Adhyaya 15
Brahma KhandaSetubandha MahatmyaAdhyaya 15

Adhyaya 15

सूतो वदति—अत्यन्तपुण्ये ब्रह्मकुण्डे स्नात्वा नियमवान् यात्री हनूमत्कुण्डं गच्छेत्। तत् मārुतात्मजेन हनूमता लोकहितार्थं प्रतिष्ठापितं परमं तीर्थं, अद्वितीयवीर्यं, रुद्रेणापि सेवितं च। तत्र स्नानं महापातकनाशनं, शिवलोकादि शुभगतिप्रदं, नरकदुःखक्षयकरं च इति प्रशंस्यते। अनन्तरं धर्मसखराजस्याख्यानम्—केकयवंशजः स धर्मात्मा राज्यसमृद्धः सन् अपि बहुभार्यः सन् पुत्राभावेन खिन्नः। दानयज्ञादि (अश्वमेधः), अन्नदानं, श्राद्धं, मन्त्रजपश्च बहु कृत्वा चिरात् एकं पुत्रं सुचन्द्रं प्राप; तस्य वृश्चिकदंशेन वंशभङ्गभयम् अभवत्। ऋत्विजः पुरोहितश्च धर्म्योपायं पृष्टाः; ते गन्धमादन-सेतुप्रदेशे हनूमत्कुण्डे स्नानं तटस्थं पुत्रीयेष्टिं च विधायन्ति। राजा सपरिवारः ससामग्रीकः गत्वा दीर्घकालं स्नात्वा यागं चकार, बहुदक्षिणादानैः ब्राह्मणान् तोषयित्वा स्वपुरं प्रत्यागात्। ततः कालेन प्रत्येकस्याः भार्यायाः पुत्रो जातः, शताधिकाः सन्तानाः अभवन्; तेषु राज्यविभागं कृत्वा स पुनः सेतौ हनूमत्कुण्डे तपः कृत्वा शान्त्या देहं त्यक्त्वा वैकुण्ठं प्राप्त इति। अन्ते फलश्रुतिः—एतत् श्रद्धया श्रवणपठनाभ्यां इह परत्र सुखं, देवसन्निधिं च लभते।

Shlokas

Verse 1

श्रीसूत उवाच । ब्रह्मकुण्डे महापुण्ये स्नानं कृत्वा समाहितः । नरो हनूमतः कुण्डमथ गच्छेद्विजोत्तमाः

श्रीसूत उवाच—महापुण्ये ब्रह्मकुण्डे समाहितः स्नानं कृत्वा, नरो हनूमतः कुण्डं ततः गच्छेत्, हे द्विजोत्तमाः।

Verse 2

पुरा हतेषु रक्षःसु समाप्ते रणकर्मणि । रामादिषु निवृत्तेषु गंधमादनपर्वते

पुरा राक्षसेषु निहतेषु रणकर्मणि च समाप्ते, रामादयः निवृत्ताः सन्तः गन्धमादनपर्वते (तत्र) आसन्।

Verse 3

सर्व लोकोपकाराय हनूमान्मारुतात्मजः । सर्वतीर्थोत्तमं चक्रे स्वनाम्ना तीर्थमुत्तमम्

सर्वलोकोपकाराय हनूमान् मारुतात्मजः स्वनाम्ना सर्वतीर्थोत्तमं तीर्थमुत्तमं चकार।

Verse 4

विदित्वा वैभवं यस्य स्वयं रुद्रेण सेव्यते । तस्य तीर्थस्य सदृशं न भूतं न भविष्यति

यस्य वैभवं विदित्वा स्वयं रुद्रेण सेव्यते, तस्य तीर्थस्य सदृशं न भूतं न भविष्यति।

Verse 5

यत्र स्नाता नरा यांति शिवलोकं सनातनम् । यस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये महापातकनाशने

