Adhyaya 37
Brahma KhandaDharmaranya MahatmyaAdhyaya 37

Adhyaya 37

अध्यायेऽस्मिन् धर्मारण्ये ब्राह्मणसमूहः पवनसुतं हनूमन्तं दीर्घेण स्तोत्रेण स्तौति—रामभक्तिं, रक्षणशक्तिं, गो–ब्राह्मणहितैषितां च प्रशंसन्। तेन तुष्टेन वरः प्रदत्तः; ब्राह्मणाः तु (१) लङ्काकृत्यस्य प्रत्यक्षप्रदर्शनं (२) पापराज्ञः दुष्टनीतेः शमनं च याचन्ति। हनूमान् कथयति—कलियुगे स्वस्वरूपं न सर्वैर्द्रष्टुं शक्यते; तथापि भक्त्या प्रेरितः साक्षादिव मध्यस्थरूपं दर्शयति, यत् पुराणवर्णनानुसारं प्रमाणीकृतं भवति। ततः स फलानि ददाति येनातिशयतृप्तिः जायते, धर्मारण्यं च क्षुधाशमनस्य दिव्यस्थानत्वेन प्रसिद्धिं लभते। अनन्तरं स अभिज्ञानव्यवस्थां स्थापयति—स्वशरीरात् केशान् लुञ्चित्वा द्वौ पूटिकौ मुद्रयति। एका पूटिका रामभक्तराज्ञे वरप्रदा; अपरा तु दण्डप्रमाणरूपा—धर्मप्रतिस्थापनं यावत् सेनाकोशादीन् दह्यते इति शक्त्या युक्ता, ग्रामकर-व्यापारिशुल्क-पूर्वव्यवस्थादीनां पुनःस्थापनं च निर्दिशति। त्रिरात्रं ब्रह्मयज्ञ-वेदपाठबलात् स महाशिलापीठे ब्राह्मणानां निद्रां रक्षति; पितृवायुवेगेन च षण्मासयात्रां कतिपयमुहूर्तैः संक्षिप्य धर्मारण्यं नयति। प्रभाते लोकविस्मयः प्रसृतः, भक्त्या धर्मसंरक्षणं, अभिज्ञानचिह्नैः प्रमाणं, विद्वद्भ्यः संरक्षणं च—एते विषयाः सुदृढीकृताः।

Shlokas

Verse 1

व्यास उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यूचुः पवनात्मजम् । अधुना सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम्

व्यास उवाच—ततः सर्वे ते ब्राह्मणाः पवनात्मजं प्रत्यूचुः। ‘अधुना सफलं जन्म, जीवितं च सुजीवितम्’ इति॥

Verse 2

अद्य नो मोढलोकानां धन्यो धर्मश्च वै गृहाः । धन्या च सकला पृथ्वी यज्ञधर्मा ह्यनेकशः

अद्य नो मोढलोकानां धन्यो धर्मश्च वै गृहाः। धन्या च सकला पृथ्वी, यज्ञधर्मा ह्यनेकशः॥

Verse 3

नमः श्रीराम भक्ताय अक्षविध्वंसनाय च । नमो रक्षःपुरीदाहकारिणे वज्रधारिणे

नमः श्रीरामभक्ताय अक्षविध्वंसनाय च। नमो रक्षःपुरीदाहकारिणे वज्रधारिणे॥

Verse 4

जानकीहृदयत्राणकारिणे करुणात्मने । सीताविरह तप्तस्य श्रीरामस्य प्रियाय च

जानकीहृदयत्राणकारिणे करुणात्मने । सीताविरहतप्तस्य श्रीरामस्य प्रियाय च नमः ॥

Verse 5

नमोऽस्तु ते महावीर रक्षास्मान्मज्जतः क्षितौ । नमो ब्राह्मणदेवाय वायुपुत्राय ते नमः

नमोऽस्तु ते महावीर रक्षास्मान्मज्जतः क्षितौ । नमो ब्राह्मणदेवाय वायुपुत्राय ते नमः ॥

