Adhyaya 43
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 43

Adhyaya 43

अस्मिन्नध्याये श्रीसूतः रामनाथ-रामेश्वर-महालिङ्गस्य माहात्म्यं सुसङ्गतं निरूपयति। अस्य श्रवणमात्रेण नरः पापैः प्रमुच्यते इति फलश्रुतिः, तथा रामेण प्रतिष्ठापितस्य लिङ्गस्य एकवारं दर्शनमपि शिवसायुज्य-प्रदं मोक्षहेतुकं च इति प्रतिपाद्यते। युगगणनया कलियुगे भक्तिस्पर्शस्य शीघ्रं बहुगुणं फलम् इति महिमा वर्ध्यते। तत्र सर्वतीर्थ-देवता-ऋषि-पितृणां सन्निधिः कथ्यते; स्मरण-स्तोत्र-पूजा-नामोच्चारणमात्रं दुःख-नरकभय-निवारकं धर्मरक्षणोपायः इति दर्श्यते। दर्शन-कीर्तनयोः महापातक-प्रशमनं विस्तरेण फलश्रुत्या निर्दिश्यते। अथ महालिङ्गकेन्द्रितं अष्टविधं भक्तिमार्गं विधत्ते—भक्तसेवा, प्रीतिकरपूजा, स्वयंपूजा, देहार्पितपरिश्रमः, माहात्म्यश्रवणं, भक्त्युद्रेकलक्षणं देहभावः, निरन्तरस्मरणं, लिङ्गपरायणजीविका च—सर्ववर्णाश्रमेषु सुलभत्वं चोच्यते। अन्ते मन्दिरनिर्माण-विधयः, दुग्ध-दधि-घृत-पञ्चगव्य-रस-सुगन्धितोदकाभिषेकाः, वेदपाठसहिताः, तथा भिन्नलोक-फलप्राप्तयः वर्ण्यन्ते; निरन्तरसेवया ऐहिकसमृद्धिः परमो मोक्षश्च इति उपसंहरति।

Shlokas

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथेदानीं प्रवक्ष्यामि रामनाथस्य वैभवम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मु्च्यते मानवो भुवि

श्रीसूत उवाच—अथेदानीं प्रवक्ष्यामि रामनाथस्य वैभवम्। यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते मानवो भुवि।

Verse 2

रामप्रतिष्ठितं लिंगं यः पश्यति नरः सकृत् । स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्

रामेण प्रतिष्ठितं लिङ्गं यः सकृदपि पश्यति नरः। स एव शिवसायुज्यरूपिणीं मुक्तिं प्राप्नोति॥

Verse 3

दशवर्षैस्तु यत्पुण्यं क्रियते तु कृते युगे । त्रेतायामेकवर्षेण तत्पुण्यं साध्यते नृभिः

कृते युगे दशवर्षैः क्रियते यत्पुण्यं नरैः। त्रेतायां तदेव पुण्यमेकवर्षेण साध्यते॥

Verse 4

द्वापरे तच्च मासेन तद्दिनेन कलौ युगे । तत्फलं कोटिगुणितं निमिषे निमिषे नृणाम्

द्वापरे तच्च मासेन कलौ तद्दिनमात्रतः। तत्फलं कोटिगुणितं निमिषे निमिषे नृणाम्॥

Verse 5

निःसंदेहं भवेदेवं रामनाथविलोकिनाम् । रामेश्वर महालिंगे तीर्थानि सकलान्यपि

निःसन्देहं भवेदेवं रामनाथविलोकिनाम्। रामेश्वरमहालिङ्गे तीर्थानि सकलान्यपि॥

Verse 6

विद्यंते सर्वदेवाश्च मुनयः पितरस्तथा । एककालद्विकालं वा त्रिकालं सर्वदैव वा

विद्यन्ते सर्वदेवाश्च मुनयः पितरस्तथा। एककाले द्विकाले वा त्रिकाले सर्वदैव वा॥

Verse 7

ये स्मरंति महादेवं रामनाथं विमुक्तिदम् । कीर्तयंत्यथवा विप्रास्ते विमुक्ताघपंजराः

ये महादेवं रामनाथं विमुक्तिदं स्मरन्ति, अथवा विप्राः तस्य कीर्तनं कुर्वन्ति, ते पापपञ्जरात् विमुक्ता भवन्ति।

Verse 8

सच्चिदानंदमद्वैतं सांबं रुद्रं प्रयांति वै । रामेश्वराख्यं यल्लिंगं रामचन्द्रेण पूजि तम्

सच्चिदानन्दमद्वैतं सांबं रुद्रं ते नूनं प्राप्नुवन्ति; यल्लिङ्गं रामेश्वराख्यं रामचन्द्रेण पूजितम्।

