Adhyaya 17

Verse 1

व्यास उवाच । दक्षिणे स्थापिता राजञ्छांता देवी महाबला । सा विविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता

व्यास उवाच—राजन्, दक्षिणदिशि महाबला शान्ता देवी स्थापिता। सा नानाविधाम्बरधरा वनमालाविभूषिता॥

Verse 2

तामसी सा महाराज मधुकैटभनाशिनी । विष्णुना तत्र वै न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम

महाराज, सा तामसी मधुकैटभनाशिनी। तत्रैव विष्णुना न्यस्ता शिवपत्नी नृपोत्तम॥

Verse 3

सा चैवाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा । कृष्णांबरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता

सा चाष्टभुजा रम्या मेघश्यामा मनोरमा। कृष्णाम्बरधरा देवी व्याघ्रवाहनसंस्थिता॥

Verse 4

द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता । घंटात्रिशूलाक्षमालाकमंडलुधरा शुभा

द्वीपिचर्मपरीधाना दिव्याभरणभूषिता। शुभा घंटात्रिशूलाक्षमालाकमण्डलुधरा॥

Verse 5

अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता । धनं धान्यं सुतान्भोगान्स्वभक्तेभ्यः प्रयच्छति

अलंकृतभुजा देवी सर्वदेवनमस्कृता । स्वभक्तेभ्यो धनं धान्यं सुतान् भोगांश्च प्रयच्छति ॥

Verse 6

पूजयेत्कमलै र्दिव्यैः कर्पूरागरुचंदनैः । तदुद्देशेन तत्रैव पूजयेद्द्विजसत्तमान्

दिव्यैः कमलैः कर्पूरागरुचन्दनैश्च देवीं पूजयेत् । तदुद्देशेन तत्रैव द्विजसत्तमानपि पूजयेत् ॥

Verse 7

कुमारीर्भोजयेदन्नैर्विविधैर्भक्तिभावतः । धूपैर्दीपैः फलैः रम्यैः पूजयेच्च सुरादिभिः

भक्तिभावतः कुमारीरन्नैर्विविधैर्भोजयेत् । धूपैर्दीपैः फलै रम्यैः सुरादिभिश्च पूजयेत् ॥

Verse 8

मांसैस्तु विविधैर्दिव्यैरथवा धान्यपिष्टजैः । अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा

विविधैर्दिव्यैर्मांसैस्तु अथवा धान्यपिष्टजैः । अन्यैश्च विविधैर्धान्यैः पायसैर्वटकैस्तथा ॥

Verse 9

ओदनैः कृशरापूपैः पूजयेत्सुसमाहितः । स्तुतिपाठेन तत्रैव शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः

ओदनैः कृशरापूपैः सुसमाहितः पूजयेत् । तत्रैव स्तुतिपाठेन शक्तिस्तोत्रैर्मनोहरैः ॥

Verse 10

रिपवस्तस्य नश्यंति सर्वत्र विजयी भवेत् । रणे राजकुले द्यूते लभते जयमंगलम्

तस्य रिपवः सर्वत्र नश्यन्ति, स च सर्वत्र विजयी भवति। रणे राजकुले द्यूते च स जयमङ्गलं शुभं लभते॥

Verse 11

सौम्या शांता महाराज स्थापिता कुलमातृका । श्रीमाता सा प्रसिद्धा च माहात्म्यं शृणु भूपते

सौम्या शान्ता च सा देवी, महाराज, कुलमातृका स्थापिता। सा श्रीमाता इति प्रसिद्धा; भूपते, तस्याः माहात्म्यं शृणु॥

Verse 12

कुलमाता महाशक्तिस्तत्रास्ते नृपसत्तम । कुमारी ब्रह्मपुत्री सा रक्षार्थं विधिना कृता

कुलमाता महाशक्तिः तत्रास्ते, नृपसत्तम। सा कुमारी ब्रह्मपुत्री, रक्षार्थं विधिना कृता॥

Verse 13

स्थानमाता च सा देवी श्रीमाता साभिधानतः । त्रिरूपा सा द्विजातीनां निर्मिता रक्षणाय च