Verse 6

नमोऽस्तु राम भक्ताय गोब्राह्मणहिताय च । नमोस्तु रुद्ररूपाय कृष्णवक्त्राय ते तमः

नमोऽस्तु रामभक्ताय गोब्राह्मणहिताय च । नमोऽस्तु रुद्ररूपाय कृष्णवक्त्राय ते नमः ॥

Verse 7

अंजनीसूनवे नित्यं सर्वव्याधिहराय च । नागयज्ञोपवीताय प्रबलाय नमोऽस्तु ते

अञ्जनीसूनवे नित्यं सर्वव्याधिहराय च । नागयज्ञोपवीताय प्रबलाय नमोऽस्तु ते ॥

Verse 8

स्वयं समुद्रतीर्णाय सेतुबंधनकारिणे

स्वयं समुद्रतीर्णाय सेतुबंधनकारिणे नमः ॥

Verse 9

व्यास उवाच । स्तोत्रेणैवामुना तुष्टो वायुपुत्रोऽब्रवीद्वचः । शृणुध्वं हि वरं विप्रा यद्वो मनसि रोचते

व्यास उवाच—अनेनैव स्तोत्रेण तुष्टो वायुपुत्रः प्रत्युवाच—“विप्राः, शृणुत; यद् युष्माकं मनसि रोचते तद् वरं वृणुध्वम्।”

Verse 10

विप्रा ऊचुः । यदि तुष्टोऽसि देवेश रामाज्ञापालक प्रभो । स्वरूपं दर्शयस्वाद्य लंकायां यत्कृतं हरे

विप्रा ऊचुः—“यदि तुष्टोऽसि देवेश, रामाज्ञापालक प्रभो; अद्य तद् एव स्वरूपं दर्शय, येन लङ्कायां हरेः कृत्यं सिद्धम्।”

Verse 11

तथा विध्वंसवाद्य त्वं राजानं पापकारिणम् । दुष्टं कुमारपालं हि आमं चैव न संशयः

“तथा चाद्य त्वं पापकारिणं राजानं, दुष्टं कुमारपालं, आमैः सह विध्वंसय; नात्र संशयः।”

Verse 12

वृत्तिलोपफलं सद्यः प्राप्नुयात्त्वं तथा कुरु । प्रतीत्यर्थं महाबाहो किं विलंबं वदस्व नः

“वृत्तिलोपफलं स सद्यः प्राप्नुयात्—तथा कुरु। प्रतीत्यर्थं महाबाहो, किं विलम्बः? अद्यैव नः वद, दर्शय च।”

Verse 13

त्वयि चित्तेन दत्तेन स राजा पुण्यभाग्भवेत् । प्रत्यये दर्शिते वीर शासनं पालयिष्यति

“त्वयि चित्तं दत्तं चेत् स राजा पुण्यभाग् भवेत्। प्रत्यये दर्शिते, हे वीर, स धर्मशासनं पालयिष्यति।”

Verse 14

त्रयीधर्म्मः पृथिव्यां तु विस्तारं प्रापयिष्यति । धर्मधीर महावीर स्वरूपं दर्शयस्व नः

त्रयीधर्मः पृथिव्यां तु विस्तारं प्रापयिष्यति । धर्मधीर महावीर स्वरूपं दर्शयस्व नः ॥

Verse 15

हनुमानुवाच । मत्स्वरूपं महाकायं न चक्षुर्विषयं कलौ । तेजोराशिमयं दिव्यमिति जानंतु वाडवाः

हनुमानुवाच । मत्स्वरूपं महाकायं न चक्षुर्विषयं कलौ । तेजोराशिमयं दिव्यमिति जानन्तु वाडवाः ॥

Verse 16

तथापि परया भक्त्या प्रसन्नोऽहं स्तवादिभिः । वसनांतरितं रूपं दर्शयिष्यामि पश्यत

तथापि परया भक्त्या प्रसन्नोऽहं स्तवादिभिः । वसनान्तरितं रूपं दर्शयिष्यामि पश्यत ॥

Verse 17

एवमुक्तास्तदा विप्राः सर्वकार्यसमुत्सुकाः । महारूपं महाकायं महापुच्छसमाकुलम्

एवमुक्तास्तदा विप्राः सर्वकार्यसमुत्सुकाः । महारूपं महाकायं महापुच्छसमाकुलम् ॥

Verse 18

दृष्ट्वा दिव्यस्वरूपं तं हनुमंतं जहर्षिरे । कथंचिद्धैर्यमालंब्य विप्राः प्रोचुः शनैः शनैः

