ यत्र वर्तेते विश्वपालकौ

ब्रह्मा तान् सर्वानमरान् समादाय पुनर्ययौ, यत्र नारायणशिवौ विश्वपालकौ वर्तेते।

Verse 27

तत्र गत्वा नमस्कृत्य स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकशः । ब्रह्मा निवेदयामास महिषासुरचेष्टितम्

तत्र गत्वा नमस्कृत्य स्तोत्रैरनेकशः स्तुत्वा, ब्रह्मा महिषासुरचेष्टितं निवेदयामास।

Verse 28

सुराणामसुरैः पीडां देवयोः शंभुकृष्णयोः । इंद्राग्नियमसूर्येंदुकुबेरवरुणादिकान्

सुराणामसुरैः पीडां देवयोः शम्भुकृष्णयोः, इन्द्राग्नियमसूर्येन्दुकुबेरवरुणादिकान् निराकृतान् च न्यवेदयत्।

Verse 29

निराकृत्याधिकारेषु तेषां तिष्ठत्ययं स्वयम् । अन्येषां देववृंदानामधिकारेपि तिष्ठति

तेषामधिकारेषु निराकृत्य स्वयमेवायं प्रतिष्ठितः; अन्येषां देववृन्दानामधिकारेष्वपि स तिष्ठति।

Verse 30

निरस्तं देववृंदं तत्स्वर्लोकादवनीतले । मनुष्यवद्विचरते महिषासुरबाधितम्

निरस्तं देववृन्दं तत् स्वर्लोकादवनीतले पतितम्। महिषासुरपीडितं तन्मनुष्यवत् विचरति॥

Verse 31

एतज्ज्ञापयितुं देवौ युवयोरहमागतः । सार्द्धं देव गणैरत्र रक्षतं तान्समागतान्

एतद् ज्ञापयितुं देवौ युवयोः समुपागतः। अत्र समागतैर्देवगणैः सार्धं तान् रक्षतम्॥

Verse 32

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रमेश्वरमहेश्वरौ । कोपात्करालवदनौ दुष्प्रेक्ष्यौ तौ बभूवतुः

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रमेश्वरमहेश्वरौ। कोपात् करालवदनौ दुष्प्रेक्ष्यौ तौ बभूवतुः॥

Verse 33

अत्यन्तकोपज्वलितान्मुखाद्विष्णोरथ द्विजाः । निश्चक्राम महत्तेजः शंभोः स्रष्टुस्तथैव च

अत्यन्तकोपज्वलितान् मुखाद् विष्णोः, द्विजाः। निश्चक्राम महत्तेजः शम्भोः स्रष्टुस्तथैव च॥

Verse 34

अपरेषां सुराणां च देहादिंद्रशरीरतः । तेजः समुदभूत्क्रूरं तदेकं समजायत

अपरेषां सुराणां च देहेभ्यः, इन्द्रशरीरतः। तेजः समुदभूत् क्रूरं, तदेकं समजायत॥

Verse 35

तेषां तु तेजसां राशिर्ज्वलत्पर्वतसंनिभः । ददृशे देववृंदैस्तैर्ज्वालाव्याप्तदिगंतरः

तेषां तेजसां राशिः ज्वलत्पर्वतसंनिभो ददृशे; देववृन्दैस्तु सः पश्यतः, ज्वालाभिराक्रान्तं दिगन्तरं सर्वतः।

Verse 36

तेजसां समुदायोऽसौ नारी काचि दभूत्तदा । शिवतेजो मुखमभूद्विष्णुतेजो भुजौ द्विजाः

स तेजसां समुदायस्तदा काचिन्नारीरूपतामगात्; शिवतेजो मुखमभूत्, विष्णुतेजो भुजौ, हे द्विजाः।

Verse 37

ब्रह्मतेजस्तु चरणौ मध्यमैंद्रेण तेजसा । यमस्य तेजसा केशाः कुचौ चंद्रस्य तेजसा

ब्रह्मतेजः चरणौ जातौ, मध्यमैन्द्रेण तेजसा; यमतेजसा केशाः, कुचौ चन्द्रतेजसा।

Verse 38

जंघोरू कल्पितौ विप्रा वरुणस्य तु तेजसा । नितंबः पृथिवीतेजः पादांगुल्योऽर्कतेजसा

जङ्घोरू वरुणतेजसा कल्पितौ, हे विप्राः; नितम्बः पृथिवीतेजः, पादाङ्गुल्योऽर्कतेजसा।