सा देवी स्थानमाता अपि, श्रीमाता इति चाभिधानतः। सा त्रिरूपा द्विजातीनां रक्षणाय निर्मिता च॥

Verse 14

कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता । अक्षमालायुता राजञ्छुभा सा शुभरूपिणी

कमण्डलुधरा देवी घण्टाभरणभूषिता। अक्षमालायुता, राजन्, शुभा सा शुभरूपिणी॥

Verse 15

कुमारी चादिमाता च स्थानत्राणकरापि च । दैत्यघ्नी कामदा चैव महामोहविनाशिनी

सा कुमारी च आदिमाता च, स्थानत्राणकरी अपि च। दैत्यघ्नी कामदा चैव, महामोहविनाशिनी॥

Verse 16

भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता । रक्तांबरधरा साधुरक्तचंदनचर्चिता

भक्तिगम्या च सा देवी कुमारी ब्रह्मणः सुता। रक्ताम्बरधरा साध्वी रक्तचन्दनचर्चिता॥

Verse 17

रक्तमाल्या दशभुजा पंचवक्त्रा सुरेश्वरी । चंद्रावतंसिका माता सुरा सुरनमस्कृता

रक्तमाल्या दशभुजा पञ्चवक्त्रा सुरेश्वरी। चन्द्रावतंसिका माता सुरासुरनमस्कृता॥

Verse 18

साक्षात्सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता । ओंकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता

साक्षात् सरस्वतीरूपा रक्षार्थं विधिना कृता। ओंकारा सा महापुण्या काजेशेन विनिर्मिता॥

Verse 19

ऋषिभिः सिद्धयक्षा दिसुरपन्नगमानवैः । प्रणम्यांघ्रियुगा तेभ्यो ददाति मनसेप्सितम्

ऋषिभिः सिद्धयक्षैश्च सुरैः पन्नगमानवैः। प्रणम्याङ्घ्रियुगां तेषां ददाति मनसेप्सितम्॥

Verse 20

पालयन्ती च संस्थानं द्विजातीनां हिताय वै । यथौरसान्सुतान्माता पालयन्तीह सद्गुणैः

द्विजातीनां हिताय वै सा पवित्रसंस्थानं पालयति; यथा माता स्वौरसान् सुतान् सद्गुणैः स्नेहेन च पालयति, तथैव इह पालयन्ती।

Verse 21

अथ पालयती देवी श्रीमाता कुलदेवता । उपद्रवाणि सर्वाणि नाशयेत्सततं स्तुता

अथ देवी श्रीमाता कुलदेवता पालयन्ती, सततं स्तुता सती, सर्वान् उपद्रवान् नाशयेत्।

Verse 22

सर्वविघ्नोपशमनी श्रीमाता स्मरणेन हि । विवाहे चोपवीते च सीमंते शुभकर्मणि

स्मरणमात्रेण हि श्रीमाता सर्वविघ्नोपशमनी; विवाहे चोपवीते च सीमन्ते च शुभकर्मणि विशेषतः।

Verse 23

सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता पूज्यते सदा । यथा लंबोदरं देवं पूज यित्वा समारभेत्

सर्वेषु भक्तकार्येषु श्रीमाता सदा पूज्यते; यथा लम्बोदरं देवं पूजयित्वा एव कार्यं समारभेत्।

Verse 24

कार्यं शुभं सर्वमपि श्रीमातरं तथा नृप । यत्किंचिद्भोजनं त्वत्र ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति

हे नृप, सर्वं शुभकार्यं श्रीमातरं तथा समर्चयेत्; अत्र यत्किञ्चिद् भोजनं लभ्यते तत् ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छेत्।

Verse 25

अथवा विनिवेद्यं च क्रियते यत्परस्परम् । अनिवेद्य च तां राजन्कुर्वाणो विघ्नमेष्यति

अथवा राजन्, यत् परस्परव्यवहारेषु क्रियते, तत् सर्वं प्रथमं तस्यै निवेद्यैव कर्तव्यम्। अनिवेद्य तां यः करोति, स कर्ता विघ्नान् अवश्यं प्राप्नुयात्।