दृष्ट्वा दिव्यस्वरूपं तं हनुमन्तं जहर्षिरे । कथञ्चिद्धैर्यमालम्ब्य विप्राः प्रोचुः शनैः शनैः ॥

Verse 19

यथोक्तं तु पुराणेषु तत्तथैव हि दृश्यते । उवाच स हि तान्सर्वांश्चक्षुः प्रच्छाद्य संस्थितान्

यथोक्तं पुराणेषु तत्तथैव हि दृश्यते। ततः स तान् सर्वान् चक्षुः-प्रच्छाद्य स्थितान् उवाच॥

Verse 20

फलानीमानि गृह्णीध्वं भक्षणार्थमृषीश्वराः । एभिस्तु भक्षितैर्विप्रा ह्यतितृप्तिर्भविष्यति

फलानीमानि गृह्णीध्वं भक्षणार्थमृषीश्वराः। एभिर्भक्षितैर्विप्राः ह्यतितृप्तिर्भविष्यति॥

Verse 21

धर्मारण्यं विना वाद्य क्षुधा वः शाम्यति धुवम्

धर्मारण्यं विना वाद्य क्षुधा वः शाम्यति ध्रुवम्॥

Verse 22

व्यास उवाच । क्षुधाक्रांतैस्तदा विप्रैः कृतं वै फलभक्षणम् । अमृतप्राशनमिव तृप्तिस्तेषामजायत

व्यास उवाच। क्षुधाक्रान्तैस्तदा विप्रैः कृतं वै फलभक्षणम्। अमृतप्राशनमिव तृप्तिस्तेषामजायत॥

Verse 23

न तृषा नैव क्षुच्चैव विप्राः संक्लिष्टमानसाः । अभवन्सहसा राजन्विस्मयाविष्टचेतसः

न तृषा नैव क्षुच्चैव विप्राः संक्लिष्टमानसाः। अभवन् सहसा राजन् विस्मयाविष्टचेतसः॥

Verse 24

ततः प्राहांजनीपुत्रः संप्राप्ते हि कलौ द्विजाः । नागमिष्याम्यहं तत्र मुक्त्वा रामेश्वरं शिवम्

ततः प्राहाञ्जनीपुत्रः— “हे द्विजाः, कलौ युगे संप्राप्तेऽहं तत्र न गमिष्यामि; रामेश्वरे स्थितं शिवं विहाय।”

Verse 25

अभिज्ञानं मया दत्तं गृहीत्वा तत्र गच्छत । तथ्यमेतत्प्रतीयेत तस्य राज्ञो न संशयः

“मया दत्तमभिज्ञानं गृहीत्वा तत्र गच्छत; तदा स राजा सत्यं प्रत्येष्यति— नात्र संशयः।”

Verse 26

इत्युक्त्वा बाहुमुद्धृत्य भुजयोरुभयोरपि । पृथग्रोमाणि संगृह्य चकार पुटिकाद्वयम्

इत्युक्त्वा स बाहुमुद्धृत्य भुजयोरुभयोरपि पृथग्रोमाणि संगृह्य पुटिकाद्वयमकारयत्।

Verse 27

भूर्जपत्रेण संवेष्ट्य ते अदाद्विप्रकक्षयोः । वामे तु वामकक्षोत्थां दक्षिणोत्थां तु दक्षिणे

भूर्जपत्रेण ताः संवेष्ट्य स विप्रकक्षयोः अदात्; वामकक्षे वामोत्थां, दक्षिणकक्षे दक्षिणोत्थाम्।

Verse 28

कामदां रामभक्तस्य अन्येषां क्षयकारिणीम् । उवाच च यदा राजा ब्रूते चिह्नं प्रदीयताम्

रामभक्तस्य कामदां, अन्येषां तु क्षयकारिणीमिति स उवाच; यदा राजा ब्रूयात्— ‘चिह्नं प्रदीयताम्’ इति, तदा तत् प्रदर्शयेत्।

