Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55
Devanagari script
न तापलेशोप्यासीन्मे प्रविष्टाया इवोदकम् । सुषुप्तेव क्षणार्धेन प्रबुद्धास्मि पुनः क्षणात्
Transliteration
na tāpaleśopyāsīnme praviṣṭāyā ivodakam | suṣupteva kṣaṇārdhena prabuddhāsmi punaḥ kṣaṇāt
Translation
न मे तापलेशोऽपि स्पृष्टः, जलं प्रविष्टायाः इव। सुषुप्तेव क्षणार्धेन, पुनः क्षणात् प्रबुद्धास्मि॥
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
तापलेशःeven a trace of heat/pain
तापलेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootताप (प्रातिपदिक) + लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तापस्य लेशः)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्यय (emphatic/also/even)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मेof me / to me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम
प्रविष्टायाः(of me) having entered
प्रविष्टायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; ‘प्रविष्टा’ (entered)
इवas if / like
इव:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (comparative particle)
उदकम्water
उदकम्:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
सुषुप्ताasleep
सुषुप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वप् (धातु) → सुषुप्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इवas if
इव:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय
क्षणार्धेनwithin half a moment
क्षणार्धेन:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्षणस्य अर्धम्)
प्रबुद्धाawakened
प्रबुद्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-बुध् (धातु) → प्रबुद्ध (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb)
क्षणात्from/within a moment
क्षणात्:
Apadana (Source/Time-from/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
Speaker
Śabarī (the Śabara’s wife)
Visual Art Cues
Scene: A devotee emerges from a peril of heat/fire yet feels cool as if immersed in water; the face shows astonished calm, with a faint aura of Śiva’s protection surrounding the body.
Characters & Entities
Ś
ŚabarīFAQs
Where grace operates, suffering need not follow physical conditions; the devotee experiences safety and swift deliverance.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None; the verse describes the result of divine protection, not a prescribed rite.