Verse 9

यस्य स्मरणमात्रेण यमपीडापि नो भवेत् । रामेश्वरमहालिंगं येऽर्चयंति सकृन्नराः

यस्य स्मरणमात्रेण यमपीडापि न जायते; ये नराः रामेश्वरमहालिङ्गं सकृदर्चयन्ति, ते तद्रक्षणं लभन्ते।

Verse 10

न मानुषास्ते विज्ञेयाः किं तु रुद्रा न संशयः । रामेश्वरमहालिंगं नार्चितं येन भक्तितः

येनेदं रामेश्वरमहालिङ्गं भक्तितोऽर्चितं, ते मानुषा न विज्ञेयाः; नूनं ते रुद्राः, न संशयः।

Verse 11

चिरकालं स संसारे संसरेद्दुःखसंकुले । रामेश्वरमहालिंगं ये पश्यंति सकृन्नराः

दुःखसङ्कुलसंसारे चिरकालं स संसरेत्; ये नराः रामेश्वरमहालिङ्गं सकृद् एव पश्यन्ति (अनादरात्)।

Verse 12

किं दानैः किं व्रतैस्तेषां किं तपोभिः किमध्वरैः । रामेश्वरमहालिंगं यो न चिंतयति क्षणम्

किं दानैः किं व्रतैस्तेषां किं तपोभिः किमध्वरैः। ये रामेश्वरमहालिङ्गं क्षणमपि न चिन्तयन्ति॥

Verse 13

अज्ञानी स च पापी स्यात्स मूको बधिरस्तथा । स जडोंऽधश्च विज्ञेयश्छिद्रं तस्य सदा भवेत्

अज्ञानी स च पापी स्यात् स मूको बधिरस्तथा। स जडोऽन्धश्च विज्ञेयः छिद्रं तस्य सदा भवेत्॥

Verse 14

धनक्षेत्रसुतादीनां तस्य हानिस्तथा भवेत् । रामेश्वरमहालिंगे सकृद्दृष्टे मुनीश्वराः

धनक्षेत्रसुतादीनां तस्य हानिस्तथा भवेत्। रामेश्वरमहालिङ्गे सकृद्दृष्टे मुनीश्वराः॥

Verse 15

किं काश्या गयया किं वा प्रयागेणापि किं फलम् । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं मानवा यत्र भूतले

किं काश्या गयया किं वा प्रयागेणापि किं फलम्। दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं मानवा यत्र भूतले॥

Verse 16

रामनाथमहालिंगं नमस्यंत्यर्चयंति च । जन्म तेषां हि सफलं ते कृतार्थाश्च नेतरे

रामनाथमहालिङ्गं नमस्यन्त्यर्चयन्ति च। जन्म तेषां हि सफलं ते कृतार्थाश्च नेतरे॥

Verse 17

रामेश्वरमहालिंगे पूजिते वा स्मृतेपि वा । विष्णुना ब्रह्मणा किं वा शक्रेणाप्यखिलामरैः

रामेश्वरस्य महालिङ्गे पूजिते स्मृते वा—विष्णुना ब्रह्मणा वा शक्रेणाखिलैश्च देवैः—तत्कर्म परमं पुण्यं प्रकीर्तितम्।

Verse 18

रामनाथमहालिंगं भक्तियुक्ताश्च ये नराः । तेषां प्रणामस्मरणपूजायुक्तास्तु ये नराः

ये नराः रामनाथमहालिङ्गे भक्तियुक्ताः, तथा ये तस्य प्रणाम-स्मरण-पूजासु युक्ताः, ते विशेषतः शुभफलभागिनः।

Verse 19

न ते पश्यंति दुःखानि नैव यांति यमालयम् । ब्रह्महत्यासहस्राणि सुरापानायुतानि च

ते दुःखानि न पश्यन्ति, नैव यान्ति यमालयम्; ब्रह्महत्यासहस्राणि सुरापानायुतानि च (पापानि) तेषां नश्यन्ति।

Verse 20

दृष्टे रामेश्वरे देवे विलयं यांति कृत्स्नशः । ये वांछंति सदा भोगं राज्यं च त्रिदशालये

रामेश्वरे देवे दृष्टे (पाप-दुःखादयः) कृत्स्नशो विलयं यान्ति; ये च सदा भोगं राज्यं च त्रिदशालये वाञ्छन्ति, तेऽपि तदाप्नुवन्ति।

Verse 21

रामे श्वरमहालिंगं ते नमंतु सकृन्मुदा । यानि कानि च पापानि जन्मकोटिकृतान्यपि

रामेश्वरमहालिङ्गं ते सकृन्मुदा नमन्तु; यानि कानि च पापानि जन्मकोटिकृतान्यपि, तानि (ततः) प्रशाम्यन्ति।

Verse 22

तानि रामेश्वरे दृष्टे विलयं यांति सर्वदा । संपर्कात्कौतुकाल्लोभाद्भयाद्वापि च संस्मरन्

