Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 6

Devanagari script

सर्वत्र मां रक्षतु विश्वमूर्त्तिर्ज्योतिर्मयानंदघनश्चिदात्मा । अणोरणीयानुरुशक्तिरेकः स ईश्वरः पातु भयादशेषात्

Transliteration

sarvatra māṃ rakṣatu viśvamūrttirjyotirmayānaṃdaghanaścidātmā | aṇoraṇīyānuruśaktirekaḥ sa īśvaraḥ pātu bhayādaśeṣāt

Translation

सर्वत्र मां रक्षतु विश्वमूर्तिर्ज्योतिर्मयानन्दघनश्चिदात्मा । अणोरणीयानुरुशक्तिरेकः स ईश्वरः पातु भयादशेषात् ॥

Word by Word

• sarvatra: everywhere
• sarvatra: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• mām: me
• mām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन

• rakṣatu: may (he) protect
• rakṣatu: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √rakṣ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम

• viśva-mūrtiḥ: the one whose form is the universe
• viśva-mūrtiḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: viśva (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (विश्वं मূर्तिः यस्य/विश्वमूर्तिः)

• jyotis-maya-ānanda-ghanaḥ: a mass of bliss, made of light
• jyotis-maya-ānanda-ghanaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jyotis (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक/प्रत्ययार्थ) + ānanda (प्रातिपदिक) + ghana (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (ज्योतिर्मयः; आनन्दघनः)

• cit-ātmā: whose self is pure consciousness
• cit-ātmā: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: cit (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (चित् एव आत्मा)

• aṇoḥ: than an atom
• aṇoḥ: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: aṇu (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; तुलना-सम्बन्ध (genitive of comparison: 'than an atom')

• aṇīyān: smaller
• aṇīyān: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: aṇīyas (प्रातिपदिक; तद्धित-तुलनात्मक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; तुलनात्मक (comparative)

• uru-śaktiḥ: of vast power
• uru-śaktiḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: uru (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (उरुः शक्तिः)

• ekaḥ: one (alone)
• ekaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• saḥ: he
• saḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन

• īśvaraḥ: the Lord
• īśvaraḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• pātu: may (he) protect
• pātu: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √pā (धातु)
• Form: लोट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम

• bhayāt: from fear
• bhayāt: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: bhaya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (ablative: 'from fear')

• aśeṣāt: entirely, without remainder
• aśeṣāt: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: aśeṣa (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; विशेषण (भयात्)

Speaker

Anonymous Purāṇic narrator (kavaca-style protection prayer)

Visual Art Cues

Scene: Śiva as a vast cosmic figure whose body contains stars, rivers, mountains, and beings; simultaneously a tiny point of light (bindu) at the devotee’s heart; a protective radiance encircles the devotee in all directions.

Characters & Entities

• Īśvara
• Viśvamūrti (cosmic form)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seeing the Lord as all-pervading consciousness and bliss leads to complete fearlessness under divine protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No location is mentioned; the verse is universal in scope, invoking protection in all places.

What ritualistic prescription is mentioned?

A kavaca-style prayer: invoking Īśvara’s protection from all fears.