यस्मिन् महापुण्ये महापातकनाशने तीर्थे यत्र स्नाताः नराः सनातनं शिवलोकं यान्ति।

Verse 6

सर्वलोकोपकाराय निर्मिते वायुसूनुना । सर्वाणि नरकाण्यासञ्च्छून्यान्येव चिराय वै

सर्वलोकोपकाराय वायुसूनुना निर्मिते सति, सर्वाणि नरकाणि चिराय एव शून्यानि आसन्।

Verse 7

वैभवं तस्य तीर्थस्य शंकरो वेत्ति वा न वा । यत्र धर्मसखोनाम राजा केकयवंशजः

तस्य तीर्थस्य वैभवं शंकरोऽपि वेत्ति वा न वेत्ति वा; यत्र केकयवंशजः धर्मसख इति नाम राजा बभूव।

Verse 8

भक्त्या सह पुरा स्नात्वा शतं पुत्रानवाप्त वान् । ऋषय ऊचुः । सूत धर्मसखस्याद्य चरितं वक्तुमर्हसि । हनूमत्कुण्डतीर्थे यो लेभे स्नात्वा शतं सुतान्

भक्त्या सह पुरा तत्र स्नात्वा स शतं सुतान् अवाप्तवान्। ऋषय ऊचुः—सूत, अद्य धर्मसखस्य चरितं वक्तुमर्हसि; हनूमत्कुण्डतीर्थे स्नात्वा यः शतं सुतान् लेभे।

Verse 9

श्रीसूत उवाच । शृणुध्वमृषयो यूयं चरितं तस्य भूपतेः

श्रीसूत उवाच—शृणुध्वं यूयं ऋषयः, तस्य भूपतेश्चरितम्।

Verse 10

अद्य धर्मसखस्याहं प्रवक्ष्यामि समासतः । राजा धर्मसखोनाम विजितारिः सुधार्मिकः

अद्याहं धर्मसखस्य चरितं समासतः प्रवक्ष्यामि। धर्मसख इति नाम राजा विजितारिः सुधार्मिकश्च आसीत्।

Verse 11

बभूव नीतिमान्पूर्वं प्रजापालनतत्परः । तस्य भार्याशतं विप्रा वभूव पतिदैवतम्

स पूर्वं नीतिमान् बभूव प्रजापालनतत्परः। तस्य विप्राः, भार्याशतं बभूव, याः सर्वाः पतिं दैवतवत् मेनिरे।

Verse 12

स पालयन्महीं राजा सशैलवनकाननाम् । तासु भार्यासु तनयं नाविंदद्वंशवर्द्धनम्

स राजा शैलवनकाननसमन्वितां महीम् अपालयत्; तथापि तासु भार्यासु वंशवर्धनं तनयं न लब्धवान्।

Verse 13

अकरोच्च महादानं पुत्रार्थं स महीपतिः

पुत्रार्थं स महीपतिः महादानं चकार।

Verse 14

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैरयजच्च सुरान्प्रति । तुलापुरुषमुख्यानि ददौ दानानि भूरिशः

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैः स सुरान् प्रति अयजत्; तुलापुरुषमुख्यानि च भूरिशो दानानि ददौ।

Verse 15

आमध्यरात्रमन्नानि सर्वेभ्योऽप्यनिवारितम् । प्रायच्छद्बहुसूपानि सस्योपेतानि भूमिपः

आ मध्यरात्रम् अन्नानि सर्वेभ्योऽपि अनिवारितं प्रायच्छत्; भूमिपो बहुसूपानि सस्योपेतानि ददौ।

Verse 16

पितॄनुद्दिश्य च श्राद्धमकरोद्विधिपूर्वकम् । संतानदायिनो मंत्राञ्जजाप नियतेद्रियः

पितॄन् उद्दिश्य विधिपूर्वकं श्राद्धम् अकरोत्; नियतेन्द्रियः संतानदायिनो मन्त्रान् जजाप च।

Verse 17

एवमादीन्बहून्धर्मान्पुत्रार्थं कृतवान्नृपः । पुत्रमुद्दिश्य सततं कुर्वन्धर्माननुत्तमान्

एवमादीन् बहून् धर्मान् पुत्रार्थं नृपोऽकरोत् । पुत्रमुद्दिश्य सततं धर्मान् कुर्वन् अनुत्तमान् ॥