तानि पापानि रामेश्वरदर्शनमात्रेण नित्यं विलयं यान्ति। संस्पर्शात् कौतुकात् लोभात् भयाद् वा यः स्मरति, तस्यापि स्मरणं पावनं भवति॥

Verse 23

रामेश्वरमहालिंगं नेहामुत्र च दुःखभाक् । रामेश्वरमहालिंगं कीर्तयन्नर्चयन्नपि

रामेश्वरमहालिङ्गसम्बन्धी नेहामुत्र च दुःखभाक् न भवति। रामेश्वरमहालिङ्गं कीर्तयन् अर्चयन् अपि शोकात् प्रमुच्यते॥

Verse 24

अवश्यं रुद्रसारूप्यं लभते नात्र संशयः । यथैधांसि समिद्धोऽग्निर्भस्मसात्कुरुते क्षणात्

अवश्यं रुद्रसारूप्यं लभते, नात्र संशयः। यथा समिद्धोऽग्निः क्षणाद् एधांसि भस्मसात् करोति॥

Verse 25

तथा पापानि सर्वाणि रामेश्वरविलोकनात् । रामेश्वरमहालिंगभक्तिरष्टविधा स्मृता

तथा रामेश्वरविलोकनमात्रेण सर्वाणि पापानि नश्यन्ति। रामेश्वरमहालिङ्गे भक्तिरष्टविधा स्मृता॥

Verse 26

तद्भक्तजनवात्सल्यं तत्पूजापरितोषणम् । स्वयं तत्पूजनं भक्त्या तदर्थे देहचेष्टितम्

तद्भक्तजनवात्सल्यं तत्पूजापरितोषणम्। स्वयं तत्पूजनं भक्त्या तदर्थे देहचेष्टितम्॥

Verse 27

तन्माहात्म्यकथानां च श्रवणेष्वादरस्तथा । स्वरनेत्रशरीरेषु विकारस्फुरणं तथा

तस्य माहात्म्यकथाश्रवणे य आदरः, तथा भक्तिभावोद्भवाः स्वरनेत्रशरीरविकाराः कम्पादयश्च—एतेऽपि लक्षणतया दृश्यन्ते।

Verse 28

रामेश्वरमहालिंगस्मरणं संततं तथा । रामेश्वरमहालिंगमाश्रित्यैवोपजीवनम्

रामेश्वरमहालिङ्गस्य सततं स्मरणं, तथा तदेवाश्रित्य रामेश्वरमहालिङ्गमेव परं शरणं कृत्वा जीवनोपजीवनम्।

Verse 29

एवमष्टविधा भक्तिर्यस्मिन्म्लेच्छेऽपिविद्यते । स एव मुक्तिक्षेत्राणां दायभाक्परिकीर्त्यते

एवं यत्र म्लेच्छेऽपि अष्टविधा भक्तिर्विद्यते, स एव मुक्तिक्षेत्राणां दायभाग्भवतीति परिकीर्त्यते।

Verse 30

भक्त्या त्वनन्यया मुक्तिर्ब्रह्मज्ञानेन निश्चिता । वेदांतशास्त्रश्रवणाद्यतीनामूर्ध्वरेतसाम्

अनन्यया भक्त्या मुक्तिर्निश्चिता; ब्रह्मज्ञानेन च सा दृढीभवति। वेदान्तशास्त्रश्रवणादिना यतीनां ऊर्ध्वरेतसां तदवाप्तिः।

Verse 31

सा च मुक्तिर्विना ज्ञानदर्शनश्रवणोद्भवम् । यत्राश्रमं विना विप्रा विरक्तिं च विना तथा

सा मुक्तिर्ज्ञानदर्शनश्रवणोद्भवा विना न भवति; अत्र तु, हे विप्राः, आश्रमविधिं विना तथा विरक्तिं विना अपि सा लभ्यते इति भावः।

Verse 32

सर्वेषां चैव वर्णानामखिलाश्रमिणामपि । रामेश्वरमहालिंगदर्शनादेव केवलात्

सर्वेषां वर्णानां सर्वेषामाश्रमिणामपि च—रामेश्वरस्य महालिङ्गस्य केवलदर्शनमात्रेणैव फलप्राप्तिर्भवति।

Verse 33

अपुनर्भवदा मुक्तिर्भ विष्यत्यविलंबिता । कृमिकीटाश्च देवाश्च मुनयश्च तपोधनाः

अपुनर्भवदा मुक्तिर्भविष्यत्यविलम्बिता; कृमिकीटाश्च देवाश्च मुनयश्च तपोधनाः—सर्वेऽपि तत्र तामाप्नुवन्ति।

Verse 34

तुल्या रामेश्वरक्षेत्रे रामनाथप्रसादतः । पापं कृतं मयानेकमिति मा क्रियतां भयम्

रामेश्वरक्षेत्रे रामनाथप्रसादतः सर्वे तुल्याः; ‘मया पापं कृतमनेकम्’ इति मत्वा भयं मा क्रियताम्।