Verse 29

तदा प्रदीयतां शीघ्रं वामकक्षोद्भवा पुटी । अथवा तस्य राज्ञस्तु द्वारे तु पुटिकां क्षिप

तदा शीघ्रं वामकक्षोद्भवां पुटीं प्रदीयताम्; अथवा तस्य राज्ञो द्वारे एव पुटिकां क्षिप।

Verse 30

ज्वालयति च तत्सैन्यं गृहं कोशं तथैव च । महिष्यः पुत्रकाः सर्वं ज्वलमानं भविष्यति

तत्सैन्यं गृहं कोशं च ज्वालयति; महिष्यः पुत्रकाः सर्वं ज्वलमानं भविष्यति।

Verse 31

यदा तु वृत्तिं ग्रामांश्च वणिजानां बलिं तथा । पूर्वं स्थितं तु यत्किंचित्तत्तद्दास्यति वाडवाः

यदा तु वृत्तिं ग्रामांश्च वणिजां बलिं च ददाति, पूर्वं स्थितं यत्किंचित् तत्तदेव दास्यति, हे वाडवाः।

Verse 32

लिखित्वा निश्चयं कृत्वाप्यथ दद्यात्स पूर्ववत् । करसंपुटकं कृत्वा प्रणमेच्च यदा नृपः

लिखित्वा निश्चयं कृत्वा च स पूर्ववत् दद्यात्; करसंपुटकं कृत्वा यदा नृपः प्रणमेच्च।

Verse 33

संप्राप्य च पुरा वृत्तिं रामदत्तां द्विजोत्तमाः । ततो दक्षिणकक्षास्थकेशानां पुटिका त्वियम्

हे द्विजोत्तमाः, पुरा रामदत्तां वृत्तिं संप्राप्य, ततः दक्षिणकक्षास्थकेशानां एषा पुटिका इयम्।

Verse 34

प्रक्षिप्यतां तदा सैन्यं पुरावच्च भविष्यति । गृहाणि च तथा कोशः पुत्रपौत्रादयस्तथा

तदा तत्र सैन्यं प्रक्षिप्यतां; पुरावत् पुनर्भविष्यति। गृहाणि च तथा कोशः, पुत्रपौत्रादयश्चापि पुनः स्युः।

Verse 35

वह्निना मुच्यमानास्ते दृश्यंते तत्क्षणादिति । श्रुत्वाऽमृतमयं वाक्यं हनुमंतोदितं परम्

वह्निना मुच्यमानास्ते तत्क्षणादेव दृश्यन्ते इति। हनुमतोदितं परमं वाक्यममृतमयं श्रुत्वा…

Verse 36

अलभन्त मुदं विप्रा ननृतुः प्रजगुर्भृशम् । जयं चोदैरयन्केऽपि प्रहसन्ति परस्परम्

अलभन्त मुदं विप्राः; ननृतुः प्रजगुर्भृशम्। जयं चोदैरयन् केऽपि, प्रहसन्ति परस्परम्।

Verse 37

पुलकांकितसर्वाङ्गाः स्तुवन्ति च मुहुर्मुहुः । पुच्छं तस्य च संगृह्य चुचुंबुः केचिदुत्सुकाः

पुलकाङ्कितसर्वाङ्गाः स्तुवन्ति च मुहुर्मुहुः। पुच्छं तस्य च संगृह्य चुचुम्बुः केचिदुत्सुकाः।

Verse 39

ततः प्रोवाच हनुमांस्त्रिरात्रं स्थीयतामिह । रामतीर्थस्य च फलं यथा प्राप्स्यथ वाडवाः

ततः प्रोवाच हनुमान्—त्रिरात्रं स्थीयतामिह। रामतीर्थस्य फलं यथा प्राप्स्यथ, वाडवाः।

Verse 40

तथेत्युक्त्वाथ ते विप्रा ब्रह्मयज्ञं प्रचक्रिरे । ब्रह्मघोषेण महता तद्वनं बधिरं कृतम्

तथेति उक्त्वा ततः ते विप्राः ब्रह्मयज्ञं प्रचक्रिरे। महता ब्रह्मघोषेण तद्वनं बधिरमिव कृतम्॥