Verse 26

तस्मात्तस्यै निवेद्याथ ततः कर्म समारभेत् । तद्वरेणाखिलं कर्म अविघ्नेन हि सिद्धति । हेमंते शिशिरे प्राप्ते पूजयेद्धर्मपुत्रिकाम्

तस्मात् तस्यै प्रथमं निवेद्य, ततः कर्म समारभेत्। तद्वरेण हि सर्वं कर्म अविघ्नेन सिद्ध्यति। हेमन्ते शिशिरे च प्राप्ते धर्मपुत्रिकां पूजयेत्।

Verse 27

हेमपत्रे समालिख्य राजते वाथ कारयेत् । पादुकां चोत्तमां राजञ्छ्रीमातायै निवेदयेत्

हेमपत्रे समालिख्य, अथवा राजते कारयित्वा, राजन्, उत्तमां पादुकां श्रीमातायै निवेदयेत्।

Verse 28

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा तिलामलकमिश्रितैः । वासोभिः सुमनोभिश्च दुकूलैः सुमनोहरैः

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा, तिलामलकमिश्रितैः द्रव्यैः; वासोभिः सुमनोभिश्च, दुकूलैः सुमनोहरैः (पूजयेत्)।

Verse 29

लेपयेच्चंदनैः शुभ्रैः कुकुमैः सिंदुरासकैः । कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्द्दमैस्तथा

शुभ्रैश्चन्दनैर्लेपयेत्, कुकुमैः सिन्दूरासकैः। कर्पूरागुरुकस्तूरीमिश्रितैः कर्दमैस्तथा (अङ्गरागैः)।

Verse 30

कर्णिकारैश्च कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः । चंपकैः केतकीभिश्च जपा कुसुमकैस्तथा

कर्णिकारकुसुमैः कह्लारैः करवीरैः सितारुणैः । चम्पकैः केतकीभिश्च जपाकुसुमकैस्तथा जगदम्बिकां भक्त्या समर्चयेत् ॥

Verse 31

यक्षकर्द्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखंडितैः । पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसंभवैः । पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसंचयैः

यक्षकर्दमकैश्चैव विल्वपत्रैरखण्डितैः । पालाशजातिपुष्पैश्च वटकैर्माषसम्भवैः । पूपभक्तादिदालीभिस्तोषयेच्छाकसञ्चयैः ॥

Verse 32

धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदंबिकाम् । तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् । पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप

धूपदीपादिपूर्वं तु पूजयेज्जगदम्बिकाम् । तद्धियैव कुमारीर्वै विप्रानपि च भोजयेत् । पायसैर्घृतयुक्तैश्च शर्करामिश्रितैर्नृप ॥

Verse 33

पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः । तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते

पक्वान्नैर्मोदकाद्यैश्च तर्पयेद्भक्तिभावतः । तर्प्यमाणे द्विजैकस्मिन्सहस्रफलमश्नुते ॥

Verse 34

दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः । एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः

दैत्यानां घातकं स्तोत्रं वाचयेच्च पुनः पुनः । एकाग्रमानसो भूत्वा श्रीमातरं स्तुवीय यः ॥

Verse 35

तस्य तुष्टा वरं दद्यात्स्नापिता पूजिता स्तुता । अनिष्टानि च सर्वाणि नाशयेद्धर्मपुत्रिका

सा स्नापिता पूजिता स्तुता च तुष्टा सती वरं दद्यात्। धर्मपुत्रिका सर्वाण्यनिष्टानि विनाशयेत्॥

Verse 36

अपुत्रो लभते पुत्रान्नि र्धनो धनवान्भवेत् । राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते च ताम्

अपुत्रो लभते पुत्रान् निर्धनो धनवान् भवेत्। राज्यार्थी लभते राज्यं विद्यार्थी लभते ताम्॥

Verse 37

श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम् । प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः

श्रियोर्थी लभते लक्ष्मीं भार्यार्थी लभते च ताम्। प्रसादाच्च सरस्वत्या लभते नात्र संशयः॥

Verse 38

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम् । प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः

अन्ते च परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम्। प्राप्नोति पुरुषो नित्यं सरस्वत्याः प्रसादतः॥