Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 64
Devanagari script
इह भुक्त्वाखिलान्भोगान्दीर्घायुर्व्याधिवर्जितः । जीवितांते च मरणं सुखनैवं प्रपद्यते
Transliteration
iha bhuktvākhilānbhogāndīrghāyurvyādhivarjitaḥ | jīvitāṃte ca maraṇaṃ sukhanaivaṃ prapadyate
Translation
इह सर्वान् भोगान् भुक्त्वा दीर्घायुः स्यात् व्याधिवर्जितः; जीवितान्ते च सुखं शुभं मरणं प्रपद्यते।
Word by Word
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
भुक्त्वाhaving enjoyed
भुक्त्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
अखिलान्all
अखिलान्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; qualifies भोगान्
भोगान्enjoyments
भोगान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन
दीर्घायुःlong-lived
दीर्घायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक) + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘दीर्घं आयुः यस्य’—usage adjectival); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifies implied subject
व्याधिवर्जितःfree from disease
व्याधिवर्जितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + वर्जित (√वृज्/√वर्ज् धातु, क्त; प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (‘व्याधिभिः वर्जितः/व्याधिरहितः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; qualifies implied subject
जीवितान्तेat the end of life
जीवितान्ते:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootजीवित (√जीव् धातु, क्त; प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (‘जीवितस्य अन्ते’); पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
मरणम्death
मरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
सुखम्pleasantly / happily
सुखम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; adverbial accusative qualifying prapadyate
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
एवम्thus / in this way
एवम्:
Kriya-Visheshana (Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
प्रपद्यतेattains / meets with
प्रपद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √पद् (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Unknown (contextual narrator within Brahmottara-khaṇḍa; likely a Purāṇic narrator addressing a listener)
Characters & Entities
T
Tripuṇḍra (implied continuation)FAQs
Dharma-informed devotion is said to bless both worldly well-being and a serene end, integrating bhoga and śubha-gati.
No specific site is mentioned; the verse describes general fruits of the practice being praised in the chapter.
The verse continues the result-fruit (phalaśruti) of the ongoing Shaiva observance (Tripuṇḍra/Rudrākṣa) rather than adding a new rite.