Verse 18

राजा दीर्घेण कालेन वृद्धतां प्रत्यपद्यत । कदाचित्तस्य वृद्धस्य यतमानस्य भूपतेः

राजा दीर्घेण कालेन वृद्धतां प्रत्यपद्यत । कदाचित् तस्य वृद्धस्य यतमानस्य भूपतेः ॥

Verse 19

पुत्रस्सुचंद्रनामाभूज्ज्येष्ठपत्न्यां मनोरमः । जातं पुत्रं जनन्यस्ताः सर्वा वैषम्यवर्जिताः

पुत्रः सुचन्द्रनामाभूत् ज्येष्ठपत्न्यां मनोरमः । जाते पुत्रे जनन्यस्ताः सर्वा वैषम्यवर्जिताः ॥

Verse 20

समं संवर्द्धयामासुः क्षीरादिभिरनुत्तमाः । राज्ञश्च सर्वमातॄणां पौराणाम्मंत्रिणां तथा

समं संवर्द्धयामासुः क्षीरादिभिरनुत्तमाः । राज्ञश्च सर्वमातॄणां पौराणां मन्त्रिणां तथा ॥

Verse 21

मनोनयनसंतोषजनकोऽयं सुतोऽभवत् । लालयानः सुतं राजा मुदं लेभे परात्पराम्

मनोनयनसन्तोषजनकोऽयं सुतोऽभवत् । लालयानः सुतं राजा मुदं लेभे परात्पराम् ॥

Verse 22

आंदोलिकाशयानस्य सूनोस्तस्य कदाचन । वृश्चिकोऽकुट्टयत्पादे पुच्छेनोद्यद्विषाग्निना

कदाचिद् दोलाशयने शयानस्य तस्य सूनोः पादे वृश्चिकः पुच्छेनोद्यद्विषाग्निना दंशं चकार।

Verse 23

कुट्टनाद्वृश्चिकस्यासावरुदत्तनयो भृशम् । ततस्तन्मातरः सर्वाः प्रारुदञ्च्छोककातराः

वृश्चिकदंशेन स वरुदत्तनयः भृशं रुरोद; ततः शोककातराः सर्वा मातरः परिचारिकाश्च प्ररुदन्।

Verse 24

परिवार्यात्मजं विप्राः सध्वनिः संकुलोऽभवत् । आर्तध्वनिं स शुश्राव राजा धर्मसखस्तदा

विप्राः, आत्मजं परिवार्य सध्वनिः संकुलोऽभवत्; तदा धर्मसखो राजा तम् आर्तध्वनिं शुश्राव।

Verse 25

उपविष्टः सभामध्ये सहामात्यपुरोहितः । अथ प्रातिष्ठिपद्राजा सौविदल्लं स वेदितुम्

स राजा सभामध्येऽमात्यपुरोहितसहित उपविष्टः; ततः सौविदल्लं तद्वृत्तं वेदितुं प्रेषयामास।

Verse 26

अन्तःपुरबहिर्द्वारं सौविदल्लः समेत्य सः । षंढवृद्धान्समाहूय वाक्यमेतदभाषत

सौविदल्लोऽन्तःपुरस्य बहिर्द्वारं समेत्य षंढवृद्धान् समाहूय वाक्यमेतद् अब्रवीत्।

Verse 27

षंढाः किमर्थमधुना रुदत्यन्तःपुर स्त्रियः । तत्परिज्ञायतां तत्र गत्वा रोदनकारणम्

हे षंढाः, किमर्थमधुना अन्तःपुरस्त्रियः रुदन्ति? तत्र गत्वा रोदनस्य कारणं सम्यक् परिज्ञायताम्।

Verse 28

एतदर्थं हि मां राजा प्रेरयामास संसदि । इत्युक्तास्तु परिज्ञाय निदानं रोदनस्य ते

एतदर्थमेव हि मां राजा संसदि प्रेरयामास। इत्युक्तास्ते रोदनस्य निदानं परिज्ञाय तत्रैव जग्मुः।

Verse 29

निर्गम्यांतःपुरात्तस्मै यथावृत्तं न्यवेदयत् । स षंढकवचः श्रुत्वा सौविदल्लः सभां गतः

तेऽन्तःपुरात् निर्गम्य तस्मै यथावृत्तं न्यवेदयन्। स षंढकवचः श्रुत्वा सौविदल्लः सभां गतः।