Verse 39

करांगुल्यो वसूनां च तेजसा कल्पितास्तथा । कुबेरतेजसा विप्रा नासिकापरिकल्पिता

कराङ्गुल्यः वसूनां तेजसा तथैव कल्पिताः; कुबेरतेजसा, हे विप्राः, नासिका परिकल्पिता।

Verse 40

नवप्रजापतीनां च तेजसा दंतपंक्तयः । चक्षुर्द्वयं समजनि हव्यवाहनतेजसा

नवप्रजापतीनां तेजसा तस्याः दन्तपङ्क्तयः समभवन्; हव्यवाहनस्य (अग्नेः) दीप्ततेजसा च तस्याः चक्षुर्द्वयं समजनि।

Verse 41

उभे संध्ये भ्रुवौ जाते श्रवणे वायुतेजसा । इतरेषां च देवानां तेजोभिरतिदारुणैः

उभे संध्ये तस्याः भ्रुवौ जाताः; वायुतेजसा श्रवणे समभवताम्; इतरेषां देवानां अतिदारुणैः तेजोभिः शेषावयवाः समुत्पन्नाः।

Verse 42

कृतान्यावयवा नारी दुर्गा परमभास्वरा । बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः

एवं कृतावयवा सा नारी दुर्गा परमभास्वरा; सर्वैरपि सुरासुरैः दुर्धर्षतरा बभूव।

Verse 43

सर्ववृंदारकानीकतेजःसंघसमुद्भवा । तां दृष्ट्वा प्रीतिमापुस्ते देवा महिषबाधिताः

सर्ववृन्दारकानीकतेजःसंघसमुद्भवां तां दृष्ट्वा महिषबाधिताः ते देवाः प्रीतिमापुः।

Verse 44

ततो रुद्रा दयो देवा विनिष्कृष्यायुधान्निजात् । आयुधानि ददुस्तस्यै शूलादीनि द्विजोत्तमाः

ततो रुद्रादयो देवाः स्वानि आयुधानि विनिष्कृष्य तस्यै ददुः—शूलादीनि, हे द्विजोत्तम।

Verse 45

भूषणानि ददुस्तस्यै वस्त्रमाल्यानि चंदनम् । सापि देवी तदा वस्त्रैर्भूषणैश्चंदनादिभिः

तस्यै भूषणानि वस्त्रमाल्यानि चन्दनं च ददुः। सा अपि देवी तदा वस्त्रैर्भूषणैश्चन्दनादिभिश्च समलङ्कृता बभूव॥

Verse 46

कुसुमैरायुधैर्हारैर्भूषिता परिचारकैः । साट्टहासं प्रमुंचंती भैरवी भैरवस्वना

परिचारकैः कुसुमैरायुधैर्हारैश्च भूषिता। भैरवस्वना भैरवी साट्टहासं प्रमुञ्चती॥

Verse 47

ननाद कंपयतीव रोदसी देवसेविता । देव्या भैरवनादेन चचाल सकलं जगत्

देवसेविता सा रोदसी कम्पयतीव ननाद। देव्या भैरवनादेन चचाल सकलं जगत्॥

Verse 49

सिंहवाहनमारूढां देवीं ताममरास्तदा । मुनयः सिद्धगंधर्वास्तुष्टुवुर्जयश ब्दतः

सिंहवाहनमारूढां तां देवीं अमरास्तदा ददृशुः। मुनयः सिद्धगन्धर्वा जयशब्दैस्तुष्टुवुः॥

Verse 50

महिषोऽपि महाक्रोधात्समुद्यत महायुधः । तं शब्दमवलक्ष्याथ ययावसुरसंवृतः

महिषोऽपि महाक्रोधात् समुद्यतमहायुधः। तं शब्दमवलक्ष्याथ असुरसंवृतो ययौ॥

Verse 51

व्यलोकयत्ततो देवीं तेजोव्याप्तजगत्त्रयीम् । सायुधानंतबाह्वाढयां नादकंपितभूतलाम्

ततः स देवीं व्यलोकयत्—या तेजसा जगत्त्रयीं व्याप्नोति; सायुधां, अनन्तबाह्वाढ्यां, नादेन कम्पितभूतलाम्।