Verse 41

स्थित्वा त्रिरात्रं ते विप्रा गमने कृतबुद्धयः । रात्रौ हनुमतोऽग्रे त इदमूचुः सुभक्तितः

त्रिरात्रं स्थित्वा ते विप्राः गमने कृतबुद्धयः। रात्रौ हनुमतोऽग्रे त इदमूचुः सुभक्तितः॥

Verse 42

ब्राह्मणा ऊचुः । वयं प्रातर्गमिष्यामो धर्मारण्यं सुनिर्मलम् । न विस्मार्या वयं तात क्षम्यतां क्षम्यतामिति

ब्राह्मणा ऊचुः—वयं प्रातर्गमिष्यामो धर्मारण्यं सुनिर्मलम्। न विस्मार्या वयं तात; क्षम्यतां क्षम्यतामिति॥

Verse 43

ततो वायुसुतो राजन्पर्वतान्महतीं शिलाम् । बृहतीं च चतुःशालां दशयोजनमायतीम्

ततो वायुसुतो राजन् पर्वतात् महतीं शिलाम्। बृहतीं च चतुःशालां दशयोजनमायतीम्॥

Verse 44

आस्तीर्य प्राह तान्विप्राञ्छिलायां द्विजसत्तमाः । रक्ष्यमाणा मया विप्राः शयीध्वं विगतज्वराः

आस्तीर्य स प्राह तान् विप्रान् शिलायां द्विजसत्तमान्। रक्ष्यमाणा मया विप्राः शयीध्वं विगतज्वराः॥

Verse 45

इति श्रुत्वा ततः सर्वे निद्रामापुः सुखप्रदाम् । एवं ते कृतकृत्यास्तु भूत्वा सुप्ता निशामुखे

इति तद्वचनं श्रुत्वा ततः सर्वे सुखप्रदां निद्रां जग्मुः। एवं ते कृतकृत्याः सन्तो निशामुखे सुप्ताः।

Verse 46

कृपालुः स च रुद्रात्मा रामशासनपालकः । रक्षणार्थं हि विप्राणामतिष्ठच्च धरातले

कृपालुः स रुद्रात्मा रामशासनपालकः। विप्ररक्षणहेतोः स धरातलेऽतिष्ठत्।

Verse 47

व्यास उवाच । अर्द्धरात्रे तु संप्राप्ते सर्वे निद्रामुपागताः । तातं संप्रार्थयामास कृतानुग्रहको भवान्

व्यास उवाच—अर्द्धरात्रे समुपस्थिते सर्वे निद्रामुपागताः। तदा स पितरं प्रार्थयामास—भवान् कृतानुग्रहकोऽसि।

Verse 48

समीरण द्विजानेतान्स्थानं स्वं प्रापयस्व भोः । ततो निद्राभिभूतांस्तान्वायुपुत्रप्रणोदितः

हे समीरण, एतान् द्विजान् स्वस्थानं प्रापयस्व। ततः निद्राभिभूतान् तान् वायुपुत्रप्रणोदितः (स) निनाय।

Verse 49

समुद्धृत्य शिलां तां तु पिता पुत्रेण भारत । विशिष्टो यापयामास स्वस्थानं द्विजसत्तमान्

तां शिलां समुद्धृत्य पिता पुत्रेण सह, हे भारत, विशिष्टः सन् द्विजसत्तमान् स्वस्थानं प्रापयामास।

Verse 50

षड्भिर्मासैश्च यः पन्था अतिक्रांतो द्विजातिभिः । त्रिभिरेव मुहूर्त्तैस्तु धर्मारण्यमवाप्तवान्

षड्भिर्मासैर्द्विजातिभिर्यः पन्था सामान्यतः समतिक्राम्यते । स तु त्रिभिरेव मुहूर्त्तैर्धर्मारण्यमवाप्तवान् ॥

Verse 51

भ्रममाणां शिलां ज्ञात्वा विप्र एको द्विजाग्रतः । वात्स्यगोत्रसमुत्पन्नो लोकान्संगीतवान्कलम्

भ्रममाणां शिलां ज्ञात्वा विप्र एको द्विजाग्रतः । वात्स्यगोत्रसमुत्पन्नो लोकान् कलगीतैः सममोदितवान् ॥