Verse 30

राज्ञे निवेदयामास पुत्रं वृश्चिकपीडितम् । ततो धर्मसखो राजा श्रुत्वा वृत्तांतमीदृशम्

स राज्ञे निवेदयामास—पुत्रो वृश्चिकपीडितः। ततः धर्मसखो राजा तादृशं वृत्तान्तं श्रुत्वा।

Verse 31

त्वरमाणः समुत्थाय सामात्यः सपुरोहितः । प्रविश्यांतःपुरं सार्द्धं मांत्रिकैर्विषहा रिभिः

स त्वरमाणः समुत्थाय सामात्यः सपुरोहितः। मन्त्रिकैर्विषहारिभिः सार्धम् अन्तःपुरं प्रविवेश।

Verse 32

चिकित्सयामास सुतमौषधाद्यैरनेकशः । जातस्वास्थ्यं ततः पुत्रं लालयित्वा स भूपतिः

स भूपतिः सुतं पुनः पुनरौषधाद्यैरनेकशः चिकित्सयामास। ततः जातस्वास्थ्यं पुत्रं स्नेहेन लालयित्वा परिपालयामास।

Verse 33

मानयित्वा च मंत्रज्ञान्रत्नकां चनमौक्तिकैः । निष्क्रम्यांतःपुराद्राजा भृशं चिंतासमाकुलः

मन्त्रज्ञान् विप्रान् रत्नकाञ्चनमौक्तिकैः सम्यक् मानयित्वा, राजा अन्तःपुरात् निष्क्रम्य भृशं चिन्तासमाकुलोऽभवत्।

Verse 34

ऋत्विक्पुरोहितामात्यैस्तां सभां सनुपाविशत् । तत्र धर्मसखो राजा समासीनो वरासने । उवाचेदं वचो युक्तमृत्विजः सपुरोहितान्

ऋत्विक्पुरोहितामात्यैः सह स राजा तां सभां सनुपाविशत्। तत्र धर्मसखो राजा वरासने समासीनः, ऋत्विजः सपुरोहितान् प्रति युक्तं वचोऽब्रवीत्।

Verse 35

धर्मसख उवाच । दुःखायैवैकपुत्रत्वं भवति ब्राह्मणो त्तमाः

धर्मसख उवाच—हे ब्राह्मणोत्तमाः, एकपुत्रत्वं खलु दुःखायैव भवति।

Verse 36

एकपुत्रत्वतो तृणां वरा चैव ह्यपुत्रता । नित्यं व्यपाययुक्तत्वाद्वरमेव ह्यपुत्रता । अहं भार्याशतं विप्रा उदवोढ विचिंत्य तु

एकपुत्रत्वात् तृणां वरैव ह्यपुत्रता; नित्यं व्यपाययुक्तत्वात् वरमेव ह्यपुत्रता। अतः विचिन्त्याहं, हे विप्राः, भार्याशतं समुदवोढम्।

Verse 37

वयश्च समतिक्रांतं सपत्नीकस्य मे द्विजाः । प्राणा मम च भार्याणामस्मिन्पुत्रे व्यवस्थिताः

द्विजाः, मम सपत्नीकस्य वयः समतिक्रान्तम्; मम च भार्याणां च प्राणाः अस्मिन् पुत्रे एव व्यवस्थिताः।

Verse 38

तन्नाशे मम भार्याणां सर्वासां च मृतिर्ध्रुवा । ममापि प्राणनाशः स्यादेकपुत्रस्य मारणे

तस्य नाशे मम भार्याणां सर्वासां मृतिर्ध्रुवा; एकपुत्रस्य मारणे ममापि प्राणनाशः स्यात्।

Verse 39

अतो मे बहुपुत्रत्वं केनोपायेन वै भवेत् । तमुपायं मम ब्रूत ब्राह्मणा वेदवि त्तमाः

अतो मे बहुपुत्रत्वं केनोपायेन वै भवेत्? तमुपायं मम ब्रूत, ब्राह्मणाः वेदवित्तमाः।

Verse 40

एकैकः शतभार्यासु पुत्रो मे स्याद्यथा गुणी । तत्कर्म व्रत यूयं तु शास्त्रमालोक्य धर्मतः

