Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59
Devanagari script
मुमुचुः केचिदानंदबाष्पबिंदून्कुलोत्तमाः । कुलस्त्रियः प्रमुदितास्तामुद्दिश्य समाश्वसन्
Transliteration
mumucuḥ kecidānaṃdabāṣpabiṃdūnkulottamāḥ | kulastriyaḥ pramuditāstāmuddiśya samāśvasan
Translation
केचिद् कुलोत्तमाः आनन्दबाष्पबिन्दून् मुमुचुः। कुलस्त्रियश्च प्रमुदिताः तामुद्दिश्य समाश्वासवचनानि प्राहुः॥
Word by Word
मुमुचुःthey shed/let fall
मुमुचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: मुच् (to release/let fall)
केचित्some (people)
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; अनिश्चितवाचक (some)
आनन्द-बाष्प-बिन्दून्drops of joyful tears
आनन्द-बाष्प-बिन्दून्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआनन्द (प्रातिपदिक) + बाष्प (प्रातिपदिक) + बिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/सम्बन्ध-तत्पुरुष: ‘आनन्दस्य बाष्पबिन्दवः’ (drops of tears of joy)
कुलोत्तमाःthe best of the family
कुलोत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘कुलस्य उत्तमाः’ (best of the family)
कुल-स्त्रियःwomen of the family
कुल-स्त्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘कुलस्य स्त्रियः’ (women of the family)
प्रमुदिताःdelighted
प्रमुदिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र+मुद् (धातु) → प्रमुदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकालिक), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (कुलस्त्रियः)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
उद्दिश्यaddressing/with reference to
उद्दिश्य:
Sambandha (Purpose/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउद्+दिश् (धातु) → उद्दिश्य (क्त्वान्त/ल्यप्)
Formअव्यय (क्त्वान्त/ल्यप्-अन्त, क्रियाविशेषण) — ‘उद्दिश्य’ = having addressed/with reference to
समाश्वसन्they consoled/comforted
समाश्वसन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ+श्वस् (धातु)
Formलङ् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, बहुवचन; धातु: श्वस् (to breathe/relieve/console) उपसर्ग: सम्+आ
Speaker
Narrator (contextual; within Brahmottarakhaṇḍa narration)
Visual Art Cues
Scene: Noble relatives wipe tears of joy; household women gather close, speaking gentle comforting words directed toward the young girl; the atmosphere is tender and protective.
Characters & Entities
K
kulottamāḥK
kula-striyaḥFAQs
Righteousness and auspicious events naturally evoke gratitude, tenderness, and mutual support within a dharmic community.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; the verse depicts social and emotional responses—rejoicing and consoling.