Verse 52

गीतानि गायनोक्तानि श्रुत्वा विस्मयमाययुः । प्रभाते सुप्रसन्ने तु उदतिष्ठन्परस्परम्

गीतानि गायनोक्तानि श्रुत्वा विस्मयमाययुः । प्रभाते सुप्रसन्ने तु परस्परमुदतिष्ठन् ॥

Verse 53

ऊचुस्ते विस्मिताः सर्वे स्वप्नोऽयं वाथ विभ्रमः । ससंभ्रमाः समुत्थाय ददृशुः सत्यमंदिरम्

ऊचुस्ते विस्मिताः सर्वे स्वप्नोऽयं वाथ विभ्रमः । ससंभ्रमाः समुत्थाय ददृशुः सत्यमन्दिरम् ॥

Verse 54

अंतर्बुद्ध्या समालोक्य प्रभावो वायुजस्य च । श्रुत्वा वेदध्वनिं विप्राः परं हर्षमुपागताः

अन्तर्बुद्ध्या समालोक्य प्रभावो वायुजस्य च । श्रुत्वा वेदध्वनिं विप्राः परं हर्षमुपागताः ॥

Verse 55

ग्रामीणाश्च ततो लोका दृष्ट्वा तु महतीं शिलाम् । अद्भुतं मेनिरे सर्वे किमिदं किमिदं त्विति

ततः ग्राम्यजनाः सर्वे महतीं शिलां दृष्ट्वा तामद्भुतं मेनिरे। पुनः पुनरिदं वदन्तः—“किमिदं किमिदं त्विति” इति।

Verse 56

गृहेगृहे हि ते लोकाः प्रवदंति तथाद्भुतम् । ब्राह्मणैः पूर्यमाणा सा शिला च महती शुभा

ते लोकाः गृहेगृहे तदेवाद्भुतं प्रवदन्ति स्म। सा च महती शुभा शिला ब्राह्मणैः परिपूर्णा समभवत्।

Verse 57

अशुभा वा शुभा वापि न जानीमो वयं किल । संवदंते ततो लोकाः परस्परमिदं वचः

“अशुभा वा शुभा वापि न वयं जानीमः” इति। ततः परस्परं लोकाः एतद्वचः संवदन्ति स्म।

Verse 58

व्यास उवाच । ततो द्विजानां ते पुत्राः पौत्राश्चैव समागताः । ऊचुस्ते दिष्ट्या भो विप्रा आगताः पथिका द्विजाः

व्यास उवाच। ततस्तेषां द्विजानां पुत्राः पौत्राश्च समागताः। ऊचुश्च ते—“दिष्ट्या भो विप्राः, आगताः पथिका द्विजाः” इति।

Verse 59

ते तु संतुष्टमनसा सन्मुखाः प्रययुर्मुदा । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां परिरंभणकं तथा

ते तु संतुष्टमनसो मुदा सन्मुखाः प्रययुः। प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यां परिरम्भणेन च तथैव।

Verse 60

आघ्राणकादींश्च कृत्वा यथायोग्यं प्रपूज्य च । सर्वं विस्तार्य कथितं शीघ्रमागममात्मनः

आघ्राणकादीन् विधीन् यथायोग्यं कृत्वा सम्यक् प्रपूज्य च । सर्वं विस्तरेण कथयित्वा शीघ्रम् आत्मनः स्वधाम प्रति जगाम ॥

Verse 61

ततः संपूज्य तत्सर्वान्गंधतांबूलकुंकुमैः । शांतिपाठं पठंतस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः

ततः सर्वान् सम्यक् संपूज्य गन्धताम्बूलकुङ्कुमैः । शान्तिपाठं पठन्तस्ते हृष्टाः स्वगृहान्ययुः ॥

Verse 63

आश्चर्यं परमं प्रापुः किमेतत्स्थानमुत्तमम् । अयं तु दक्षिण द्वारे शांतिपाठोऽत्र पठ्यते

आश्चर्यं परमं प्रापुः—किमेतत् स्थानमुत्तमम् । अयं तु दक्षिणद्वारे शान्तिपाठोऽत्र पठ्यते कुतः ॥