Verse 35

मा गर्वः क्रियतां पुण्यं मयाकारीति वा जनैः । रामेश्वरमहालिंगे सांबरुद्रे विलोकिते

जनैः ‘मया पुण्यं कृतम्’ इति गर्वो मा क्रियताम्; रामेश्वरमहालिङ्गे सांबरुद्रे विलोकिते (गर्वो न युज्यते)।

Verse 36

न न्यूना नाधिकाश्च स्युः किं तु सर्वे जनाः समाः । रामेश्वरमहालिंगं यः पश्यति सभक्तिकम्

न न्यूना नाधिकाश्च स्युः, किं तु सर्वे जनाः समाः; यः सभक्तिकं रामेश्वरमहालिङ्गं पश्यति स प्रसादं लभते।

Verse 37

न तेन तुल्यतामेति चतुर्वेद्यपि भूतले । रामेश्वरमहालिंगे भक्तो यः श्वपचोऽपि सन्

न तेन तुल्यतामेति चतुर्वेदविदपि भूतले; यः श्वपचोऽपि सन् रामेश्वरमहालीङ्गे भक्तिमान् स एव श्रेष्ठः।

Verse 38

तस्मै दानानि देयानि नान्यस्मै च त्रयीविदे । या गतिर्योगयुक्तानां मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्

तस्मै भक्ताय दानानि देयानि, नान्यस्मै त्रयीविदेऽपि; योगयुक्तानां मुनीनामूर्ध्वरेतसां या गतिः, सैव तस्य भवति।

Verse 39

सा गतिः सर्वजंतूनां रामेश्वरविलोकिनाम् । रामनाथशिवक्षेत्रे ये वसंति नरा द्विजाः

सा गतिः सर्वजंतूनां रामेश्वरविलोकिनाम्; रामनाथशिवक्षेत्रे ये वसन्ति नरा द्विजाः, तेऽपि तामेव प्राप्नुवन्ति।

Verse 40

ते सर्वे पञ्चवक्त्राः स्युश्चंद्रालंकृतमस्तकाः । नागाभरणसंयुक्तास्तथैव वृषभध्वजाः

ते सर्वे पञ्चवक्त्राः स्युः, चन्द्रालङ्कृतमस्तकाः; नागाभरणसंयुक्ता वृषभध्वजधारिणश्च।

Verse 41

त्रिनेत्रा भस्मदिग्धांगाः कपालाकृतिशेखराः । साक्षात्सांबा महादेवा भवेयुर्नात्र संशयः

त्रिनेत्रा भस्मदिग्धाङ्गाः कपालाकृतिशेखराः; साक्षात् सांबा महादेवा भवेयुः, नात्र संशयः।

Verse 42

रामनाथशिवक्षेत्रं ये व्रजंति नरा मुदा । पदेपदेऽश्वमेधानां प्राप्नुयुः सुकृतानि ते

ये नरा मुदा रामनाथ-शिवक्षेत्रं व्रजन्ति, ते पदे पदेऽश्वमेधयज्ञानां तुल्यानि सुकृतानि प्राप्नुवन्ति।

Verse 43

रामसेतुं समाश्रित्य रामनाथस्य तुष्टये । ददाति ग्राममेकं यो ब्राह्मणाय सभक्तिकम्

रामसेतुं समाश्रित्य रामनाथस्य तुष्टये यः सभक्तिकं ब्राह्मणाय ग्राममेकं ददाति—

Verse 44

तेन भूः सकला दत्ता सशैलवनकानना । पत्रं पुष्पं फलं तोयं रामनाथाय यो नरः

तेन सशैल-वन-канना सकला भूर्दत्तेव भवति; यश्च रामनाथाय पत्रं पुष्पं फलं तोयं वा अर्पयति—

Verse 45

भक्त्या ददाति तं रक्षेद्रामनाथो ह्यहर्निशम् । रामनाथमहालिंगे सांबे कारुणिके शिवे

यः भक्त्या ददाति, तं रामनाथो ह्यहर्निशं रक्षेत्; एष रामनाथ-महालिङ्गः—साम्बः कारुणिकः शिवः।

Verse 46

अत्यंतदुर्लभा भक्तिस्तत्पूजाप्यतिदुर्लभा । स्तोत्रं च दुर्लभं प्रोक्तं स्मरणं चातिदुर्लभम्

अत्यन्तदुर्लभा भक्तिः, तत्पूजाप्यतिदुर्लभा; स्तोत्रं च दुर्लभं प्रोक्तं, स्मरणं चातिदुर्लभम्।

Verse 47

रामनाथेश्वरं लिंगं महादेवं त्रिलोचनम् । शरणं ये प्रपद्यंते भक्तियुक्तेन चेतसा

ये भक्तियुक्तेन चेतसा रामनाथेश्वरलिङ्गं महादेवं त्रिलोचनं शरणं प्रपद्यन्ते, तेऽस्मिन् पुण्यसेतौ शिवस्य निश्चयं रक्षणं प्राप्नुवन्ति।