Verse 52

क्षोभिताशेषशेषादिमहानागपरंपराम् । विलोक्य देवीमसुराः समनह्यन्नुदायुधाः

शेषादिमहानागपरम्परां यया क्षोभिताम्; तां देवीं विलोक्य असुराः उदायुधाः समनह्यन् रणाय।

Verse 53

ततो देव्या तया सार्द्धमसुराणामभूद्रणः । अस्त्रैः शस्त्रैः शरैश्चक्रैर्गदाभिर्मुसलैरपि

ततः तया देव्या सार्धम् असुराणां रणम् अभवत्—अस्त्रैः शस्त्रैः शरैः चक्रैः गदाभिः मुसलैरपि।

Verse 54

गजाश्वरथपादातैरसंख्येयैर्महावलः । महिषो युयुधे तत्र देव्या साकमरिंदमः

तत्र गजाश्वरथपादातैः असंख्येयैः महावलैः मध्ये, अरिंदमः महिषः देव्या साकं युयुधे।

Verse 55

लक्षको टिसहस्राणि प्रधानासुरयूथपाः । एकैकस्य तु सेनायास्तेषां संख्या न विद्यते

लक्षकोटिसहस्राणि प्रधानासुरयूथपाः; तेषाम् एकैकस्य सेनायाः संख्या तु न विद्यते।

Verse 56

ते सर्वे युगपद्देवीं शस्त्रैरावव्रुरोजसा । सापि देवी ततो भीमा दैत्यमुक्तास्त्रसंचयम्

ते सर्वे युगपद् देवीं शस्त्रैः परितोऽवव्रुरोजसा । सापि देवी ततो भीमा दैत्यमुक्तास्त्रसंचयं चिच्छेद ।

Verse 57

बिभेद लीलया बाणैः स्वकार्मुकविनिःसृतैः । ससर्ज दैत्यकायेषु बाणपूगान्यनेकशः

बिभेद लीलया बाणैः स्वकार्मुकविनिःसृतैः । ससर्ज दैत्यकायेषु बाणपूगान्यनेकशः ॥

Verse 58

देव्याश्रयबला द्देवा निर्भया दैत्ययूथपैः । युयुधुः संयुगे शस्त्रैरस्त्रैरप्यायुधांतरैः

देव्याश्रयबला देवा निर्भया दैत्ययूथपैः । युयुधुः संयुगे शस्त्रैरस्त्रैरप्यायुधांतरैः ॥

Verse 59

ततो देवा बलोत्सिक्ता देवीशक्त्युपबृंहिताः । निःशेषमसुरान्सर्वानायु धैर्निरमूलयन्

ततो देवा बलोत्सिक्ता देवीशक्त्युपबृंहिताः । निःशेषमसुरान्सर्वानायुधैर्निरमूलयन् ॥

Verse 60

स्वसैन्ये तु क्षयं याते संक्षुब्धो महिषासुरः । चापमादाय वेगेन विकृष्य च महास्वनम्

स्वसैन्ये तु क्षयं याते संक्षुब्धो महिषासुरः । चापमादाय वेगेन विकृष्य च महास्वनम् ॥

Verse 61

संधाय मुमुचे बाणान्देव सैन्येषु भूसुराः । इंद्रे तु दशसाहस्रं यमे पंचसहस्रकम्

लक्ष्यं संधाय भूसुराः देवसेनासु बाणवृष्टिं मुमुचुः—इन्द्रे दशसाहस्रं, यमे तु पञ्चसहस्रकम्।

Verse 62

वरुणे चाष्टसाहस्रं कुबेरे षट्सहस्रकम् । सूर्ये चंद्रे च वह्नौ च वायौ वसुषु चाश्विनोः

वरुणे चाष्टसाहस्रं कुबेरे षट्सहस्रकम्; सूर्ये चन्द्रे च वह्नौ च वायौ वसुषु चाश्विनोश्च बाणाः पातिताः।

Verse 63

अन्येष्वपि च देवेषु महिषो दानवेश्वरः । प्रत्येकमयुतं बाणान्मुमुचे बलिनां वरः

अन्येष्वपि देवेषु दानवेश्वरो महिषः; प्रत्येकं देवमयुतं बाणान् मुमोच—स बलिनां वरः।

Verse 64

पलायंते ततो देवा महिषासुरमर्द्दिताः । देवीं शरणमाजग्मुस्त्राहित्राहीतिवादिनः

ततो महिषासुरमर्दिताः देवा पलायन्त; देवीं शरणमाजग्मुः—‘त्राहि त्राहि’ इति विलपन्तः।