Verse 64

गृहा रम्याः प्रदृश्यंते शचीपतिगृहोपमाः । प्रासादाः कुलमातॄणां दृश्यंते चाग्निशोभनाः

गृहाः रम्याः प्रदृश्यन्ते शचीपतिगृहोपमाः । प्रासादाः कुलमातॄणां दृश्यन्ते चाग्निशोभनाः ॥

Verse 65

एवं ब्रुवत्सु विप्रेषु महाशक्तिप्रपूजने । आगतो ब्राह्मणोऽपश्यत्तत्र विप्रकदंबकम्

एवं ब्रुवत्सु विप्रेषु महाशक्तिप्रपूजने । आगतो ब्राह्मणोऽपश्यत्तत्र विप्रकदम्बकम् ॥

Verse 66

हर्षितो भावितस्तत्र यत्र विप्राः सभासदः । उवाव दिष्ट्या भो विप्रा ह्यागताः पथिका द्विजाः

हर्षितो भावितश्चासौ यत्र विप्राः सभासदः । उवाच दिष्ट्या भो विप्रा आगता यूयं पथिका द्विजाः ॥

Verse 67

प्रत्युत्तस्थुस्ततो विप्राः पूजां गृहीत्वा समागताः । प्रत्युत्थानाभिवादौ चाकुर्वंस्ते च परस्परम्

ततो विप्राः प्रत्युत्तस्थुः पूजाद्रव्यं समादधुः । प्रत्युत्थानाभिवादौ च चक्रुस्तेऽन्योन्यमादरात् ॥

Verse 68

ब्रूतेऽन्यो मम यत्नेन कार्यं नियतमेव हि । अन्यो ब्रूते महाभाग मयेदं कृतमित्युत

अन्योऽब्रवीन्मम यत्नेन कार्यं नियतमेव हि । अन्योऽब्रवीन्महाभाग मयैतत्कृतमित्यपि ॥

Verse 69

पथिकानां वचः श्रुत्वा हर्षपूर्णा द्विजोत्तमाः । शांतिपाठं पठन्तस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः

पथिकानां वचः श्रुत्वा हर्षपूर्णा द्विजोत्तमाः । शान्तिपाठं पठन्तस्ते हृष्टा निजगृहान्ययुः ॥

Verse 70

विमृश्य मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मूहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः

विमृश्य ते मिलिताः प्रातर्ज्योतिर्विद्भिः प्रतिष्ठिताः । ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय कान्यकुब्जं गता द्विजाः ॥

Verse 71

दोलाभिर्वाहिताः केचित्केचिदश्वै रथैस्तथा । केचित्तु शिबिकारूढा नानावाहनगाश्च ते

केचित् दोलाभिर्वाहिताः, केचिदश्वैः रथैश्चागताः। केचित्तु शिबिकारूढाः; नानावाहनैस्ते जनाः समाययुः॥

Verse 72

तत्पुरं तु समासाद्य गंगायाः शोभने तटे । अकुर्वन्वसतिं वीराः स्नानदानादिकर्म्म च

तत्पुरं समासाद्य गङ्गायाः शोभने तटे। वीराः वसतिं चक्रुः स्नानदानादिकर्म च॥

Verse 73

चरेण केनचिद्दृष्टाः कथिता नृपसन्निधौ । अश्वाश्च बहुशो दोला रथाश्च बहुशो वृषाः

चरेण केनचिद्दृष्टाः कथिता नृपसन्निधौ। बहवोऽश्वाः बहुशो दोलाः रथाश्च बहवो वृषाः॥

Verse 74

विप्राणामिह दृश्यंते धर्मारण्यनिवासिनाम् । नूनं ते च समायाता नृपेणोक्तं ममाग्रतः

विप्राणामिह दृश्यन्ते धर्मारण्यनिवासिनाम्। नूनं ते समायाताः नृपेणोक्तं ममाग्रतः॥

Verse 75

अभिज्ञापय मे पूर्वं प्रेषिताः कपिसंनिधौ

अभिज्ञापय मे पूर्वं ये प्रेषिताः कपिसंनिधौ। तेषां वृत्तं समाचक्ष्व यथावत् मम सत्तम॥