शतभार्यासु एकैकासु मे गुणी पुत्रो यथा स्यात्; तत्कर्म व्रतं यूयं शास्त्रमालोक्य धर्मतः विधत्त।

Verse 41

महता लघुना वापि कर्मणा दुष्करेण वा । फलं यद्यपि तत्साध्यं करिष्येऽहं न संशयः

महता लघुना वापि कर्मणा दुष्करेण वा; यद्यपि तत्फलं साध्यं, करिष्येऽहं न संशयः।

Verse 42

युष्माभिरुदितं कर्म करिष्यामि न संशयः । कृतमेव हि तद्वित्त शपेऽहं सुकृतैर्मम

युष्माभिरुक्तं कर्माहं करिष्यामि न संशयः। तद्वित्त कृतमेवैतत् स्वसुकृतबलात् शपे॥

Verse 43

अस्ति चेदीदृशं कर्म येन पुत्रशतं भवेत् । तत्कर्म कुत्र कर्तव्यं मयेति वदताधुना

अस्ति चेदीदृशं कर्म येन पुत्रशतं भवेत्। तत्कर्म कुत्र कर्तव्यं मयेति वदताधुना॥

Verse 44

इति पृष्टास्तदा राज्ञा ऋत्विजः सपुरोहिताः । संभूय सर्वे राजानमिदमूचुः सुनिश्चितम्

इति पृष्टास्तदा राज्ञा ऋत्विजः सपुरोहिताः। संभूय सर्वे राजानमिदमूचुः सुनिश्चितम्॥

Verse 45

ऋत्विज ऊचुः । अस्ति राजन्प्रवक्ष्यामो येन पुत्रशतं तव । भवेद्धर्मेण महता शतभार्यासु कैकय

ऋत्विज ऊचुः। अस्ति राजन् प्रवक्ष्यामो येन पुत्रशतं तव। भवेद्धर्मेण महता शतभार्यासु कैकय॥

Verse 46

अस्ति कश्चिन्महापुण्यो गन्धमादनपर्वतः । दक्षिणांबुधिमध्ये यः सेतुरूपेण वर्तते

अस्ति कश्चिन्महापुण्यो गन्धमादनपर्वतः। दक्षिणाम्बुधिमध्ये यः सेतुरूपेण वर्तते॥

Verse 47

सिद्धचारणगंधर्वदेवर्षिगणसंकुलः । दर्शनात्स्पर्शनान्नृणां महापातकनाशनः

सिद्धचारणगन्धर्वदेवर्षिगणैः संकीर्णं तत् क्षेत्रम्; तस्य दर्शनस्पर्शनमात्रेणापि नृणां महापातकानि विनश्यन्ति।

Verse 48

तत्रास्ति हनुमत्कुंडमिति लोकेषु विश्रुतम् । महादुःखप्रशमनं स्वर्गमोक्षफलप्रदम्

तत्र हनुमत्कुण्डमिति लोकेषु विश्रुतं सरः अस्ति; तन्महादुःखप्रशमनं स्वर्गमोक्षफलप्रदम्।

Verse 49

नरकक्लेशशमनं तथा दारिद्र्यमोचनम् । पुत्रप्रदमपुत्राणामस्त्रीणां स्त्रीपदं नृणाम्

नरकक्लेशं शमयति, दारिद्र्यं च विमोचयति; अपुत्राणां पुत्रप्रदं, अस्त्रीणां स्त्रीपदं नृणाम्।

Verse 50

तत्र त्वं प्रयतः स्नात्वा सर्वाभीष्टप्रदायिनीम् । पुत्रीयेष्टिं च तत्तीरे कुरुष्व सुसमाहितः

तत्र त्वं प्रयतः स्नात्वा सर्वाभीष्टप्रदायिनीं तां सलिलधारां; तत्तीरे सुसमाहितः पुत्रीयेष्टिं कुरुष्व।

Verse 51

तेन ते शतभार्यासु प्रत्येकं तनयो नृप । एकैकस्तु भवेच्छीघ्रं मा कुरु ष्वात्र संशयम्