Verse 48

लाभस्तेषां जयस्तेषा मिह लोके परत्र च । रामनाथमहालिंगविषया यस्य शेमुषी

इह लोके परत्र च लाभो जयश्च तेषां भवति, यस्य शेमुषी रामनाथमहालिङ्गविषया नित्यं प्रवर्तते।

Verse 49

दिवारात्रं च भवति स वै धन्यतरो भुवि । रामनाथेश्वरं लिंगं यो न पूजयते शिवम्

यो रामनाथेश्वरलिङ्गरूपं शिवं पूजयति, स दिवारात्रं भुवि धन्यतरो भवति।

Verse 50

नायं भुक्तेश्च मुक्तेश्च राज्यानामपि भाजनम् । रामेश्वरमहालिंगं यः पूजयति भक्तितः

यो भक्तितो रामेश्वरमहालिङ्गं पूजयति, स भुक्तेर्मुक्तेश्च राज्यानामपि भाजनं भवति।

Verse 51

भुक्तिमुक्त्योश्च राज्यानामसौ परमभाजनम् । रामनाथार्चनसमं नाधिकं पुण्यमस्ति वै

असौ भुक्तिमुक्त्योश्च राज्यानां च परमभाजनं भवति; रामनाथार्चनसमं नाधिकं पुण्यमस्ति वै।

Verse 52

रामनाथेश्वरं लिंगं द्वेष्टि यो मोहमास्थितः । ब्रह्महत्यायुतं तेन कृतं नरककारणम्

यो नरः मोहमास्थितो रामनाथेश्वरलिङ्गं द्वेष्टि, तेन ब्रह्महत्यायुततुल्यं पापं कृतं, यन्नरकपतनकारणम्।

Verse 53

तत्संभाषणमात्रेण मानवो नरकं व्रजेत् । रामनाथपरा देवा रामनाथपरा मखाः

तादृशद्वेषिणा सह संभाषणमात्रेणापि मानवो नरकं व्रजेत्; देवा रामनाथपराः, मखाश्च रामनाथपराः।

Verse 54

रामनाथपराः सर्वे तस्माद न्यन्न विद्यते । अतः सर्वं परित्यज्य रामनाथं समाश्रयेत्

सर्वे रामनाथपराः; तस्मादन्यन्न विद्यते। अतः सर्वं परित्यज्य रामनाथं समाश्रयेत्।

Verse 55

रामनाथमहालिंगं शरणं याति चेन्नरः । दौर्मत्यं तस्य नास्त्येव शिवलोकं च यास्यति

यो नरः रामनाथमहालिङ्गं शरणं याति, तस्य दौर्मत्यं नास्त्येव; स च शिवलोकं यास्यति।

Verse 56

सर्वयज्ञतपोदानतीर्थस्नानेषु यत्फलम् । तत्फलं कोटिगुणितं रामनाथस्य सेवया

सर्वयज्ञतपोदानतीर्थस्नानेषु यत्फलं, तत्फलं रामनाथस्य सेवया कोटिगुणितं भवति।

Verse 57

रामनाथेश्वरं लिंगं चिंतयन्घटिका द्वयम् । कुलैकवंशमुद्धृत्य शिवलोके महीयते

यो रामनाथेश्वरलिङ्गं घटिकाद्वयं चिन्तयति, स कुलस्यैकवंशमपि समुद्धृत्य शिवलोके महीयते।

Verse 58

दिनमेकं तु यः पश्येद्रामनाथं महेश्वरम् । इहैव धनवान्भूत्वा सोंऽते रुद्रश्च जायते

यस्तु दिनमेकमपि रामनाथं महेश्वरं पश्यति, स इहैव धनवान्भूत्वा अन्ते रुद्रत्वं प्राप्नोति।

Verse 59

यः स्मरेत्प्रातरुत्थाय रामनाथं महेश्वरम् । अनेनैव शरीरेण स शिवो वर्तते भुवि

यः प्रातरुत्थाय रामनाथं महेश्वरं स्मरति, स अनेनैव शरीरेण भुवि शिवत्वेन वर्तते।

Verse 60

रामनाथमहालिंगद्रष्टुर्दर्शनमात्रतः । अन्येषां प्राणिनां पापं तत्क्षणादेव नश्यति

रामनाथमहालिङ्गद्रष्टुः दर्शनमात्रेणैव अन्येषां प्राणिनां पापं तत्क्षणादेव नश्यति।

Verse 61

रामनाथेश्वरं लिंगं मध्याह्ने यस्तु पश्यति । सुरापानसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्

यस्तु मध्याह्ने रामनाथेश्वरलिङ्गं पश्यति, तस्य सुरापानजन्यपापसहस्राणि तत्क्षणादेव नश्यन्ति।