Verse 65

ततो देवी गणान्स्वस्य भूतवेतालकादिकान् । यूयं नाशयत क्षिप्रमासुरं बलमित्यशात्

ततो देवी स्वगणान् भूतवेतालकादिकान् आज्ञापयामास—‘यूयं क्षिप्रमासुरबलं नाशयत’ इति।

Verse 66

अहं तु महिषं युद्धे योधयामि वलोद्धतम् । ततो देव्या गणैः सर्वमासुरं क्षतमाशु वै

अहं तु महिषं युद्धे वलोद्धतं योधयामि। ततः देव्या गणैः सर्वमासुरं बलं क्षतमाशु वै॥

Verse 67

ततः सैन्यं क्षयं नीते गणै र्देवीप्रचोदितैः । योद्धुकामः स महिषो गणैः साकं व्यतिष्ठत

ततः सैन्यं क्षयं नीतं गणैर्देवीप्रचोदितैः। योद्धुकामः स महिषो गणैः साकं व्यतिष्ठत॥

Verse 68

अत्रांतरे महानादः सुचक्षुश्च महाहनुः । महाचंडो महाभक्षो महोदरम होत्कटौ

अत्रान्तरे महानादः सुचक्षुश्च महाहनुः। महाचण्डो महाभक्षो महोदरमहोत्कटौ॥

Verse 69

पञ्चास्यः पादचूडश्च बहुनेत्रः प्रबाहुकः । एकाक्षस्त्वेकपादश्च बहुपादोऽप्यपादकः

पञ्चास्यः पादचूडश्च बहुनेत्रः प्रबाहुकः। एकाक्षस्त्वेकपादश्च बहुपादोऽप्यपादकः॥

Verse 70

एते चान्ये च बहवो महिषासुर मंत्रिणः । योद्धुकामा रणे देव्याः पुरतस्त्ववतस्थिरे

एते चान्ये च बहवो महिषासुरमन्त्रिणः। योद्धुकामा रणे देव्याः पुरतस्त्ववतस्थिरे॥

Verse 71

सिंहं वाहनमारुह्य ततो देवी मनोजवम् । प्रलयांबुदनिर्घोषं चापमादाय भैरवम्

ततः सा देवी मनोजवेन सिंहवाहनमारुह्य, प्रलयकालेऽम्बुदनिर्घोषवत् भैरवं चापम् आदाय स्थितवती।

Verse 72

विस्फोट्य मुमुचे बाणान्वज्रवेगसमान्युधि । दशलक्षगजैश्चापि शतलक्षैश्च वाजिभिः

युधि सा देवी विस्फोट्य वज्रवेगसमांश्च बाणान् मुमोच, दशलक्षगजैः शतलक्षवाजिभिश्च युक्तेषु बलेषु।

Verse 73

शतलक्षै रथैश्चापि लक्षायुतपदातिभिः । युक्तो महाहनुर्दैत्यो देव्या युधि निपातितः

शतलक्षरथैर्लक्षायुतपदातिभिश्च युक्तोऽपि महाहनुर्दैत्यः, देव्या युधि निपातितः।

Verse 74

सैन्ये च तस्य निहता देव्या बाणैर्द्विजोत्तमाः । लक्षकोटिसहस्राणि प्रधानासुरनायकाः

तस्य सैन्ये देव्या बाणैर्द्विजोत्तमाः, लक्षकोटिसहस्राणि प्रधानासुरनायकाः निहताः।

Verse 75

महिषस्य हि विद्यन्ते महाबलपराक्रमाः । एकैकस्य प्रधानस्य चतुरङ्गबलं तथा

महिषस्य हि महाबलपराक्रमाः प्रधानाः सन्ति; एकैकस्य प्रधानस्यापि चतुरङ्गबलं तथा विद्यते।

Verse 76

महाहनोर्यथा विप्रास्तथैवास्ति महद्बलम् । तत्सर्वं निहतं देव्या शरैः कांचनपुंखितैः

यथा महाहनौ विप्राः तथा तत्रापि महद्बलम् आसीत्। तत्सर्वं देव्या काञ्चनपुंखितैः शरैर्निहतम्॥

Verse 77

याममात्रेण विप्रेंद्रास्तदद्भुतमिवाभवत्

याममात्रेण विप्रेन्द्राः तदद्भुतमिवाभवत्॥