तेन कर्मणा नृप, तव शतभार्यासु प्रत्येकं तनयो भविष्यति; एकैकस्तु शीघ्रं जायते—अत्र संशयं मा कृथाः।

Verse 52

तथोक्तो नृपतिर्विप्रैऋत्विक्भिः सपुरोहितैः । तत्क्षणेनैव ऋत्विक्भिर्भार्याभिश्च पुरोधसा

तथोक्तो नृपतिः विप्रैः ऋत्विग्भिः सपुरोहितैः सह, तत्क्षणमेव ऋत्विग्भिः तेषां भार्याभिश्च पुरोधसा च सह प्रस्थितवान्।

Verse 53

वृतोमात्यैश्च भृत्यैश्च यज्ञसंभारसंयुतः । प्रययौ दक्षिणांभोधौ गन्धमादनपर्वतम्

स अमात्यैः भृत्यैश्च परिवृतः, यज्ञसंभारसंयुतः, दक्षिणाम्भोधिं प्रति गन्धमादनपर्वतं प्रति प्रययौ।

Verse 54

हनुमत्कुंडमासाद्य तत्र सस्नौ ससैनिकः । मासमात्रं स तत्तीरे न्यवस त्स्नानमाचरन्

हनुमत्कुण्डम् आसाद्य ससैनिकः तत्र सस्नौ; मासमात्रं स तत्तीरे न्यवसत्, नित्यं स्नानमाचरन्।

Verse 55

ततो वसंते संप्राप्ते चैत्रमासि नृपोत्तमः । इष्टिमारब्धवांस्तत्र पुत्रीयां सपुरोहितः

ततो वसन्ते संप्राप्ते चैत्रमासि नृपोत्तमः सपुरोहितः तत्र पुत्रीयामिष्टिम् आरब्धवान्।

Verse 56

सम्यक्कर्माणि चक्रुस्ते ऋत्विजः सपुरोधसः । सपत्नीकस्य राजर्षेस्तथाधर्मसखस्य तु

ते ऋत्विजः सपुरोधसः सम्यक् कर्माणि चक्रुः; सपत्नीकस्य राजर्षेः तथा धर्मसखस्यापि।

Verse 57

इष्टौ तस्य समाप्तायां हनूमत्कुंडतीरतः । पुरोहितो हुतोच्छिष्टं प्राश यद्राजयोषितः

इष्टे तस्य समाप्ते हनूमत्कुण्डतीरे पुरोहितः हुतोच्छिष्टं पवित्रं हविषः शेषं राजयोषितः प्राशयामास।

Verse 58

ततो धर्मसखो राजा हनूमत्कुंडवारिषु । सम्यक्चकारावभृथस्नानं भार्याशतान्वितः

ततः धर्मसखो राजा भार्याशतान्वितः हनूमत्कुण्डवारिषु सम्यगवभृथस्नानं चकार।

Verse 59

ऋत्विक्भ्यो दक्षिणाः प्रादादसंख्यातास्तु भूरिशः । ग्रामांश्च प्रददौ राजा बाह्मणेभ्यो द्विजोत्तमाः

ऋत्विक्भ्यः स भूरिशोऽसंख्याता दक्षिणाः प्रादात्; राजा च द्विजोत्तमेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो ग्रामान् प्रददौ।

Verse 60

सामात्यः सपरीवारः सपत्नीकः स धार्म्मिकः । राजा ततो निववृते पुरीं स्वां प्रति नंदितः

ततः स धार्म्मिकः राजा सामात्यः सपरीवारः सपत्नीकः नन्दितः स्वपुरीं प्रति निववृते।

Verse 61

ततः कतिपये काले गते दशममामि वै । शतं भार्याः शतं पुत्रान्सुषुवुर्गुणवत्तरान्

ततः कतिपये काले गते दशमे मासि वै तस्य भार्याशतं गुणवत्तरान् पुत्रान् शतं सुषुवुः।

Verse 62

अथ प्रीतमना राजा वीरो धर्मसखो महान् । स्नातः शुद्धश्च संकल्प्य जातकर्माकरोत्तदा

अथ प्रीतमनाः स राजा वीरो धर्मसखो महान् । स्नातः शुद्धश्च संकल्प्य तदा जातकर्माकरोत् ॥