Verse 62

सायंकाले पश्यति यो रामनाथं सभक्तिकम् । गुरुस्त्रीगमनोत्पन्नपातकं तस्य नश्यति

सायंकाले यो भक्त्या रामनाथं पश्यति, तस्य गुरुस्त्रीगमनजन्यं पातकं नश्यति।

Verse 63

सायंकाले महास्तोत्रैः स्तौति रामेश्वरं तु यः । स्वर्णस्तेयसहस्राणि तस्य नश्यंति तत्क्षणात्

सायंकाले यो महास्तोत्रैः रामेश्वरं स्तौति, तस्य स्वर्णस्तेयसहस्राणि तत्क्षणादेव नश्यन्ति।

Verse 64

स्नानं च धनुषः कोटौ रामनाथस्य दर्शनम् । इति लभ्येत वै पुंसां किं गंगाजलसेवया

धनुष्कोटौ स्नानं रामनाथस्य दर्शनं च—एताभ्यां पुंसां फलप्राप्तिः; गङ्गाजलसेवया किं प्रयोजनम्?

Verse 65

रामनाथमहालिंगसेवया यन्न लभ्यते । तदन्यद्धर्मजालेन नैव लभ्येत कर्हिचित्

रामनाथमहालिङ्गसेवया यन्न लभ्यते, तदन्यैर्धर्मजालैः कदापि न लभ्यते।

Verse 66

रामनाथं महालिगं यः कदापि न पश्यति । संकरः स तु विज्ञेयो न पितुर्बीजसंभवः

यो रामनाथं महालिङ्गं कदापि न पश्यति, स शङ्करः (सङ्करः) इति विज्ञेयः; न पितुर्बीजसम्भवः।

Verse 67

रामनाथेतिशब्दं यस्त्रिः पठेत्प्रातरुत्थितः । तस्य पूर्वदिनोत्पन्नपातकं नश्यति क्षणात्

प्रातरुत्थाय यः कश्चिद् “रामनाथ” इति शब्दं त्रिवारं पठति, तस्य पूर्वदिनोत्पन्नं पातकं क्षणादेव विनश्यति।

Verse 68

रामनाथे महालिंगे भक्तरक्षणदीक्षिते । भोजने विद्यमानेऽपि याचनाः किं प्रयास्यथ

भक्तरक्षणदीक्षिते रामनाथे महालिङ्गे सन्निहिते, भोजने विद्यमानेऽपि याचनाः किं नाम प्रयास्यन्ति?

Verse 69

रामनाथमहालिंगे प्रसन्ने करुणानिधौ । नश्यंति सकलाः क्लेशा यथा सूर्योदये हिमम्

रामनाथमहालिङ्गे प्रसन्ने करुणानिधौ, सकलाः क्लेशाः नश्यन्ति यथा सूर्योदये हिमम्।

Verse 70

प्राणोत्क्रमणवेलायां रामनाथं स्मरेद्यदि । जन्मनेऽसौ न कल्पेत भूयः शंकरतामियात्

प्राणोत्क्रमणवेलायां यः रामनाथं स्मरेत्, स पुनर्जन्मने न कल्पते; भूयः शंकरतामेव याति।

Verse 71

रामनाथ महादेव मां रक्ष करुणानिधे । इति यः सततं ब्रूयात्कलिनासौ न बाध्यते

“रामनाथ महादेव मां रक्ष करुणानिधे” इति यः सततं ब्रूयात्, स कलिना न बाध्यते।

Verse 72

रामनाथ जगन्नाथ धूर्जटे नीललोहित । इति यः सततं ब्रूयाद्बाध्यतेऽसौ न मायया

यः सततं “रामनाथ जगन्नाथ धूर्जटे नीललोहित” इति ब्रूयात्, स मायया न बाध्यते।

Verse 73

नीलकण्ठ महादेव रामेश्वरसदाशिव । इति ब्रुवन्सदा जंतुर्नैव कामेन बाध्यते

यः सदा “नीलकण्ठ महादेव रामेश्वर सदाशिव” इति ब्रूयात्, स कामेन न बाध्यते।

Verse 74

रामेश्वर यमाराते कालकूटविषादन । इतीरयञ्जनो नित्यं न क्रोधेन प्रपीड्यते

यः नित्यं “रामेश्वर यमाराते कालकूटविषादन” इति ईरयति, स क्रोधेन न प्रपीड्यते।

Verse 75

रामनाथालयं यस्तु दारुभिः कुरुते नरः । स पुमान्स्वर्गमाप्नोति त्रिकोटिकुलसंयुतः

यः नरः दारुभिः रामनाथालयं करोति, स त्रिकोटिकुलसंयुतः स्वर्गमाप्नोति।

Verse 76

इष्टकाभिस्तु यः कुर्यात्स वैकुण्ठमवाप्नुयात् । शिलाभिः कुरुते यस्तु स गच्छेद्ब्रह्मणः पदम्