Verse 63

गोभूतिलहिरण्यादि ब्राह्मणेभ्यो ददौ बहु । द्वौ पुत्रौ ज्येष्ठभार्यायाः पूर्वजोऽवरजस्तदा

गोभूमिहिरण्यादि ब्राह्मणेभ्यो ददौ बहु । ज्येष्ठभार्यायास्तदा पुत्रौ द्वौ जातौ ज्येष्ठकनिष्ठकौ ॥

Verse 64

सर्वे ववृधिरे पुत्रा एकाधिकशतं द्विजाः । प्रौढेषु तेषु राजासौ तेभ्यो राज्यं विभज्य तु

सर्वे ववृधिरे पुत्रा एकाधिकशतं द्विजाः । प्रौढेषु तेषु राजासौ तेभ्यो राज्यं विभज्य तु ॥

Verse 65

दत्त्वा च प्रययौ सेतुं सभार्यो गन्धमादनम् । हनुमत्कुंडमासाद्य तपोऽतप्यत तत्तटे

दत्त्वा च प्रययौ सेतुं सभार्यो गन्धमादनम् । हनुमत्कुण्डमासाद्य तपोऽतप्यत तत्तटे ॥

Verse 66

महान्कालो व्यतीयाय राज्ञ स्तस्य तपस्यतः । राज्ञो धर्मसखस्यास्य ध्यायमानस्य शूलिनम्

महान्कालो व्यतीयाय राज्ञस्तस्य तपस्यतः । राज्ञो धर्मसखस्यास्य ध्यायमानस्य शूलिनम् ॥

Verse 67

ततो बहुतिथे काले गते धर्मसखो नृपः । कालधर्मं ययौ तत्र धार्म्मिकश्शांतमानसः

ततो बहुकाले व्यतीते धर्मसखो नृपः । धार्म्मिकः शान्तमानसः स तत्र कालधर्मं ययौ ॥

Verse 68

पत्न्योपि तस्य राजर्षेरनुजग्मुः पतिं तदा । ज्येष्ठपुत्रः सुचन्द्रोपि संस्कृत्य पितरं ततः

पत्न्योपि तस्य राजर्षेरनुजग्मुः पतिं तदा । ज्येष्ठपुत्रः सुचन्द्रोऽपि संस्कृत्य पितरं ततः ॥

Verse 69

अकरोच्छ्राद्ध पर्यंतं कर्माणि श्रद्धया सह । राजा सभार्यो वैकुंठं मरणादत्र जग्मिवान्

अकरोच्छ्राद्धपर्यन्तं कर्माणि श्रद्धया सह । राजा सभार्यो वैकुण्ठं मरणादत्र जगाम ह ॥

Verse 70

सुचन्द्रमुख्यास्ते सर्वे राजपुत्रा महौजसः । स्वस्वराज्यं बुभुजिरे भ्रातरस्त्यक्तमत्सराः

सुचन्द्रमुख्यास्ते सर्वे राजपुत्रा महौजसः । स्वस्वराज्यं बुभुजिरे भ्रातरस्त्यक्तमत्सराः ॥

Verse 71

एवं वः कथितं विप्रा हनूमत्कुंडवैभवम् । राज्ञो धर्मसखस्यापि चरित्रं परमाद्भुतम्

एवं वः कथितं विप्रा हनूमत्कुण्डवैभवम् । राज्ञो धर्मसखस्यापि चरित्रं परमाद्भुतम् ॥

Verse 72

तत्सर्वं कामसि द्ध्यर्थं स्नायात्कुंडे हनृमतः

तत्सर्वकामसिद्ध्यर्थं हनूमतः पवित्रकुण्डे स्नानं कुर्यात्।

Verse 73

अध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा यः सुसमाहितो द्विजाः । सोऽनंतमाप्नोति सुखं परत्र क्रीडेत सार्द्धं दिवि देववृन्दैः

हे द्विजाः, यः सुसमाहितो मनुष्य एतदध्यायं पठति शृणोति वा, स परत्रानन्तसुखमाप्नोति, दिवि देववृन्दैः सार्धं क्रीडति।