यः इष्टकाभिः तदालयं कुर्यात् स वैकुण्ठमवाप्नुयात्; यः शिलाभिः कुरुते स ब्रह्मणः पदं गच्छेत्।

Verse 77

स्फटिकादिशिलाभेदैः कुर्वन्नस्यालयं जनः । शिवलोकमवाप्नोति विमानवरमास्थितः

स्फटिकादिशिलाभेदैः यो जनोऽस्य (रामनाथस्य) आलयं करोति, स विमानवरमास्थितः शिवलोकमवाप्नोति।

Verse 78

रामनाथालयं ताम्रैः कुर्वन्भक्तिपुरःसरम् । शिवसामीप्यमाप्नोति शिवस्यार्द्धासनस्थितः

भक्तिपुरःसरं ताम्रैः यो रामनाथालयं करोति, स शिवस्यार्द्धासनस्थितः शिवसामीप्यमाप्नोति।

Verse 79

रामेश्वरालयं रूप्यैः कुर्वन्वै मानवो मुदा । शिवसारूप्यमाप्नोति शिववन्मोदते सदा

रूप्यैः मुदा यो मानवो रामेश्वरालयं करोति, स शिवसारूप्यमाप्नोति शिववन्मोदते सदा।

Verse 80

रामनाथालयं हेम्ना यः करोति सभक्तिकम् । स नरो मुक्तिमाप्नोति शिवसायुज्यरूपिणीम्

हेम्ना सभक्तिकं यो रामनाथालयं करोति, स नरो शिवसायुज्यरूपिणीं मुक्तिमाप्नोति।

Verse 81

रामनाथालयं हेम्ना धनाढ्यः कुरुते नरः । मृदा दरिद्रः कुरुते तयोः पुण्यं समं स्मृतम्

धनाढ्यो नरः हेम्ना रामनाथालयं करोति, दरिद्रः मृदा करोति; तयोः पुण्यं समं स्मृतम्।

Verse 82

रामनाथमहालिंगस्नानकाले द्विजोत्तमाः । त्रिसंध्यं गेयनृत्ते च मुखवाद्यैश्च काहलम्

हे द्विजोत्तमाः, रामनाथ-महालिङ्गस्य स्नानकाले त्रिसन्ध्योपासना, गेयनृत्तसहितं, मुखवाद्यैः काहलनादश्च भवतु।

Verse 83

वाद्यान्यन्यानि कुरुते यः पुमान्भक्तिपूर्वकम् । स महापातकैर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते

यो नरः भक्तिपूर्वकं वाद्यान्यन्यानि वादयति, स महापातकैर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते।

Verse 84

योभिषेकस्य समये रामनाथस्य शूलिनः । रुद्राध्यायं च चमकं तथा पुरुषसूक्तकम्

योऽभिषेकसमये रामनाथस्य शूलिनः रुद्राध्यायं चमकं तथा पुरुषसूक्तकं च जपति…

Verse 85

त्रिसुपर्णं पंचशांतिं पावमान्यादिकं तथा । जपेत्प्रीतियुतो विप्रा नरकं न समश्नुते

…त्रिसुपर्णं पञ्चशान्तिं पावमान्यादिकं च प्रीतियुतो जपेत्; हे विप्राः, स नरकं न समश्नुते।

Verse 86

गवां क्षीरेण दध्ना च पंचगव्यैर्घृतैस्तथा । रामनाथमहालिंगस्नानं नरकनाशनम्

गवां क्षीरेण दध्ना च पञ्चगव्यैर्घृतैस्तथा रामनाथ-महालिङ्गस्नानं नरकनाशनम्।

Verse 87

रामनाथमहालिंगं घृतेन स्नापयेच्च यः । कल्पजन्मार्जितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

यो घृतेन रामनाथमहालिङ्गं स्नापयेत्, तस्य कल्पजन्मार्जितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति।

Verse 88

रामनाथमहालिंगं गोक्षीरैः स्नापयन्नरः । कुलैकविंशमुत्तार्य शिवलोके महीयते

यो नरः गोक्षीरैः रामनाथमहालिङ्गं स्नापयति, स कुलैकविंशमुत्तार्य शिवलोके महीयते।

Verse 89

रामनाथमहालिंगं दध्ना संस्नापयन्नरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते

यो नरः दध्ना रामनाथमहालिङ्गं संस्नापयति, स सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते।

Verse 90

अभ्यंगं तिलतैलेन रामेश्वरशिवस्य यः । करोति हि सकृद्भक्त्या स कुबेरगृहे वसेत्

यः तिलतैलेन रामेश्वरशिवस्य सकृदपि भक्त्या अभ्यङ्गं करोति, स कुबेरगृहे वसेत्।

Verse 91

रामनाथमहालिंगे स्नानमिक्षुरसेन यः । सकृदप्याचरेद्भ क्त्या चन्द्रलोकं समश्नुते

यः इक्षुरसेन रामनाथमहालिङ्गे स्नानं सकृदपि भक्त्या आचरेत्, स चन्द्रलोकं समश्नुते।

Verse 92

लिकुचाम्ररसोत्पन्नसारेण स्नापयन्नरः । रामनाथमहालिंगं पितृलोकं समश्नुते

लिकुचाम्ररसोत्पन्नसारेण यो नरः । रामनाथमहालिङ्गं स्नापयेत् स पितृलोकं समश्नुते ॥

Verse 93

नालिकेरजलैः स्नानं रामनाथमहेश्वरे । ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं परिकीर्तितम्

नालिकेरजलैः स्नानं रामनाथमहेश्वरे । ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं परिकीर्तितम् ॥

Verse 94

रामनाथमहालिंगं रंभापक्वैर्विमर्दयन् । विनाश्य सकलं पापं वायुलोके मही यते

रामनाथमहालिङ्गं रम्भापक्वैर्विमर्दयन् । विनाश्य सकलं पापं वायुलोके महीयते ॥

Verse 95

वस्त्रपूतेन तोयेन रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयन्वारुणं लोकमाप्नोति द्विजसत्तमाः

वस्त्रपूतेन तोयेन रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयन् वारुणं लोकमाप्नोति द्विजसत्तमाः ॥

Verse 96

चंदनोदकधाराभी रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयेत्पुरुषो विप्रा गांधर्वं लोकमाप्नुयात्

चन्दनोदकधाराभिः रामनाथं महेश्वरम् । स्नापयेत् पुरुषो विप्राः गांधर्वं लोकमाप्नुयात् ॥

Verse 97

पुष्पवासिततोयेन हेमसंपृक्तवारिणा । पद्मवासिततोयेन स्नानाद्रामेश्वरस्य तु

पुष्पसुरभिततोयेन हेममिश्रितवारिणा । पद्मगन्धिततोयेन च स्नात्वा रामेश्वरे नरः ॥ तस्य तीर्थस्नानस्योक्तं पुण्यफलं समश्नुते ॥

Verse 98

महेंद्रासनमारुह्य तेनैव सह मोदते । पाटलोत्पलकल्हारपुन्नागकरवीरकैः

महेंद्रासनमारुह्य तेनैव सह मोदते । पाटलोत्पलकल्हारपुन्नागकरवीरकैः ॥ पूजितः स महाभागो दिव्यं सौख्यं समश्नुते ॥

Verse 99

वासितैर्वारिभिर्विप्रा रामेश्वरमहेश्वरम् । अभिषिच्य महद्भिश्च पातकैः स विमुच्यते

वासितैर्वारिभिर्विप्रा रामेश्वरमहेश्वरम् । अभिषिच्य नरः सम्यक् महद्भिः पातकैर्विमुच्यते ॥

Verse 100

यानि चान्यानि पुष्पाणि सुरभीणि महांति च । तद्गंधवासितैस्तोयैरभिषिच्य दयानिधिम्

यानि चान्यानि पुष्पाणि सुरभीणि महान्ति च । तद्गन्धवासितैस्तोयैरभिषिच्य दयानिधिम् ॥ स्तुतं पुण्यफलं प्राप्य भक्त्या मोदते नरः ॥

Verse 110

कर्तुः शतगुणं ज्ञेयं तस्य पुण्यफलं द्विजाः । छिन्नं भिन्नं च यः सम्यग्रामनाथशिवालयम्

कर्तुः शतगुणं ज्ञेयं तस्य पुण्यफलं द्विजाः । छिन्नं भिन्नं च यः सम्यग्रामनाथशिवालयम् ॥ जीर्णोद्धारं करोत्यत्र स महत्पुण्यमश्नुते ॥

Verse 120

आयुः प्रयाति त्वरितं त्वरितं याति यौवनम् । त्वरितं संपदो यांति दारपुत्रादयस्तथा

आयुः शीघ्रं क्षीयते, यौवनमपि शीघ्रं नश्यति। संपदोऽपि त्वरितं विलीयन्ते, दारपुत्रादयश्च तथैव।

Verse 130

श्रुते दृष्टे च विप्रेंद्रा दुर्लभं नास्ति किंचन । रामनाथमहालिंगं सेवितुं यः पुमान्व्रजेत्

श्रुते दृष्टे च विप्रेन्द्रा, दुर्लभं नास्ति किंचन। रामनाथ-महालिङ्गं सेवितुं यो नरः व्रजेत्…

Verse 140

भुक्त्वा भोगान्बहुसुखान्पुत्रदारयुता भृशम् । एतच्छरीरपातांते मुक्तिं यास्यंति शाश्वतीम्

बहुसुखान् भोगान् भुक्त्वा, पुत्रदारसमन्विताः। अस्य शरीरस्य पातान्ते ते शाश्वतीं मुक्तिं यास्यन्ति।